Research Article

DEPREMZEDE BİREYLERİN “DEPREM” ALGISI VE BAZI SOSYO- DEMOGRAFİK DEĞİŞKENLER AÇISINDAN ANALİZİ (MALATYA İLİ ÖRNEĞİ)

Volume: 16 Number: 1 June 30, 2025
TR EN

DEPREMZEDE BİREYLERİN “DEPREM” ALGISI VE BAZI SOSYO- DEMOGRAFİK DEĞİŞKENLER AÇISINDAN ANALİZİ (MALATYA İLİ ÖRNEĞİ)

Abstract

Bu araştırmanın amacı; depremzede bireylerin "Deprem" kavramı ile ilgili zihinsel imgelerini tespit ederek bu imgeleri çeşitli kategorilerde sınıflandırmak ve bu zihinsel imgelerin bazı sosyo-demografik değişkenler açısından farklılık gösterip göstermediğini ortaya koymaktır. Bu kapsamda depremzedelerin zihninde "Deprem" kavramına ilişkin imgeleri belirlemek amacıyla bir metafor çalışması yapılmıştır. Araştırmada nitel ve nicel araştırma yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Nicel araştırma tekniklerinden anket tekniği kullanılırken, nitel araştırma tekniği olarak fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Katılımcı depremzedelerin "Deprem" kavramına ilişkin zihinsel imgelerini ortaya çıkarmak amacıyla çalışmanın ana veri kaynağını oluşturan; "Deprem...... benzer/gibidir...... çünkü......" ifadesini tamamlamaları istenmiştir. Ayrıca "Deprem" imajının bazı sosyo-demografik değişkenler açısından bir farklılık oluşturup oluşturmadığını ortaya çıkarmak amacıyla cinsiyet, yaş grubu, eğitim düzeyi, gelir düzeyi, yaşamın çoğunun geçirildiği yerleşim yeri vb. sorular da anket formunda yer almıştır. 545 depremzededen toplanan veriler doğrultusunda toplam 3 ana ve 8 alt kategori oluşturulmuştur. Sosyo-demografik özellikleri içeren verilerin analizinde SPSS 25 paket programı kullanılmıştır. Yapılmış olan bu çalışma depremzede bireylerin bazı sosyo-demografik değişkenlerinin "Deprem" kavramına ilişkin oluşturdukları ana metafor kategorilerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar yarattığını ortaya koymuştur. Ayrıca depremzedeler tarafından en sık dile getirilen deprem metaforlarının; kıyamet, felaket, ölüm, yıkım, korku, felaket, çaresizlik gibi imgelerden oluştuğu görülmüştür.

Keywords

Metafor, Deprem, Depremzede Birey

Supporting Institution

YOK

Thanks

Bu araştırmada akademik danışman olarak katkı sağlamış olduğum 2024 yılında TUBİTAK ortaöğretim öğrencileri araştırma projeleri yarışması Sosyoloji dalında Malatya bölge sergisinde sunulan “Depremzede Bireylerin “Deprem” Algısı ve Bazı Sosyo- Demografik Değişkenler Açısından Analizi (Malatya İli Örneği)” isimli projenin bir kısmından yararlanılmıştır. Makalenin tek yazarlı olarak yayınlanması için proje ekibinden ve proje danışmanı Arif AKÇA'dan yazılı izinleri alınmıştır. Projenin hazırlanmasında ve bu araştırmaya sunduğu katkıdan dolayı emeği geçen lise öğrencileri; Elif Ermeç, Hamza Belliktaş ve Ela Kahraman’a ve proje danışmanı Arif AKÇA'ya teşekkür ederim.

