Research Article

Keşmir’de Krallar Eliyle Yükselen Budizm

Number: 33 February 26, 2026
EN TR

Keşmir’de Krallar Eliyle Yükselen Budizm

Abstract

ÖZET Keşmir sahip olduğu coğrafi konumuyla geçmişten günümüze siyasi, askeri, dini ve ticari hadiselere ev sahipliği yapması ve farklı dinî unsurları bünyesinde bulundurması sebebiyle dikkatleri üzerine çekmektedir. Günümüzde nüfusunun çoğunluğunu Müslümanların oluşturduğu Keşmir’de, tarihsel süreç içerisinde sırasıyla Naga, Budizm, Hinduizm ve İslamiyet gibi din ve inanışlar hâkim olmuştur. Bu inanışlar arasında özellikle Budizm, Keşmir’de hayat bulmuş ve dünyanın birçok yerine de buradan yayılmıştır. Hindistan’da farklı dönemlerde hüküm sürmüş olan Maurya Kralı Aşoka (MÖ.273 veya MÖ. 269-232) ve Kuşan Kralı Kanişka’nın (MS. 78-120) Keşmir’e hâkim oldukları yıllarda, Budizm’in yayılması yolundaki çabaları ve hâkimiyetleri döneminde yapılan Budist konsillerin, Budizm tarihi açısından önemi dikkate değerdir. Önceleri Hinduizm’in savunucularından iken zaman içerisinde tanıştığı Budist bir keşişin etkisiyle Budizm’i benimseyen Aşoka, kendisini Budizm’in yayılmasına adamış, hâkimiyet kurduğu yerlere bizzat kendisi giderken civar ülkelere de misyonerlerini göndermek suretiyle Budizm’in geniş coğrafyalarda yayılmasına öncülük etmiştir. Benzer şekilde, iktidarının ilk yıllarında Budist olmayan Kuşan Kralı Kanişka da zamanla Budizm’e yakınlık duyarken bu inanışın yayılması için Keşmirli rahipleri himaye etmiştir. Bu dönemde farklı hükümdarların, Budizm’in yayılmasına yönelik faaliyetlerinin tesiri yüzyıllar boyunca Keşmir ve çevresinin sosyo-kültürel dokusunu da derinden etkilemiştir. Bütün bu hususlarla birlikte ülkenin dini coğrafyasının şekillenmesinde Budist konsilleri ve bunların önemi çalışmamızda izah edilmektedir. Anahtar Kelimeler: Keşmir, Din, Budizm, Konsil, Kral Aşoka, Kral Kanişka.

Keywords

Supporting Institution

The BAP unit of İnönü University.

Thanks

This study was produced from the doctoral thesis titled “The Sultanate of Kashmir (1339-1586),” supported by the BAP unit of İnönü University. We extend our gratitude to the BAP unit of İnönü University.

References

  1. Akbulut, D. A. (1984). Arap Fütuhatına Kadar Maveraünnehir ve Horasan’da Türkler (MÖ. II-MS. VII. yy.). Yayımlanmamış Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.
  2. Aydın, F. (2021). Hint Dinlerine Giriş (Hinduizm, Cayinizm, Budizm, Sihizm), Ankara: Eski Yeni Yayınları.
  3. Bamzai, P. N. K. (1994). Culture and Political History of Kashmir I: Ancient Kashmir. New Delhi: MD Publications Pvt. Ltd.
  4. Barua, B. M. (1946). Aşoka and His Inscriptions I-II. Calcutta: New Age Publishers Ltd.
  5. Bayur, Y. H. (1987). Hindistan Tarihi I. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  6. Beal, S. (1884). Buddist Record of The Western World I. London: Trübner&Co., Ludgate Hill.
  7. Beal, S. (1911). The Life Of Hiuen Tsiang. London: Kegan Paul, Trenchc, Trübner& Co. Ltd.
  8. Berzin, A. (2006). Moğol İmparatorluğundan Önce Budist ve İslami Kültürler Açısından Tarihsel Etkileşim. Yeşim Özben (Çev.) e- Kitap.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

General Turkish History (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

February 26, 2026

Submission Date

September 16, 2025

Acceptance Date

December 6, 2025

Published in Issue

Year 2026 Number: 33

APA
Durak, N., & Şeker, S. (2026). Keşmir’de Krallar Eliyle Yükselen Budizm. Anasay, 33, 1-11. https://doi.org/10.33404/anasay.1784864
AMA
1.Durak N, Şeker S. Keşmir’de Krallar Eliyle Yükselen Budizm. Anasay. 2026;(33):1-11. doi:10.33404/anasay.1784864
Chicago
Durak, Neslihan, and Saadet Şeker. 2026. “Keşmir’de Krallar Eliyle Yükselen Budizm”. Anasay, nos. 33: 1-11. https://doi.org/10.33404/anasay.1784864.
EndNote
Durak N, Şeker S (February 1, 2026) Keşmir’de Krallar Eliyle Yükselen Budizm. Anasay 33 1–11.
IEEE
[1]N. Durak and S. Şeker, “Keşmir’de Krallar Eliyle Yükselen Budizm”, Anasay, no. 33, pp. 1–11, Feb. 2026, doi: 10.33404/anasay.1784864.
ISNAD
Durak, Neslihan - Şeker, Saadet. “Keşmir’de Krallar Eliyle Yükselen Budizm”. Anasay. 33 (February 1, 2026): 1-11. https://doi.org/10.33404/anasay.1784864.
JAMA
1.Durak N, Şeker S. Keşmir’de Krallar Eliyle Yükselen Budizm. Anasay. 2026;:1–11.
MLA
Durak, Neslihan, and Saadet Şeker. “Keşmir’de Krallar Eliyle Yükselen Budizm”. Anasay, no. 33, Feb. 2026, pp. 1-11, doi:10.33404/anasay.1784864.
Vancouver
1.Neslihan Durak, Saadet Şeker. Keşmir’de Krallar Eliyle Yükselen Budizm. Anasay. 2026 Feb. 1;(33):1-11. doi:10.33404/anasay.1784864

   Creative Commons Attribution-NonCommercial (CC BY-NC) 4.0 International Licens