Araştırma Makalesi

Döngüsel Ekonomi Perspektifinde Enerji Geçişi ve Ulaşım Sektörü: Güneydoğu Anadolu Bölgesi Örneği

Cilt: 25 Sayı: 4 29 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Döngüsel Ekonomi Perspektifinde Enerji Geçişi ve Ulaşım Sektörü: Güneydoğu Anadolu Bölgesi Örneği

Öz

Ekonomik ve çevresel açıdan bakıldığında döngüsel ekonomi, doğrusal ekonomi yerine kullanılabilmektedir. Ayrıca yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelimi sağlayan bir model olarak görülmektedir. Bu enerji kaynaklarına geçişle birlikte emisyon azaltılabilir. Türkiye’de yenilenebilir ve yenilenemeyen enerji kaynaklarının birçoğu bakımından yüksek potansiyele sahip olan yerler arasında bulunan Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yenilenemeyen enerjinin hâlen tercih edildiği görülmektedir. Ayrıca bölgede petrol çıkarım faaliyetlerinin çevreye dolaylı olarak etki ettiği ifade edilebilir. Özellikle bölgede yakıt kullanımı sonucunda ortaya çıkan kara yolu ulaşım emisyonunun belirlenmesi sürdürülebilirliğe yönelik adımlar atılması ve emisyon seviyesi yüksek olan ilin belirlenerek müdahale edilebilmesi için önemlidir. Bu nedenle çalışmada, Güneydoğu Anadolu Bölgesi illerinde 2010 ve 2023 yıllarında kara yolu ulaşımının yol açtığı 〖"CO" 〗_"2" emisyonunu hesaplamak amaçlanmaktadır. Bunun için IPCC tarafından yayımlanan kılavuzda önerilen Tier 1 yöntemi kullanılmaktadır. Yapılan hesaplama sonucunda, emisyonların tüm illerde arttığı görülmektedir. Ayrıca 2023 yılında en fazla 〖"CO" 〗_"2" emisyonu 2.483,63 Gg〖"CO" 〗_"2" ile Gaziantep ilinde, en az 106,21 Gg〖"CO" 〗_"2" ile Kilis ilinde gerçekleşmiştir. En fazla 〖"CO" 〗_"2" emisyonuna ise dizel yakıt türü neden olmuştur. Çalışmada ulaşılan sonuçtan hareketle çeşitli politika önerileri getirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acar, A., Güllü, A.B., Aksoy, H., Çalışkan, R.Y., Serhadlıoğlu, S., & Taranto, Y. (2024). Türkiye enerji dönüşümü görünümü 2023, SHURA Enerji Dönüşüm Merkezi, https://shura.org.tr/wp-content/uploads/2024/04/SHURA-2024-04-Rapor-outlook-2023-rev.pdf adresinden alındı.
  2. Akalp, S., & Ayçam, İ. (2022). İklim değişikliğine duyarlı yerleşimlerde karbon ayak izi analizi: Diyarbakır örneği, 11th International Conference on Social Sciences Konferansı,Erzurum, www.farabicongress.org adresinden alındı.
  3. Aktar, M.A., Harun, M.B., & Alam, M.M. (2020). Green energy and sustainable development, In: Leal Filho W., Azul, A., Brandli, L., Lange Salvia, A., Wall, T. (eds) Affordable and Clean Energy, Encyclopedia of the UN Sustainable Development Goals, Springer, Cham, https://doi.org/10.1007/978-3-319-71057-0-47-1.
  4. Alnour, M., Awan, A., & Hossain, Md.E. (2024). Towards a green transportation system in Mexico: The role of renewable energy and transport public-private partnership to curb emissions, Journal of Cleaner Production, 442, 140984, 1-15, https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2024.140984
  5. Amirazodi, T. (2012). Sustainable urban transport management and its strategies, International Journal of Transport and Vehicle Engineering, 6(5), 881-884, https://publications.waset.org/4056/sustainable-urban-transport-management-and-its-strategies adresinden alındı.
  6. Andrade, C., & Selosse, S. (2024). Circular economy for the energy system as a leverage for low-carbon transition: Long-term analysis of the case of the South-East region of France, Energies, 17, 1407, https://doi.prg/10.3390/en17061407
  7. Ansari, Md.A. (2017). Environmental impacts of non-renewable energy sources, International Journal of Creative Research Thoughts, 5(1), 57-61, https://ijcrt.org/papers/IJCRT1133009.pdf adresinden alındı.
  8. Asim, M., Usman, M., Abbasi, M.S., Ahmad, S., Mujtaba, M.A., Soudagaar, M.E.M., & Mohamed, A. (2022). Estimating the long-term effects of national and international sustainable transport policies on energy consumption and emissions of road transport sector of Pakistan, Sustainability, 14, 5732, 1-19, https://doi.org/10.3390/su14095732.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Makro İktisat (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

