TR
EN
Akıllı Şehir Uygulamaları Farkındalık Ölçeği Geliştirme ve Uygulama Çalışması
Öz
Bu çalışmanın amacı, akıllı şehir uygulamalarına yönelik olarak şehirde yaşayan farklı demografik özelliklere sahip bireylerin algılarını ölçmek amacıyla Akıllı Şehir Uygulamaları Ölçeği’nin geliştirilmesi ve akıllı şehir uygulamalarına ilişkin algının demografik değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediğinin belirlenmesidir. Ölçeğin geliştirilmesi sürecinde, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) için 259 yetişkin bireyden oluşan birinci çalışma grubu, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) için ise 580 yetişkin bireyden oluşan ikinci çalışma grubu olmak üzere toplamda 839 katılımcıdan oluşan bir örneklem grubu oluşturulmuştur. Verilerin analizi JASP programı aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, ölçeğin yapı geçerliliğini değerlendirmek amacıyla AFA ve DFA uygulanmıştır. AFA, ölçeğin faktör yapısını belirlemek ve maddelerin hangi alt boyutlarla ilişkili olduğunu tespit etmek için kullanılmıştır. Elde edilen faktör yapısının doğrulanması amacıyla DFA gerçekleştirilmiş ve modelin uyum indeksleri değerlendirilmiştir. KMO değeri 0 ile 1 arasında değişmekte olup, 0,90 ve üzeri değerlerin "mükemmel" kabul edilmesi nedeniyle elde edilen sonuçlar analiz bulgularının güvenilirliğini desteklemektedir. Bartlett Küresellik Testi sonucunda (~χ² = 6542,77, sd = 377, p = .001) korelasyon matrisinin birim matris olmadığı ve değişkenler arasında anlamlı ilişkiler bulunduğu belirlenmiştir. Ölçeğin tek boyutlu ve 29 maddeden oluştuğu tespit edilmiştir. Güvenilirlik analizleri sonucunda McDonald’s ω (omega) katsayısı 0,97 ve Cronbach Alfa katsayısı 0,97 olarak hesaplanmıştır. Bu bulgular, geliştirilen ölçeğin yüksek düzeyde güvenilir ve geçerli bir ölçüm aracı olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abadía, J. J. P., Walther, C., Osman, A., & Smarsly, K. (2022). A systematic survey of internet of things frameworks for smart city applications. Sustainable Cities and Society, 83, 103949. https://doi.org/10.1016/j.scs.2022.103949
- Avcı, E. (2024). Akıllı şehirler için üretken yapay zekâ kavramsal çerçevesi. Kent Akademisi, 17(5), 1654-1675. https://doi.org/10.35674/kent.1490925
- Bartlett, M. S. (1954). A note on the multiplying factors for various chi-squared approximations. Journal of the Royal Statistical Society, 16(2), 296-298.
- Brosnan, S. F. (1998). Psychology of computers and technology. Routledge.
- Carvalho, L., Costa, A., & Dias, J. (2013). Smart cities and the internet of things: A survey. Proceedings of the 6th International Conference on Information and Communication Technologies for Sustainability (ICT4S), 45-56.
- Calzada, I., & Cobo, C. (2015). Unplugging: Deconstructing the smart city. Journal of Urban Technology, 22(1), 23-43. https://doi.org/10.1080/10630732.2014.971535
- Chen, Z., & Chan, I. C. C. (2023). Smart cities and quality of life: A quantitative analysis of citizens’ support for smart city development. Information Technology & People, 36(1), 263-285. https://doi.org/10.1108/ITP-07-2021-0577
- Chourabi, H., Nam, T., Walker, S., Gil-Garcia, J. R., Mellouli, S., Nahon, K., ... & Scholl, H. J. (2012). Understanding smart cities: An integrative framework. In 2012 45th Hawaii International Conference on System Sciences (pp. 2289-2297). IEEE. https://doi.org/10.1109/HICSS.2012.615
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Erişilebilir Bilgi İşlem
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
29 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
2 Haziran 2025
Kabul Tarihi
3 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 25 Sayı: 4
APA
Arslan, A., Biçer, M., & Adam, F. F. (2025). Akıllı Şehir Uygulamaları Farkındalık Ölçeği Geliştirme ve Uygulama Çalışması. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(4), 372-391. https://doi.org/10.18037/ausbd.1712489
AMA
1.Arslan A, Biçer M, Adam FF. Akıllı Şehir Uygulamaları Farkındalık Ölçeği Geliştirme ve Uygulama Çalışması. AÜSBD. 2025;25(4):372-391. doi:10.18037/ausbd.1712489
Chicago
Arslan, Aysel, Mehmet Biçer, ve Fatıma Firdevs Adam. 2025. “Akıllı Şehir Uygulamaları Farkındalık Ölçeği Geliştirme ve Uygulama Çalışması”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25 (4): 372-91. https://doi.org/10.18037/ausbd.1712489.
EndNote
Arslan A, Biçer M, Adam FF (01 Aralık 2025) Akıllı Şehir Uygulamaları Farkındalık Ölçeği Geliştirme ve Uygulama Çalışması. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25 4 372–391.
IEEE
[1]A. Arslan, M. Biçer, ve F. F. Adam, “Akıllı Şehir Uygulamaları Farkındalık Ölçeği Geliştirme ve Uygulama Çalışması”, AÜSBD, c. 25, sy 4, ss. 372–391, Ara. 2025, doi: 10.18037/ausbd.1712489.
ISNAD
Arslan, Aysel - Biçer, Mehmet - Adam, Fatıma Firdevs. “Akıllı Şehir Uygulamaları Farkındalık Ölçeği Geliştirme ve Uygulama Çalışması”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25/4 (01 Aralık 2025): 372-391. https://doi.org/10.18037/ausbd.1712489.
JAMA
1.Arslan A, Biçer M, Adam FF. Akıllı Şehir Uygulamaları Farkındalık Ölçeği Geliştirme ve Uygulama Çalışması. AÜSBD. 2025;25:372–391.
MLA
Arslan, Aysel, vd. “Akıllı Şehir Uygulamaları Farkındalık Ölçeği Geliştirme ve Uygulama Çalışması”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 25, sy 4, Aralık 2025, ss. 372-91, doi:10.18037/ausbd.1712489.
Vancouver
1.Aysel Arslan, Mehmet Biçer, Fatıma Firdevs Adam. Akıllı Şehir Uygulamaları Farkındalık Ölçeği Geliştirme ve Uygulama Çalışması. AÜSBD. 01 Aralık 2025;25(4):372-91. doi:10.18037/ausbd.1712489