Okul Liderliğinin Öğretmenlerin Örgütsel Sinizm ve Örgütsel Sessizlik Algıları Üzerindeki Etkisi: Bir Meta-Analiz Çalışması

Yıl 2025, Cilt: 9 Sayı: 34, 1 - 24, 01.01.2026

Betül Selçuk , Nazım Çoğaltay

https://doi.org/10.31455/asya.1647280

Öz

Bu çalışmanın temel amacı, okul yöneticilerinin göstermiş oldukları liderlik davranışlarının öğretmenlerin örgütsel sinizm ve örgütsel sessizlik algıları üzerindeki etkisini meta- analiz yöntemiyle belirlemektir. Meta-analize dâhil edilecek araştırmaları belirlemek için YÖK Tez Tarama sistemi, ULAKBİM, Dergipark, Google Akademik, EBSCO, SOBİAD, ASOS veri tabanları incelenerek literatür taraması gerçekleştirildi. Geliştirilen tarama stratejisiyle okul liderliği ile örgütsel sinizm arasındaki ilişkiye yönelik 26 araştırmaya ulaşıldı ve bu araştırmaların 18’i çalışmaya dahil edildi. Bu 18 çalışmanın 11’i yapıcı okul liderliği davranışları ile örgütsel sinizm arasındaki ilişkiye yönelik kalan 7’si ise yapıcı olmayan okul liderliği davranışları ve örgütsel sinizm arasındaki ilişkiye yönelik olacak şekilde 2 başlık altında çalışmaya dahil edildi. Okul liderliği ile örgütsel sessizlik arasındaki ilişkiye yönelik ise 22 araştırmaya ulaşıldı ve bu araştırmaların 16’sı çalışmaya dahil edildi. Bu 16 çalışmanın 8’i yapıcı okul liderliği davranışları ile örgütsel sessizlik arasındaki ilişkiye yönelik kalan 8’i ise yapıcı olmayan okul liderliği davranışları ve örgütsel sessizlik arasındaki ilişkiye yönelik olacak şekilde 2 başlık altında çalışmaya dahil edildi. Çalışmaya dâhil edilen veriler Excel programına aktarıldıktan sonra Comprehensive Meta-Analysis programında analizler yapıldı. Tüm meta-analizler hesaplamaları rassal etki modeli temel alınarak yapıldı. Okul liderliğinin örgütsel sinizm ve örgütsel sessizlik algıları üzerindeki ortalama etki büyüklüğünde liderlik türleri, okul kademesi ve yayın türü değişkenleri için moderatör analizi gerçekleştirildi. Elde edilen bulgulara göre yapıcı okul liderliğinin öğretmenlerin örgütsel sinizm algıları üzerinde orta düzeyde negatif yönde bir etkiye sahip olduğu tespit edildi [r = -.43]. Çalışmada liderlik türleri ve okul kademesi moderatörlerinin örgütsel sinizm algısı üzerindeki etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu, yayın türü moderatörünün ise örgütsel sinizm algısı üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olmadığı sonucuna ulaşıldı. Yapıcı olmayan okul liderliğinin öğretmenlerin örgütsel sinizm algıları üzerinde geniş düzeyde pozitif yönde bir etkiye sahip olduğu tespit edildi [r = .58]. Çalışmanın moderatör değişkeni olan liderlik türürnün örgütsel sinizm algısı üzerindeki etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu, okul kademesi ve yayın türü moderatörlerinin ise örgütsel sinizm algısı üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olmadığı sonucuna ulaşıldı. Yapıcı okul liderliğinin öğretmenlerin örgütsel sessizlik algıları üzerinde orta düzeyde negatif yönde bir etkiye sahip olduğu tespit edildi [r = -.37]. Çalışmada liderlik türleri ve okul kademesi moderatörlerinin örgütsel sessizlik algısı üzerindeki etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu, yayın türü moderatörünün ise örgütsel sessizlik algısı üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olmadığı sonucuna ulaşıldı. Yapıcı olmayan okul liderliğinin öğretmenlerin örgütsel sessizlik algıları üzerinde orta düzeyde pozitif yönde bir etkiye sahip olduğu tespit edildi [r = .35]. Çalışmada liderlik türleri ve okul kademesi moderatörlerinin örgütsel sessizlik algısı üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olmadığı sonucuna ulaşılırken yayın türü moderatörünün örgütsel sessizlik algısı üzerindeki etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Okul Liderliği , Örgütsel Sinizm , Örgütsel Sessizlik , Meta-Analiz