21 Ekim 2024

Kabul Tarihi

16 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 25 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
İbik, T., & Öztürk, S. (2025). Döngüsel Ekonomi Perspektifinde Enerji Geçişi ve Ulaşım Sektörü: Güneydoğu Anadolu Bölgesi Örneği. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(4), 166-186. https://doi.org/10.18037/ausbd.1571207
AMA
1.İbik T, Öztürk S. Döngüsel Ekonomi Perspektifinde Enerji Geçişi ve Ulaşım Sektörü: Güneydoğu Anadolu Bölgesi Örneği. AÜSBD. 2025;25(4):166-186. doi:10.18037/ausbd.1571207
Chicago
İbik, Tuğba, ve Serdar Öztürk. 2025. “Döngüsel Ekonomi Perspektifinde Enerji Geçişi ve Ulaşım Sektörü: Güneydoğu Anadolu Bölgesi Örneği”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25 (4): 166-86. https://doi.org/10.18037/ausbd.1571207.
EndNote
İbik T, Öztürk S (01 Aralık 2025) Döngüsel Ekonomi Perspektifinde Enerji Geçişi ve Ulaşım Sektörü: Güneydoğu Anadolu Bölgesi Örneği. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25 4 166–186.
IEEE
[1]T. İbik ve S. Öztürk, “Döngüsel Ekonomi Perspektifinde Enerji Geçişi ve Ulaşım Sektörü: Güneydoğu Anadolu Bölgesi Örneği”, AÜSBD, c. 25, sy 4, ss. 166–186, Ara. 2025, doi: 10.18037/ausbd.1571207.
ISNAD
İbik, Tuğba - Öztürk, Serdar. “Döngüsel Ekonomi Perspektifinde Enerji Geçişi ve Ulaşım Sektörü: Güneydoğu Anadolu Bölgesi Örneği”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25/4 (01 Aralık 2025): 166-186. https://doi.org/10.18037/ausbd.1571207.
JAMA
1.İbik T, Öztürk S. Döngüsel Ekonomi Perspektifinde Enerji Geçişi ve Ulaşım Sektörü: Güneydoğu Anadolu Bölgesi Örneği. AÜSBD. 2025;25:166–186.
MLA
İbik, Tuğba, ve Serdar Öztürk. “Döngüsel Ekonomi Perspektifinde Enerji Geçişi ve Ulaşım Sektörü: Güneydoğu Anadolu Bölgesi Örneği”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 25, sy 4, Aralık 2025, ss. 166-8, doi:10.18037/ausbd.1571207.
Vancouver
1.Tuğba İbik, Serdar Öztürk. Döngüsel Ekonomi Perspektifinde Enerji Geçişi ve Ulaşım Sektörü: Güneydoğu Anadolu Bölgesi Örneği. AÜSBD. 01 Aralık 2025;25(4):166-8. doi:10.18037/ausbd.1571207