Pozitif ve Negatif Duygu Durumlarında Yemek Yeme İştahı ve Yemek Sonrası Suçluluk Hissi: Trabzon’da Bir Araştırma
Abstract
Bireylerin hissettikleri duygular, gıda tüketim davranışına yön vermektedir. Duygusal yeme davranışı, bireylerin negatif duygu durumları içerisindeyken içerisinde bulundukları ruh halinden uzaklaşma, iyi ve mutlu hissetme amacıyla tüketilen yiyecekler olurken pozitif duygu durumlarında içinde bulunan hazzı devam ettirme, ödül ve mutluluk kaynağı olarak görülmektedir. Bu araştırmada bireylerin cinsiyetleri ile farklı duygu durumlarındaki iştah durumu ve tüketimden sonraki suçluluk duygusu arasında ilişki olup olmadığını incelemek amaçlanmıştır. Trabzon’da kota örnekleme yöntemi ile seçilen 268 birey ile gerçekleştirilen bu araştırmanın verileri ki-kare testleri yapılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmada bireylerin cinsiyetleri ile negatif duygu durumlarındaki iştah arasında anlamlı bir ilişki (p<0,05) bulunmuştur. Kadınların erkeklere oranla negatif duygu durumlarında iştahlarının daha fazla azaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Pozitif duygu durumlarında her iki cinsiyetinde iştahlarının arttığı ve tükettikleri yiyeceklerden suçluluk duymadığı görülmüştür. Negatif duygu durumlarında ise iştah düzeyi önemli bir ölçüde azalmaktadır. Pozitif ve negatif duygu durumlarında suçluluk duyan bireylerin gıda tüketim davranışları incelendiğinde, porsiyon miktarına dikkat etmedikleri, bol kalorili yiyecekler tükettikleri ve diyet yaparken tatlı atıştırmalık vs. tükettikleri için suçluluk hissettikleri görülmüştür.
Keywords
Yeme iştahı, Yemek sonrası suçluluk hissi, Pozitif duygu durumu, Negatif duygu durumu
References
- Abbots, E. J., & Lavis, A. (2013). Why we eat, how we eat? E. J. Abbots, A. Lavis (Eds) Contemporary encounters between foods and bodies. İngiltere: Ashgate Publishing Limited
- Akın, A., Yıldız, B., & Özçelik, B. (2016). Duygusal yeme ölçeğinin Türkçe versiyonunun geçerlik ve güvenirliği. Journal of International Social Research, 9(44), 776-781.
- Antin, T. M., & Hunt, G. (2012). Food choice as a multidimensional experience. A qualitative study with young African American women. Appetite, 58(3), 856–863. https://doi.org/10.1016/j.appet.2012.01.021
- Barrington, W. E., Beresford, S. A., McGregor, B. A., & White, E. (2014). Perceived stress and eating behaviors by sex, obesity status, and stress vulnerability: findings from the vitamins and lifestyle (VITAL) study. Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics, 114(11), 1791–1799. https://doi.org/10.1016/j.jand.2014.03.015
- Berthoud H. R. (2011). Metabolic and hedonic drives in the neural control of appetite: who is the boss?. Current opinion in neurobiology, 21(6), 888–896. https://doi.org/10.1016/j.conb.2011.09.004
- Bozan, N. (2009). Hollanda Yeme Davranışı (DEBQ) anketinin Türk üniversite öğrencilerinde geçerlilik ve güvenirliğinin sınanması {Yayımlanmamış yüksek lisans tezi}, Başkent Üniversitesi.
- Brillat-Savarin, J.A. (2016). Lezzetin Fizyolojisi ya da Yüce Mutfak Üzerine Düşünceler (1). (H. Bucak, Çev.). İstanbul: Oğlak Yayıncılık. (Orijinal çalışma basım tarihi 1825.)
- Bruch, H. (1964). Psychological aspects of overeating and obesity. Psychosomatics, 5(5), 269–274. https://doi.org/10.1016/s0033-3182(64)72385-7
- Büyüköztürk, Ş. (2020). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı: İstatistik, Araştırma Deseni Spss Uygulamaları ve Yorum (28. Baskı). Pegem Akademi.
- Dönmez, A. (2021). Yeme bozukluğunun üstesinden gelmek. (3. Baskı). Epilson Yayınevi.
.