Etik Beyan

Araştırma doküman incelemesine dayalı olduğundan etik kurul onayı gerekmemektedir

The Impact of School Leadership on Teachers' Perceptions of Organizational Cynicism and Organizational Silence: A Meta-Analysis Study

Öz

The primary aim of this study is to determine the impact of school administrators' leadership behaviors on teachers' perceptions of organizational cynicism and organizational silence using the meta-analysis method. To identify the studies to be included in the meta-analysis, a literature review was conducted by examining the YÖK Thesis Search System, ULAKBİM, Dergipark, Google Scholar, EBSCO, SOBİAD, and ASOS databases. Through the developed search strategy, 26 studies examining the relationship between school leadership and organizational cynicism were identified, and 18 of them were included in the study. Among these 18 studies, 11 focused on the relationship between constructive school leadership behaviors and organizational cynicism, while the remaining 7 examined the relationship between non-constructive school leadership behaviors and organizational cynicism. These studies were categorized under two separate headings.
Similarly, 22 studies related to the relationship between school leadership and organizational silence were identified, and 16 of them were included in the study. Among these 16 studies, 8 focused on the relationship between constructive school leadership behaviors and organizational silence, while the remaining 8 examined the relationship between non-constructive school leadership behaviors and organizational silence. These studies were also categorized under two separate headings.
The data included in the study were transferred to the Excel program and then analyzed using the Comprehensive Meta-Analysis program. All meta-analyses were calculated based on the random-effects model. A moderator analysis was conducted for leadership types, school levels, and publication types to examine their influence on the average effect size of school leadership on perceptions of organizational cynicism and organizational silence.
According to the findings, constructive school leadership was found to have a moderately negative effect on teachers' perceptions of organizational cynicism [r = -.43]. The study concluded that the effects of leadership types and school level moderators on organizational cynicism perception were statistically significant, while the publication type moderator had no statistically significant effect. Non-constructive school leadership, on the other hand, was found to have a significantly positive effect on teachers' perceptions of organizational cynicism [r = .58]. The study concluded that the effect of the leadership type moderator on organizational cynicism perception was statistically significant, whereas the school level and publication type moderators had no statistically significant effect.
Constructive school leadership was also found to have a moderately negative effect on teachers' perceptions of organizational silence [r = -.37]. The study determined that the effects of leadership type and school level moderators on organizational silence perception were statistically significant, whereas the publication type moderator had no statistically significant effect. Non-constructive school leadership was found to have a moderately positive effect on teachers' perceptions of organizational silence [r = .35]. The study concluded that while the effects of leadership type and school level moderators on organizational silence perception were not statistically significant, the effect of the publication type moderator was statistically significant

Anahtar Kelimeler

School Leadership , Organizational Cynicism , Organizational Silence , Meta-Analysis

