Research Article

Okul Liderliğinin Öğretmenlerin Örgütsel Sinizm ve Örgütsel Sessizlik Algıları Üzerindeki Etkisi: Bir Meta-Analiz Çalışması

Volume: 9 Number: 34 January 1, 2026
TR EN

Okul Liderliğinin Öğretmenlerin Örgütsel Sinizm ve Örgütsel Sessizlik Algıları Üzerindeki Etkisi: Bir Meta-Analiz Çalışması

Abstract

Bu çalışmanın temel amacı, okul yöneticilerinin göstermiş oldukları liderlik davranışlarının öğretmenlerin örgütsel sinizm ve örgütsel sessizlik algıları üzerindeki etkisini meta- analiz yöntemiyle belirlemektir. Meta-analize dâhil edilecek araştırmaları belirlemek için YÖK Tez Tarama sistemi, ULAKBİM, Dergipark, Google Akademik, EBSCO, SOBİAD, ASOS veri tabanları incelenerek literatür taraması gerçekleştirildi. Geliştirilen tarama stratejisiyle okul liderliği ile örgütsel sinizm arasındaki ilişkiye yönelik 26 araştırmaya ulaşıldı ve bu araştırmaların 18’i çalışmaya dahil edildi. Bu 18 çalışmanın 11’i yapıcı okul liderliği davranışları ile örgütsel sinizm arasındaki ilişkiye yönelik kalan 7’si ise yapıcı olmayan okul liderliği davranışları ve örgütsel sinizm arasındaki ilişkiye yönelik olacak şekilde 2 başlık altında çalışmaya dahil edildi. Okul liderliği ile örgütsel sessizlik arasındaki ilişkiye yönelik ise 22 araştırmaya ulaşıldı ve bu araştırmaların 16’sı çalışmaya dahil edildi. Bu 16 çalışmanın 8’i yapıcı okul liderliği davranışları ile örgütsel sessizlik arasındaki ilişkiye yönelik kalan 8’i ise yapıcı olmayan okul liderliği davranışları ve örgütsel sessizlik arasındaki ilişkiye yönelik olacak şekilde 2 başlık altında çalışmaya dahil edildi. Çalışmaya dâhil edilen veriler Excel programına aktarıldıktan sonra Comprehensive Meta-Analysis programında analizler yapıldı. Tüm meta-analizler hesaplamaları rassal etki modeli temel alınarak yapıldı. Okul liderliğinin örgütsel sinizm ve örgütsel sessizlik algıları üzerindeki ortalama etki büyüklüğünde liderlik türleri, okul kademesi ve yayın türü değişkenleri için moderatör analizi gerçekleştirildi. Elde edilen bulgulara göre yapıcı okul liderliğinin öğretmenlerin örgütsel sinizm algıları üzerinde orta düzeyde negatif yönde bir etkiye sahip olduğu tespit edildi [r = -.43]. Çalışmada liderlik türleri ve okul kademesi moderatörlerinin örgütsel sinizm algısı üzerindeki etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu, yayın türü moderatörünün ise örgütsel sinizm algısı üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olmadığı sonucuna ulaşıldı. Yapıcı olmayan okul liderliğinin öğretmenlerin örgütsel sinizm algıları üzerinde geniş düzeyde pozitif yönde bir etkiye sahip olduğu tespit edildi [r = .58]. Çalışmanın moderatör değişkeni olan liderlik türürnün örgütsel sinizm algısı üzerindeki etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu, okul kademesi ve yayın türü moderatörlerinin ise örgütsel sinizm algısı üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olmadığı sonucuna ulaşıldı. Yapıcı okul liderliğinin öğretmenlerin örgütsel sessizlik algıları üzerinde orta düzeyde negatif yönde bir etkiye sahip olduğu tespit edildi [r = -.37]. Çalışmada liderlik türleri ve okul kademesi moderatörlerinin örgütsel sessizlik algısı üzerindeki etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu, yayın türü moderatörünün ise örgütsel sessizlik algısı üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olmadığı sonucuna ulaşıldı. Yapıcı olmayan okul liderliğinin öğretmenlerin örgütsel sessizlik algıları üzerinde orta düzeyde pozitif yönde bir etkiye sahip olduğu tespit edildi [r = .35]. Çalışmada liderlik türleri ve okul kademesi moderatörlerinin örgütsel sessizlik algısı üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olmadığı sonucuna ulaşılırken yayın türü moderatörünün örgütsel sessizlik algısı üzerindeki etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Keywords

Ethical Statement

Araştırma doküman incelemesine dayalı olduğundan etik kurul onayı gerekmemektedir

