Yapay Zekâ ve Gazeteciler Tarafından Yazılan Haberlerin Karşılaştırmalı Analizi
Öz
Bu çalışmanın amacı, algoritmaların ürettiği haberlerle gazeteciler tarafından yazılan
aynı konuları ele alan haberleri nicel içerik analizi yöntemiyle incelemektir. Bu
bağlamda, algoritmalar ve gazeteciler tarafından üretilen haberlerdeki farklılıklar,
niceliksel veriler bağlamında analiz edilmiştir. Bu araştırmanın örneklemi, amaçlı
örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Algoritmalar tarafından İngilizce olarak
üretilmiş spor, ekonomi, hava durumu, deprem, teknoloji ve orman yangını konulu 30
haber ile aynı konuları ele alan gazeteciler tarafından İngilizce olarak yazılmış 30
haber araştırma örneklemini oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında haber metinleri,
başlıklar, kaynaklar, sayısal ifadeler ve haberlerle ilgili görseller analiz birimine
dahil edilmiştir. Araştırmayla algoritmalar tarafından üretilen haberlerle,
gazetecilerin yazdığı haberler arasında birtakım niceliksel farklılıkların olduğu tespit
edilmiştir. Gazetecilerin haber metni ve haber başlığı yazarken, algoritmalara kıyasla
daha fazla kelime kullandığı, aynı zamanda algoritmalara kıyasla daha fazla görsel
unsura (fotoğraf, video, vb.) yer verdiği tespit edilmiştir. Ayrıca gazeteciler bir olayı
haberleştirirken algoritmalara kıyasla sayısal verilere daha sık başvurmaktadır.
Anahtar Kelimeler
References
- Amponsah, P. N., & Atianashie, A. M. (2024). Navigating the New Frontier: A Comprehensive Review of AI in Journalism. Advances in Journalism and Communication,12, 1- 17.
- Banafi, W. (2024). A review of the role of artificial intelligence in Journalism. Edelweiss Applied Science and Technology, 8(6), 3951–3961.
- Baptista, J. P., Rivas-de-Roca, R., Gradim, A., & Pérez-Curiel, C. (2025). Human-made news vs AI-generated news: a comparison of Portuguese and Spanish journalism students’ evaluations. Humanities and Social Sciences Communications, 1-9.
- Beckett, C., & Yaseen, M. (2023). Generating Change A global survey of what news organisations are doing with AI. https://www.aiunplugged.io/wpcontent/uploads/2023/10/Generating-Change-A-global-survey-of-what-news-organisations-aredoing-with-AI-By-Cyber-Gear.pdf adresinden alındı
- Boyles, J. L., & Meisinger, J. (2018). Automation and Adaptation: Reshaping journalistic labor in the newsroom library. Convergence: The International Journal of Research into New MediaTechnologies 26 (1), 78–192.
- Coe, K., & Scacco, J. M. (2017). Content Analysis, Quantitative. J. Matthes içinde, The International Encyclopedia of Communication Research Methods (s. 346–356). Hoboken, New Jersey: Wiley-Blackwell.
- Coleman, R., & Wasike, B. (2004). Visual Elements in Public Journalism Newspapers in an Election: A Content Analysis of the Photographs and Graphics in Campaign 2000. Journal of Communication, 54(3), 456-473.
- Diakopoulos, N., & Johnson, D. (2020). Anticipating and addressing the ethical implications of deepfakes in the context of elections. New Media & Society, 23(7), 2072-2098.
- Fang, X., Che2, S., Mao, M., Zhang, H., Zhao, M., & Zhao, X. (2023). Bias of AIGenerated Content: An Examination of News Produced by Large Language Models. Fang, X., Che, S., Mao, M., Zhang, H., Zhao, M., & Zhao, X. (2023). Bias of AI-generated content: an examination of news produced by large language models. Scientific Reports, 14.
- García-Faroldi, L., Teruel, L., & Blanco, S. (2025). Unmasking AI’s Role in the Age of Disinformation: Friend or Foe? Journalism and Media, 6(1), 19, 1-16.