Kaynakça

• Adair, J. (2015). Yenilikçi liderlik (S. Uyan, Çev.). Babıali Kültür Yayıncılığı.
• Ağaoğulları, M.A. (1989). Eski Yunan’da siyaset felsefesi. V Yayınları.
• Akan, A., Bektaş, F., & Yıldırım, İ. (2014). Sınıf öğretmeni algılarına göre etik liderlik ve örgütsel sinizm arasındaki ilişki. Nwsa: Education Sciences, 9(1), 48-56.
• Akdemir, B., Kırmızıgül, B., & Zengin, Y. (2016). Örgütsel sinizm ile iş performansı arasındaki ilişki ve bir araştırma. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(2), 115-130.
• Aladağ, C. (2019). Lise müdürlerinin karizmatik liderlik özellikleri ile öğretmenlerin örgütsel sessizlik düzeylerinin incelenmesi. (Tez No: 614928) [Yüksek Lisans Tezi, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
• Altınkurt, Y., & Yılmaz, K. (2013). Stratejik yönetim ve stratejik liderlik. Pegem Akademi Yayıncılık.
• Arlı, Ö. (2019). Öz kendilik değerlendirmesinin, sinizm, iş tatmini ve tükenmişliğe etkisinde toksik liderliğin rolü. (Tez No: 602512) [Doktora Tezi, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
• Arslan, Ö. (2016). Okul yöneticilerinin paternalist liderlik düzeyleri ile öğretmenlerin örgütsel sinizm algıları arasındaki ilişki. (Tez No: 442906) [Yüksek Lisans Tezi, Uşak Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
• Bağrıyanık, H. (2017). Öğretmenlerin okul yöneticilerine yönelik öğretimsel liderlik algıları çerçevesinde örgütsel bağlılık ve örgütsel sinizm. (Tez No: 470265) [Doktora Tezi, Gaziantep Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
• Bakioğlu, A., & Göktaş, E. (2018). Bir eğitim politikası belirleme yöntemi: meta analiz. Medeniyet Eğitim Araştırmaları Dergisi, 1(2), 35-54.
• Bass, B. M. (2008). Leadership and performance beyond expectation. New York: Free Press.
• Başaran, İ. E. (2004). Yönetimde insan ilişkileri. Nobel Yayınları.
• Bayram, T. Y. (2010). Üniversitelerde örgütsel sessizlik. (Tez No: 263509) [Yüksek Lisans Tezi, Abant İzzet Baysal Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
• Borenstein, M., Hedges, L. V., Higgins, J. P. T., & Rothstein, H. R. (2009). Introduction to meta-analysis. Wiley.
• Boz, A. (2016). Okul yöneticilerinin otantik liderlik davranışları ile okulların akademik iyimserlik ve öğretmenlerin örgütsel sinizm düzeyleri arasındaki ilişki. (Tez No: 446077) [Doktora Tezi, Dicle Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
• Buluç, B. (2009). Sınıf öğretmenlerinin algılarına göre okul müdürlerinin liderlik stilleri ile örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişki. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 15(57), 5-34.
• Bursalıoğlu, Z. (2005). Okul yönetiminde yeni yapı ve davranış. Pegem Yayıncılık.
• Canitez, S. (2018). Okul müdürlerinin liderlik stillerinin örgütsel sessizlik üzerine etkisi. (Tez No: 541615) [Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Arel Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
• Cemaloğlu, N. (2007). Okul yöneticilerinin liderlik stillerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(1), 73-112.
• Cevizci, A. (1997). Felsefe sözlüğü. Ankara: Ekin Yayınları.
• Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences. Lawrence Erlbaum Associates.
• Cohen-Charash, Y., & Spector, P. E. (2001). The role of justice in organizations: a meta-analysis. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 86(2), 278-321.
• Çakıcı, A. (2007). Örgütlerde sessizlik: sessizliğin teorik temelleri ve dinamikleri. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(1), 145-162.
• Çarkungöz, E., & Ediz, B. (2009). Meta-analiz. Uludağ Üniversitesi. Journal of the Faculty of Veterinary Medicine, 28(1), 33-37.
• Çimen, B., & Karadağ, E. (2019). Ruhsal liderlik, örgüt kültürü, örgütsel sessizlik ve okulun akademik başarısı. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 25(1), 1-50.
• Çoğaltay, N. (2014). Okul liderliğinin örgütsel çıktılara etkisi: bir meta-analiz çalışması. (Tez No: 353358) [Doktora Tezi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
• Daban, E. (2023). Liselerde okul yöneticilerinin liderlik stilleri ile öğretmenlerin örgütsel sosyalleşme düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Tez No: 787121) [Yüksek Lisans Tezi, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
• Dean, J.W., Brandes, P., & Dharwadkar, R. (1998). Organizational cynicism. The Academy of Management Review, 23 (2), 341-352.
