Research Article

Pandemi Sürecinde Sağlık Kaygısının Boylamsal İncelenmesi ve Yaşam Doyumu ile İlişkisi

Volume: 24 Number: 3 September 26, 2022
TR EN

Pandemi Sürecinde Sağlık Kaygısının Boylamsal İncelenmesi ve Yaşam Doyumu ile İlişkisi

Abstract

Birçok ülkede milyonlarca insanı etkileme ihtimali olan pandemiler, kişinin kendisi ile sevdiklerine yönelik sağlık tehditleri de dahil olmak üzere birçok psikososyal stres faktörüyle ilişkilidir. Alanyazında yapılan çalışmalar, önceki salgın hastalıklara benzer şekilde, Covid-19 pandemisini de çeşitli psikolojik sıkıntı ve bozuklukla ilişkilendirmektedir. Bu çalışmanın amacı pandemi sürecinde bireylerin sağlık kaygısı ve yaşam doyumu arasındaki ilişkiyi, ilişkisel analizler kullanarak kesitsel ve boylamsal olarak incelemektir. Bu amaca yönelik olarak çalışmada, Sağlık Anksiyetesi Ölçeği ve Yaşam Doyumu Ölçeği kullanılmıştır. Yapılan iki ölçüm arası DSM-5 Hastalık Kaygısı Bozukluğu kriterleri de gözetilerek altı ay süre belirlenmiş, 2020 Mart ve Eylül ayları çalışma kapsamında değerlendirilmiştir. Bu çalışmaya göre altı aylık süreç içerisinde sağlık kaygısında istatistiksel olarak anlamlı bir değişim gözlenmemiştir. Birinci ölçümde sağlık kaygısı, yaşam doyumunu yordayan bir değişken değilken, ikinci ölçümdeki sağlık kaygısı, bireylerin yaşam doyumunu yordayan bir değişken olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmanın diğer bir bulgusuna göre yaş ve sağlık kaygısı arasında negatif yönlü bir ilişki söz konusudur. Buna göre yaşın yükseldikçe sağlık kaygısının da paralel şekilde azaldığı söylenebilir. Tüm bu bulgular, yurtiçi ve yurtdışı diğer çalışmalarla birlikte tartışılmış ve çalışma sonucunda öneriler sunulmuştur. Alanda yapılan diğer çalışmalar, pandemi döneminin psikolojik sağlık üzerindeki etkisini boylamsal olarak ele alan çalışmaların ihtiyacına vurgu yapmaktadır.

Keywords

Sağlık kaygısı, Covid-19, boylamsal psikolojik sağlık, pandemi, yaşam doyumu

References

  1. American Psychiatric Association (APA) (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 5th ed. (DSM-5). Washington: American Psychiatric Association. doi:10.1176/appi.books.9780890425596
  2. Appleton, S. ve Song, L. (2008). Life satisfaction in urban China: Components and determinants. World Development, 36(11), 2325-2340.
  3. Asmundson, G. J. ve Taylor, S. (2020). How health anxiety influences responses to viral outbreaks like COVID-19: What all decision-makers, health authorities, and health care professionals need to know. Journal of Anxiety Disorders, 71(3), 1-2. doi: 10.1016/j.janxdis.2020.102211
  4. Asmundson, G. J., Abramowitz, J. S., Richter, A. A. ve Whedon, M. (2010). Health anxiety: current perspectives and future directions. Current Psychiatry Reports, 12(4), 306-312.
  5. Aydemir, Ö., Kırkpınar, İ., Satı, T., Uykur, B. ve Cengisiz, C. (2013). Sağlık anksiyetesi ölçeği’nin türkçe için güvenilirlik ve geçerlilik çalışması. Neuropsychiatry, 50(4), 325-331. doi: 10.4274/npa.y6383
  6. Baykal, E. (2020). Covid-19 Bağlamında psikolojik dayanıklılık, kaygı ve yaşam doyum ilişkisi. International Journal of Social and Economic Sciences, 10(2), 68-80.
  7. Bethlehem, J. (2010). Selection bias in web surveys. International Statistical Review, 78(2), 161–188.
  8. Bidzan-Bluma, I., Bidzan, M., Jurek, P., Bidzan, L., Knietzsch, J., Stueck, M. ve Bidzan, M. (2020). A Polish and German Population Study of Quality of Life, Well-Being, and Life Satisfaction in Older Adults During the COVID-19 Pandemic. Frontiers in Psychiatry, 11, 1-9. doi: 10.3389/fpsyt.2020.585813
  9. Bilge, Y., Keles, E., & Baydili, K. N. (2022). The impact of COVID-19 vaccination on mental health. Journal of Loss and Trauma, 27(3), 285-288.
  10. Bou-Hamad, I., Hoteit, R., & Harajli, D. (2021). Health worries, life satisfaction, and social well-being concerns during the COVID-19 pandemic: Insights from Lebanon. Plos One, 16(7), e0254989.
APA
Şenol, A. (2022). Pandemi Sürecinde Sağlık Kaygısının Boylamsal İncelenmesi ve Yaşam Doyumu ile İlişkisi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(3), 1124-1138. https://doi.org/10.32709/akusosbil.950345
AMA
1.Şenol A. Pandemi Sürecinde Sağlık Kaygısının Boylamsal İncelenmesi ve Yaşam Doyumu ile İlişkisi. AKUSBD. 2022;24(3):1124-1138. doi:10.32709/akusosbil.950345
Chicago
Şenol, Alperen. 2022. “Pandemi Sürecinde Sağlık Kaygısının Boylamsal İncelenmesi Ve Yaşam Doyumu Ile İlişkisi”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24 (3): 1124-38. https://doi.org/10.32709/akusosbil.950345.
EndNote
Şenol A (September 1, 2022) Pandemi Sürecinde Sağlık Kaygısının Boylamsal İncelenmesi ve Yaşam Doyumu ile İlişkisi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24 3 1124–1138.
IEEE
[1]A. Şenol, “Pandemi Sürecinde Sağlık Kaygısının Boylamsal İncelenmesi ve Yaşam Doyumu ile İlişkisi”, AKUSBD, vol. 24, no. 3, pp. 1124–1138, Sept. 2022, doi: 10.32709/akusosbil.950345.
ISNAD
Şenol, Alperen. “Pandemi Sürecinde Sağlık Kaygısının Boylamsal İncelenmesi Ve Yaşam Doyumu Ile İlişkisi”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24/3 (September 1, 2022): 1124-1138. https://doi.org/10.32709/akusosbil.950345.
JAMA
1.Şenol A. Pandemi Sürecinde Sağlık Kaygısının Boylamsal İncelenmesi ve Yaşam Doyumu ile İlişkisi. AKUSBD. 2022;24:1124–1138.
MLA
Şenol, Alperen. “Pandemi Sürecinde Sağlık Kaygısının Boylamsal İncelenmesi Ve Yaşam Doyumu Ile İlişkisi”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 24, no. 3, Sept. 2022, pp. 1124-38, doi:10.32709/akusosbil.950345.
Vancouver
1.Alperen Şenol. Pandemi Sürecinde Sağlık Kaygısının Boylamsal İncelenmesi ve Yaşam Doyumu ile İlişkisi. AKUSBD. 2022 Sep. 1;24(3):1124-38. doi:10.32709/akusosbil.950345