Research Article

Ütopyadan Gerçeğe Doğru Bir Yolculuk: Suyu Arayan Adam’dan Toprak Uyanırsa’ya

Number: 33 February 26, 2026
EN TR

Ütopyadan Gerçeğe Doğru Bir Yolculuk: Suyu Arayan Adam’dan Toprak Uyanırsa’ya

Öz

Bu makalede, Şevket Süreyya Aydemir’in “Suyu Arayan Adam” ve “Toprak Uyanırsa” adlı romanlarında ütopya olgusu incelenmektedir. Makalede, yazarın kendi yaşam hikâyesine bir devrin tarihini sığdırmasına ve ütopya arzusuna realist bir perspektiften yaklaşılmaktadır. Bu kapsamda makalede yazarın iki örnek romanı seçilerek okunmuş ve içerik analizi açısından tahlil edilmiştir. Söz konusu eserler, “turan” fikrine ulaşma hayalinde olan bireyin hakikat karşısında geliştirmiş olduğu düşünce değişikliğinin anlatısı şeklinde tanımlanabilir. Aydemir, ütopyasında ideal toplumun gerekliliklerini sıralarken, dışarıdan gelen müdahaleleri göz ardı eder ve kırgınlıklarını okuyucuya hissettirir. Bir tema olarak ütopya, tarihsel süreçte edebiyattan sanata, felsefeden fen bilimlerine kadar her alanda insanların hayat amacının ifadesi olmuştur. Bu bakımdan ütopik anlatım insanın geleceğe bakış açısı ve hayallerinin toplamıdır. Bir arayış olan ütopya insanın hayatına yön verme çabasıdır. İnsanın kendini hayal ettiği yerde görmek istemesi ütopya arayışının sonucudur. Yazarlar, eserlerinde yaşadığı duyguları veya hayalleri anlatma yolunu seçmektedir. Dolayısıyla Suyu Arayan Adam romanında yaşadığı dönemin sorunlarına çözüm arayan yazar, Toprak Uyanırsa romanında kendi varlığını keşfetmektedir.

Anahtar Kelimeler

: Ütopya , Kurmaca , Şevket Süreya Aydemir , İdeal Toplum

References

  1. Referans1 Ahmet Haşim. (1985). Ahmet Haşim Bütün Şiirleri. (Haz. A. Bezirci). İstanbul: Can Yayınları.
  2. Referans2 Aslan, C. ve Bilir O. (2014). Gerçek ile Ütopya Arasında Şevket Süreyya Aydemir. Humanitas Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 2(3), 5-26.
  3. Referans3 Atsız, H. N. (2011). Turancılık, Milli Değerler ve Gençlik. İstanbul: Ötüken Neşriyat.
  4. Referans4 Aydemir, Ş. S. (2009).Toprak Uyanırsa. İstanbul: Remzi Kitabevi
  5. Referans5 Aydemir, Ş. S. (2021). Suyu Arayan Adam. (48. bsm.), İstanbul: Remzi Kitabevi
  6. Referans6 Aydın, K. (2020). Şevket Süreyya Aydemir, Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü Ahmet Yesevi Üniversitesi. https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/aydemir-sevket-sureyya [Erişim Tarihi: 02.02.2026]
  7. Referans7 Bilgin, B. (2025). Sembolik Şark Hikâyelerinin İlk Örneklerinde Hakikat Anlatısının Felsefî Boyutu. Şarkiyat Mecmuası, (46), 77-94.
  8. Referans8 Canbaz-Yumuşak, F. (2012). Ütopya, Karşı Ütopya ve Türk Edebiyatında Ütopya Geleneği. Bilig. (61), 47-60. Referans9 Cioran, E. M. (2013). Tarih ve Ütopya. (H. Bayrı, Çev.). İstanbul: Metis Yayıncılık.
  9. Referans10 Çakmak, S. (2016). 1980 Sonrası Türk Romanında Karşı-Ütopya. (Yüksek Lisans Tezi). Hacettepe Üniversitesi Ankara. Referans11 Dağ, N. (2015). Tevfik Fikret’in Şiirlerinde Kaçış ve Ütopik Özlemin İzleri. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi Tevfik Fikret Özel Sayısı, 3(11), 224-235.
  10. Referans12 Engin, E. (2015). Didaktik ve Ütopik Bir Roman: Toprak Uyanırsa. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(1), 23-30.
APA
Özdemir, S. (2026). Ütopyadan Gerçeğe Doğru Bir Yolculuk: Suyu Arayan Adam’dan Toprak Uyanırsa’ya. Anasay, 33, 273-284. https://doi.org/10.33404/anasay.1852791