• Dede, E., Çetin. C., & V. Durmaz, B. (2020). Liderinizin otantik olmasını ister misiniz? otantik liderlik tarzının örgütsel sinizme etkisi: öğretmenler üzerine bir araştırma. Pressacademia, (33)168-172.
• Demir, K., & Yılmaz, K. (2018). Yönetim ve eğitim yönetimi kuramları. Pegem Akademi Yayıncılık.
• Demirçelik, E. (2017). Okul müdürlerinin liderlik stilleriyle öğretmenlerin örgütsel sinizm ve örgütsel bağlılık algıları arasındaki ilişki. (Tez No: 485907) [Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
• Demirel, N. (2015). Öğretmen algılarına göre okul müdürlerinin toksik liderlik davranışları ile öğretmenlerin örgütsel sinizm tutumları arasındaki ilişki: Gaziantep Şehitkâmil ilçesi örneği. (Tez No: 440010) [Yüksek Lisans Tezi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
• Derin, R. (2016). Demokratik liderlik ve örgütsel sinizm ilişkisi: Balıkesir ili merkez ilçeleri örneği. (Tez No: 440897) [Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
• Dinçer, S. (2022). Eğitim bilimlerinde uygulamalı meta-analiz. Pegem Akademi.
• Doğan, S., & Uğurlu, C.T. (2014). Okul yöneticilerinin etik liderlik davranışları ile öğretmenlerin örgütsel sinizm algıları arasındaki ilişki. GEFAD / GUJGEF, 34(3), 489-516.
• Durak, G. (2012). Korku kültürü ve örgütsel sessizlik. Ekin Basım Yayın Dağıtım.
• Dyne, L. V., Ang, S., & Botero, I. C. (2003). Conceptualizing employee silence and employee voice as multidimensional constructs. Journal of Management Studies, 40(6), 1359-1392.
• Ebik, G. E. (2017). Hemşirelikte örgütsel sessizlik düzeyinin hasta güvenliği kültürü üzerine etkisi. (Tez No: 488752) [Yüksek Lisans Tezi, Okan Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
• Erbay, Y. (1996). Küresel işletmelerin yönetimi ve yeni türk cumhuriyetlerine yönelik faaliyetleri. Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü Yayınları.
• Eren, E. (2012). Örgütsel davranış ve yönetim psikolojisi. Beta Yayıncılık.
• Ergül, H.F., Okçu, V., & Adıgüzel Gök, Z. (2020). Okul yöneticilerinin otantik liderlik davranışları ile öğretmenlerin örgütsel güven ve örgütsel sessizlik düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Social Mentality and Researcher Thinkers Journal, 6(36), 1744-1760.
• Field, A. P. (2001). Meta-analysis of correlation coefficients: a monte carlo comparison of fixed-and random-effects methods. Psychological Methods, (6),161-180.
• Gedik, A., & Üstüner, M. (2019). Öğretmenlerin örgütsel sinizm düzeylerine algıladıkları müdür yönetim tarzının etkisi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (37), 53-68.
• Gezer, B., & Cömert, M. (2022). Öğretmenlerin örgütsel sessizlik ve liderlik stilleri algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(3), 1528- 1554.
• Gövez, E. (2013). Örgütsel sinizm ve dönüştürücü/etkileşimci liderlik arasındaki ilişki- bir uygulama. (Tez No: 357454) [Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
• Güçlü, N. (2016). Eğitim yönetiminde liderlik. Pegem Yayıncılık.
• Güçlü, N., Kalkan, F., & Dağlı, E. (2017). Mesleki ve teknik ortaöğretim okulu öğretmenlerinin algılarına göre okul müdürlerinin liderlik stilleri ile örgütsel sinizm arasındaki ilişki. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 37(1), 177-192.
• Helvacı, M. A, (2010). Örgütsel sinizm. yönetimde yeni yaklaşımlar. Pegem Akademi.
• İbicioğlu, P., Özmen, Ö. İ., & Taş, Y. (2009). Liderlik davranışı ve toplumsal norm ilişkisi: ampirik bir çalışma. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(2), 1-23.
• Kalağan, G. (2009). Araştırma görevlilerinin örgütsel destek algıları ile örgütsel sinizm tutumları arasındaki ilişki. (Tez No: 250571) [Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
• Karabağ Köse, E. (2013). İlköğretim kurumu öğretmenlerine göre okul yöneticilerinin liderlik stilleri ile örgütsel öğrenme arasındaki ilişkide örgütsel sessizlik ve karara katılımın aracı etkisi. (Tez No: 336123) [Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
• Karabay, G., & Erbay, E.Ö. (2021). Liderlik tiplerinin öğretmenlerdeki örgütsel sessizlik üzerindeki yordayıcılığının incelenmesi. Journal of Education for Life, 35(1), 78-87.
• Kılınç, S. (2014). Örgütsel adaletin, örgütsel vatandaşlık davranışı ve örgütsel sinizm tutumlarına etkisi: Malatya ili öğretmenleri üzerine bir uygulama.(Tez No: 375428) [Yüksek Lisans Tezi, Türk Hava Kurumu Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