References

  1. Adair, J. (2015). Yenilikçi liderlik (S. Uyan, Çev.). Babıali Kültür Yayıncılığı.
  2. Ağaoğulları, M.A. (1989). Eski Yunan’da siyaset felsefesi. V Yayınları.
  3. Akan, A., Bektaş, F., & Yıldırım, İ. (2014). Sınıf öğretmeni algılarına göre etik liderlik ve örgütsel sinizm arasındaki ilişki. Nwsa: Education Sciences, 9(1), 48-56.
  4. Akdemir, B., Kırmızıgül, B., & Zengin, Y. (2016). Örgütsel sinizm ile iş performansı arasındaki ilişki ve bir araştırma. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(2), 115-130.
  5. Aladağ, C. (2019). Lise müdürlerinin karizmatik liderlik özellikleri ile öğretmenlerin örgütsel sessizlik düzeylerinin incelenmesi. (Tez No: 614928) [Yüksek Lisans Tezi, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
  6. Altınkurt, Y., & Yılmaz, K. (2013). Stratejik yönetim ve stratejik liderlik. Pegem Akademi Yayıncılık.
  7. Arlı, Ö. (2019). Öz kendilik değerlendirmesinin, sinizm, iş tatmini ve tükenmişliğe etkisinde toksik liderliğin rolü. (Tez No: 602512) [Doktora Tezi, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
  8. Arslan, Ö. (2016). Okul yöneticilerinin paternalist liderlik düzeyleri ile öğretmenlerin örgütsel sinizm algıları arasındaki ilişki. (Tez No: 442906) [Yüksek Lisans Tezi, Uşak Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Leadership in Education

Journal Section

Research Article

Publication Date

January 1, 2026

Submission Date

February 26, 2025

Acceptance Date

December 8, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 9 Number: 34

APA
Selçuk, B., & Çoğaltay, N. (2026). Okul Liderliğinin Öğretmenlerin Örgütsel Sinizm ve Örgütsel Sessizlik Algıları Üzerindeki Etkisi: Bir Meta-Analiz Çalışması. Asya Studies, 9(34), 1-24. https://doi.org/10.31455/asya.1647280
AMA
1.Selçuk B, Çoğaltay N. Okul Liderliğinin Öğretmenlerin Örgütsel Sinizm ve Örgütsel Sessizlik Algıları Üzerindeki Etkisi: Bir Meta-Analiz Çalışması. Asya Studies. 2026;9(34):1-24. doi:10.31455/asya.1647280
Chicago
Selçuk, Betül, and Nazım Çoğaltay. 2026. “Okul Liderliğinin Öğretmenlerin Örgütsel Sinizm Ve Örgütsel Sessizlik Algıları Üzerindeki Etkisi: Bir Meta-Analiz Çalışması”. Asya Studies 9 (34): 1-24. https://doi.org/10.31455/asya.1647280.
EndNote
Selçuk B, Çoğaltay N (January 1, 2026) Okul Liderliğinin Öğretmenlerin Örgütsel Sinizm ve Örgütsel Sessizlik Algıları Üzerindeki Etkisi: Bir Meta-Analiz Çalışması. Asya Studies 9 34 1–24.
IEEE
[1]B. Selçuk and N. Çoğaltay, “Okul Liderliğinin Öğretmenlerin Örgütsel Sinizm ve Örgütsel Sessizlik Algıları Üzerindeki Etkisi: Bir Meta-Analiz Çalışması”, Asya Studies, vol. 9, no. 34, pp. 1–24, Jan. 2026, doi: 10.31455/asya.1647280.
ISNAD
Selçuk, Betül - Çoğaltay, Nazım. “Okul Liderliğinin Öğretmenlerin Örgütsel Sinizm Ve Örgütsel Sessizlik Algıları Üzerindeki Etkisi: Bir Meta-Analiz Çalışması”. Asya Studies 9/34 (January 1, 2026): 1-24. https://doi.org/10.31455/asya.1647280.
JAMA
1.Selçuk B, Çoğaltay N. Okul Liderliğinin Öğretmenlerin Örgütsel Sinizm ve Örgütsel Sessizlik Algıları Üzerindeki Etkisi: Bir Meta-Analiz Çalışması. Asya Studies. 2026;9:1–24.
MLA
Selçuk, Betül, and Nazım Çoğaltay. “Okul Liderliğinin Öğretmenlerin Örgütsel Sinizm Ve Örgütsel Sessizlik Algıları Üzerindeki Etkisi: Bir Meta-Analiz Çalışması”. Asya Studies, vol. 9, no. 34, Jan. 2026, pp. 1-24, doi:10.31455/asya.1647280.
Vancouver
1.Betül Selçuk, Nazım Çoğaltay. Okul Liderliğinin Öğretmenlerin Örgütsel Sinizm ve Örgütsel Sessizlik Algıları Üzerindeki Etkisi: Bir Meta-Analiz Çalışması. Asya Studies. 2026 Jan. 1;9(34):1-24. doi:10.31455/asya.1647280

800px-Cc_by-nc_icon.svg.png Works published in the journal Asian Studies are licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.