Travma ve Krize Müdahale Yaklaşımları: Kuramsal Bir Bakış
Abstract
Bu çalışmanın amacı, travma ve krize müdahale yaklaşımlarını kuramsal bir bakış açısıyla incelemektir. Bu bağlamda, travma ile kriz arasındaki farklar, kriz türleri, travma ve krize müdahale yaklaşımlarına yönelik kuramsal bakış açıları ve araştırma bulguları ele alınmıştır. Travma, bireylerin bizzat yaşadıkları ya da tanık oldukları olaylar olarak tanımlanırken; kriz, ani ve beklenmedik olumsuz yaşantılar olarak tanımlanmaktadır. Bireyler, travma ve kriz süreçlerinden olumsuz etkilenmekte, süreci yönetmekte problem çekmekte ve psikolojik desteğe ihtiyaç duyabilmektedirler. Bu noktada, “travma ve kriz danışmanlığı” kavramı öne çıkmaktadır. Travma ve kriz danışmanlığı, etkili psikolojik danışmanlık becerilerinin yanı sıra kriz yönetme, travma ile çalışma becerilerine ve yetkinliğine de sahip olmayı gerektirmektedir. Literatür incelendiğinde, travma ve krizle çalışırken ruh sağlığı uzmanlarının uygulayabilecekleri müdahalelerin çeşitliliği göze çarpmaktadır. Bu bağlamda bu çalışmada, travma ve krize müdahale yaklaşımları kuramsal ele alınıp ilgili araştırma bulgularına yer verilmiştir. Travma ve krize maruz kalma oranının yüksek olduğu göz önünde bulundurulduğunda travma ve kriz danışmanlığının önemi göze çarpmakta, ruh sağlığı uzmanlarının travma danışmanlığında uzmanlaşmaları ile travma ve krize müdahaleye yönelik yaklaşımlarla ilgili ampirik sonuçlara duyulan ihtiyaç artmaktadır.
Keywords
References
- Ager, A., Akesson, B., Stark, L., Flouri, E., Okot, B., McCollister, F. ve Boothby, N. (2011). The impact of the school-based Psychosocial Structured Activities (PSSA) program on conflict-affected children in northern Uganda. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 52(11), 1124–1133. https://doi.org/doi:10.1111/j.1469-7610.2011.02407.x
- Ahmadizadeh, M. J., Ahmadi, K., Eskandari, H., Falsafinejad, M. R., Borjali, A., Anisi, J. ve Teimoori, M. (2010). Improvement in quality of life after exposure therapy, problem solving and combined therapy in chronic war-related post traumatic stress disorder: Exposure therapy, problem solving and combined therapy in war-related PTSD. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 5, 262-266. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2010.07.085
- Akbari, M., Hosseini, Z. S., Seydavi, M., Zegel, M., Zvolensky, M. J. ve Vujanovic, A. A. (2022). Distress tolerance and posttraumatic stress disorder: A systematic review and meta-analysis. Cognitive behaviour therapy, 51(1), 42-71. https://doi.org/10.1080/16506073.2021.1942541
- Allen, E. S. (2016). Childhood trauma: A comprehensive review of effects, assessments, and treatments (Yüksek lisans tezi). Arizona State University, ABD.
- Alpert, E., Hayes, A. M., Yasinski, C., Webb, C. ve Deblinger, E. (2021). Processes of change in trauma-focused cognitive behavioral therapy for youths: An approach informed by emotional processing theory. Clinical Psychological Science, 9(2), 270-283. https://doi.org/10.1177/2167702620957315
- American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5. Basım.) (s. 265, 266). American Psychiatric Association. https://www.psychiatry.org/psychiatrists/practice/dsm
- Atkins, S. ve Williams, L. D. (2007). Sourcebook in expressive arts therapy. Parkway Publishers.
- Ball, B. (2002). Moments of change in the art therapy process. The Arts in Psychotherapy, 29(2), 79-92. https://doi.org/10.1016/S0197-4556(02)00138-7
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Social and Humanities Education (Excluding Economics, Business and Management)
Journal Section
Review
Early Pub Date
December 23, 2023
Publication Date
December 28, 2023
Submission Date
November 8, 2023
Acceptance Date
December 11, 2023
Published in Issue
Year 2023 Volume: 14 Number: 2
APA
Ogan, S., Öz Soysal, F. S., & Aysan, F. (2023). Travma ve Krize Müdahale Yaklaşımları: Kuramsal Bir Bakış. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 14(2), 1431-1457. https://doi.org/10.51460/baebd.1388105
AMA
1.Ogan S, Öz Soysal FS, Aysan F. Travma ve Krize Müdahale Yaklaşımları: Kuramsal Bir Bakış. WAJES. 2023;14(2):1431-1457. doi:10.51460/baebd.1388105
Chicago
Ogan, Samiye, Fatma Selda Öz Soysal, and Ferda Aysan. 2023. “Travma Ve Krize Müdahale Yaklaşımları: Kuramsal Bir Bakış”. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi 14 (2): 1431-57. https://doi.org/10.51460/baebd.1388105.
EndNote
Ogan S, Öz Soysal FS, Aysan F (December 1, 2023) Travma ve Krize Müdahale Yaklaşımları: Kuramsal Bir Bakış. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi 14 2 1431–1457.
IEEE
[1]S. Ogan, F. S. Öz Soysal, and F. Aysan, “Travma ve Krize Müdahale Yaklaşımları: Kuramsal Bir Bakış”, WAJES, vol. 14, no. 2, pp. 1431–1457, Dec. 2023, doi: 10.51460/baebd.1388105.
ISNAD
Ogan, Samiye - Öz Soysal, Fatma Selda - Aysan, Ferda. “Travma Ve Krize Müdahale Yaklaşımları: Kuramsal Bir Bakış”. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi 14/2 (December 1, 2023): 1431-1457. https://doi.org/10.51460/baebd.1388105.
JAMA
1.Ogan S, Öz Soysal FS, Aysan F. Travma ve Krize Müdahale Yaklaşımları: Kuramsal Bir Bakış. WAJES. 2023;14:1431–1457.
MLA
Ogan, Samiye, et al. “Travma Ve Krize Müdahale Yaklaşımları: Kuramsal Bir Bakış”. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, vol. 14, no. 2, Dec. 2023, pp. 1431-57, doi:10.51460/baebd.1388105.
Vancouver
1.Samiye Ogan, Fatma Selda Öz Soysal, Ferda Aysan. Travma ve Krize Müdahale Yaklaşımları: Kuramsal Bir Bakış. WAJES. 2023 Dec. 1;14(2):1431-57. doi:10.51460/baebd.1388105
Cited By
6 ŞUBAT DEPREMİ SONRASI SAHAYA GÖNÜLLÜ GİDEN RUH SAĞLIĞI ÇALIŞANLARININ DENEYİMLERİ
Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1489187