• Küçük, Ö. (2020). Okul müdürlerinin toksik liderlik davranışları ile okul etkililiği arasındaki ilişkide örgütsel sinizm ve psikolojik sermayenin aracılık etkisi. (Tez No: 616326) [Doktora Tezi, Fırat Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
• Laursen, J. C. (2009). Cynicism then and now. Paper Presented at the Iris.
• Mete, Y.A., & Serin, H. (2015). Okul yöneticilerinin babacan liderlik davranışı ile öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık ve örgütsel sinizm davranışları arasındaki ilişki. Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(2), 147-159.
• Morrison, E. W., & Milliken, F. J. (2000). Organizational silence: a barrier to change and development in a pluralistic world. Academy of Management Review, 25(4), 706- 725.
• Northouse, P. G. (2013). Leadership: theory and practice (6th edition). Sage Publishing.
• Öncü, B. (2017). Okul öncesi yöneticilerinin algılanan ldierlik stilleri ile okul öncesi öğretmenlerinin yaşadıkları örgütsel sessizlik arasındaki ilişkinin incelenmesi: Kırklareli ili örneği. (Tez No: 475473) [Yüksek Lisans Tezi, Bahçeşehir Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
• Özgenel, M., & Hıdıroğlu, A. (2019). Liderlik stillerine göre ortaya çıkan bir tutum: örgütsel sinizm. KEFAD, 20(2), 1003-1043.
• Özler, D. E., Atalay, C. G., & Şahin, M. D. (2010). Örgütlerde sinizm güvensizlikle mi bulaşır?. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 2(2), 47-57.
• Paksoy, M. (2002). Çalışma ortamında insan ve toplam kalite yönetimi. İ.Ü. İşletme Fakültesi Yayınları.
• Parmaksız, A. (2019). Çoklu doğrusal regresyon çözümlemesinde farklı korelasyon yapılarında %80 güç için örneklem büyüklüğünün belirlenmesi. (Tez No: 53578) [Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
• Paşa, Ö., & Negiş Işık, A. (2017). Öğretmenlerin okul müdürüne güven düzeyleri ve okul müdürü tarafından sergilenen etik liderlik davranışlarının örgütsel sessizlik üzerindeki etkisi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 16(60), 134-144.
• Pektaş, H.M. (2019). Öğretmen algılarına göre okul müdürlerinin liderlik tarzı ile örgütsel sessizlik arasındaki ilişkinin analizi. (Tez No: 538070) [Yüksek Lisans Tezi, İnönü Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
• Pinder, C. C., & Harlos, K. P. (2001). Employee silence: quiescence and acquiescence as responses to perceived injustice. Research in Personel and Human Resources Management, (20), 331-370.
• Polatcan, M. (2012). Okul yöneticilerinin liderlik davranışları ile öğretmenlerin örgütsel sinizm tutumları arasındaki ilişki (Tez No: 327558) [Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
• Sarıer, Y. (2013). Eğitim Kurumu Müdürlerinin Liderliği ile Okul Çıktıları Arasındaki İlişkilerin Meta-Analiz Yöntemiyle İncelenmesi. (Tez No: 344313) [Doktora Tezi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
• Sayre, F. (2011). Greek cynicism. Journal of The History of Ideas, (6), 113-118.
• Sur, Ö. (2010). Örgütsel sinizm: Eskişehir ili büro çalışanları üzerine bir alan araştırması. (Tez No: 279561) [Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara.
• Terzi, A. R., & Derin, R. (2016). Relation between democratic leadership and organizational cynicism. Journal Of Education and Learning, 5(3), 193 – 204.
• Turan, S., & Bektaş F. (2014). Liderlik. Pegem Akademi Yayıncılık.
• Turunç, Ö., & Alkan, Z. (2020). Liderlik tarzlarının örgütsel sessizliğe etkisinde kariyer memnuniyetinin rolü: eğitim sektöründe bir çalışma. Türk Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 5(2), 90-107.
• Türköz, T., Polat, M., & Coşar, S. (2013). Çalışanların örgütsel güven ve sinizm algılarının örgütsel bağlılıkları üzerindeki rolü. Yönetim ve Ekonomi: Celal Bayar Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20(2), 285-302.
• Uzun G. (2005). Kadın ve erkek yöneticilerin liderlik davranışları arasındaki farklılıklar ve bankacılık sektöründe uygulama. (Tez No: 205890) [Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
• Üstün, U., & Eryılmaz, A. (2014). Etkili araştırma sentezleri yapabilmek için bir araştırma yöntemi: meta-analiz. Eğitim ve Bilim, 39(174), 1-32.
• Wolf, F. (1986). Meta-analysis: quantitative methods for research synthesis. Beverly Hills.
• Yenel, K. (2016). İlkokul yöneticilerinin dönüşümcü ve işlemci liderlik biçimleri ile öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık ve örgütsel sessizlik davranışları arasındaki ilişki. (Tez No: 450071) [Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.