References

  1. AFAD (2023). 06 Şubat 2023 Kahramanmaraş (Pazarcık ve Elbistan) depremleri saha çalışmaları ön değerlendirme raporu, https://deprem.afad.gov.tr/assets/pdf/Arazi_Onrapor_28022023_surum1_revize.pdf adresinden 18.12.2023 tarihinde erişilmiştir.
  2. Aksoy, B. (2013). “Depremi yaşamış olan 9. sınıf öğrencilerinin “deprem” kavramına yönelik algılarının nitel açıdan incelenmesi” ZfWT, Vol. 5, No. 1 (2013) adresinden 19.12.2024 tarihinde erişilmiştir.
  3. Aydın, F. ve Coşkun, M. (2010). “Observation of the students’ “earthquake” perceptions by means of phenomenographic analysis (primary education 7th grade – Turkey” International Journal of The Physical Sciences Vol. 5(8), pp. 1324-1330, http://www.academicjournals.org/IJPS ISSN 1992 - 1950 ©2010 Academic Journals. adresinden 19.12.2023 tarihinde erişilmiştir.
  4. Aydın, İ. S. ve Pehlivan, A. (2010). Deprem öğretmeni adaylarının “öğretmen” ve “öğrenci” kavramlarına ilişkin kullandıkları metaforlar, Turkish Studies, 5(3), 812-842.
  5. Can, İ. (2022). Afetler çağinda sosyolojiyi yardıma çağirmak ya da afeti yeniden tanımlamanın gerekliliği üzerine, https://tezkiredergisi.org/wp-content/uploads/2022/12/tezkire-80.sayi_toprak4-9-29.pdf adresinden 1.6.2024 tarihinde erişilmiştir.
  6. Creswell, J. W. (2012). Educational research: planning, conducting, and evaluating quantitative and qualitative research (4. Baskı). USA: Pearson Education Inc.
  7. Fırat, M. (2022). Deprem ve toplumsal etkileri, https://tezkiredergisi.org/wp-content/uploads/2022/12/tezkire-80.sayi_toprak4-47-72.pdf. adresinden 1.6.2024 tarihinde erişilmiştir.
  8. Fraenkel, J. R., Wallen, N. E. ve Hyun, H. H. (2012). How to design and evaluate research in education, USA: McGraw-Hill Companies Inc.
  9. Karabey, T. ve Aras, M. (2022). Metaphoric perceptions of emergency aid and disaster management students regarding “earthquake”: a case study of Turkey, International Journal of Caring Sciences May-August 2022 Volume 15 | Issue 2| Page 1513.
  10. Karakuş, U. (2014). Depremi yaşamış ve yaşamamış öğrencilerin deprem algılarının, metafor analizi ile incelenmesi. Doğu Coğrafya Dergisi, 18 (29), 97-116.
APA
Bozdağ Tulum, A. (2025). DEPREMZEDE BİREYLERİN “DEPREM” ALGISI VE BAZI SOSYO- DEMOGRAFİK DEĞİŞKENLER AÇISINDAN ANALİZİ (MALATYA İLİ ÖRNEĞİ). Journal of Academic Approaches, 16(1), 1-32. https://doi.org/10.54688/ayd.1473174
AMA
1.Bozdağ Tulum A. DEPREMZEDE BİREYLERİN “DEPREM” ALGISI VE BAZI SOSYO- DEMOGRAFİK DEĞİŞKENLER AÇISINDAN ANALİZİ (MALATYA İLİ ÖRNEĞİ). JAA. 2025;16(1):1-32. doi:10.54688/ayd.1473174
Chicago
Bozdağ Tulum, Arzu. 2025. “DEPREMZEDE BİREYLERİN ‘DEPREM’ ALGISI VE BAZI SOSYO- DEMOGRAFİK DEĞİŞKENLER AÇISINDAN ANALİZİ (MALATYA İLİ ÖRNEĞİ)”. Journal of Academic Approaches 16 (1): 1-32. https://doi.org/10.54688/ayd.1473174.
EndNote
Bozdağ Tulum A (June 1, 2025) DEPREMZEDE BİREYLERİN “DEPREM” ALGISI VE BAZI SOSYO- DEMOGRAFİK DEĞİŞKENLER AÇISINDAN ANALİZİ (MALATYA İLİ ÖRNEĞİ). Journal of Academic Approaches 16 1 1–32.
IEEE
[1]A. Bozdağ Tulum, “DEPREMZEDE BİREYLERİN ‘DEPREM’ ALGISI VE BAZI SOSYO- DEMOGRAFİK DEĞİŞKENLER AÇISINDAN ANALİZİ (MALATYA İLİ ÖRNEĞİ)”, JAA, vol. 16, no. 1, pp. 1–32, June 2025, doi: 10.54688/ayd.1473174.
ISNAD
Bozdağ Tulum, Arzu. “DEPREMZEDE BİREYLERİN ‘DEPREM’ ALGISI VE BAZI SOSYO- DEMOGRAFİK DEĞİŞKENLER AÇISINDAN ANALİZİ (MALATYA İLİ ÖRNEĞİ)”. Journal of Academic Approaches 16/1 (June 1, 2025): 1-32. https://doi.org/10.54688/ayd.1473174.
JAMA
1.Bozdağ Tulum A. DEPREMZEDE BİREYLERİN “DEPREM” ALGISI VE BAZI SOSYO- DEMOGRAFİK DEĞİŞKENLER AÇISINDAN ANALİZİ (MALATYA İLİ ÖRNEĞİ). JAA. 2025;16:1–32.
MLA
Bozdağ Tulum, Arzu. “DEPREMZEDE BİREYLERİN ‘DEPREM’ ALGISI VE BAZI SOSYO- DEMOGRAFİK DEĞİŞKENLER AÇISINDAN ANALİZİ (MALATYA İLİ ÖRNEĞİ)”. Journal of Academic Approaches, vol. 16, no. 1, June 2025, pp. 1-32, doi:10.54688/ayd.1473174.
Vancouver
1.Arzu Bozdağ Tulum. DEPREMZEDE BİREYLERİN “DEPREM” ALGISI VE BAZI SOSYO- DEMOGRAFİK DEĞİŞKENLER AÇISINDAN ANALİZİ (MALATYA İLİ ÖRNEĞİ). JAA. 2025 Jun. 1;16(1):1-32. doi:10.54688/ayd.1473174