Research Article

E-Ticarette Bilişsel Önyargılar ve Tüketici Kararlarına Etkileri

Volume: 13 Number: 26 November 30, 2022
TR EN

E-Ticarette Bilişsel Önyargılar ve Tüketici Kararlarına Etkileri

Abstract

Dijitalleşmeyle birlikte ticaret çevrimiçi platformlara taşınmış ve satın alma kararları yüz yüze etkileşim olmadan çevrimiçi olarak alınmaya başlanmıştır. Etkileşimin dijitalleşmesi, satıcılar ve tüketiciler arasındaki ürün özelinde ortaya çıkan bilgi asimetrisini tüketiciler lehine ortadan kaldırmaktadır. Öte yandan bireylerin dijital ortamlarda bıraktığı dijital ayak izleri ile internetin zamandan ve mekândan bağımsız olarak kişiselleştirilmiş içerikler sunabilmesi, yeni bir tür bilgi asimetrisinin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Tüketici verilerinin işlenmesi, dijital dürtme mesajları ile bilişsel önyargılar içeren içeriklerin geliştirilmesini mümkün kılmış ve böylece tüketicilerin rasyonel olmayan tüketim kararlarına yönlendirilmesi riski ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada öncelikle e-ticaret platformlarının ürün sayfaları incelenmiş ve tüketicileri akıl dışı tüketime yönlendirmek için sıklıkla kullanılan bilişsel önyargılar ortaya çıkartılmıştır. Akabinde, bilişsel önyargıların etkisi altında tüketicilerin karar verme sıklıkları, geliştirilen bir e-ticaret sayfasında gönüllü katılımcılarla yapılan deneyler ile belirlenmiştir. Ayrıca katılımcıların verileri ve katılımcıların rasyonel davranış skorları anket çalışması ile elde edilmiş ve rasyonellik puanı, yaş, cinsiyet, alışveriş sıklığı ve internette geçirilen günlük süre gibi kişisel veriler ile bilişsel önyargılar arasındaki ilişkiler ikili lojistik regresyon ile analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda her bir bilişsel yanlılığı etkileyen faktörler tespit edilmiş ve ileride yapılacak araştırmalar için tavsiyelerde bulunulmuştur.

Keywords

References

  1. Akerlof, G. A. (1970). The Market for ‘Lemons’: Quality Uncertainty and the Market Mechanism. Quarterly Journal of Economics, 84(3), 488–500.
  2. Akkuş, Ç. (2018). Turistik Satın Alma Karar Sürecinde Bedava Etkisi: Otel İşletmelerine Yönelik Bir Araştırma. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 15(2), 386-403.
  3. Alpar, R. (2021). Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistiksel Yöntemler. 6. Baskı, Ankara: Detay Yayıncılık.
  4. Austin, P.C. ve Steyerberg, E.W. (2017). Events per Variable and the Relative Performance of Different Strategies for Estimating the Out-of-Sample Validity of Logistic Regression Models. Statistical Methods in Medical Research, 26(2), 796-808.
  5. Backer, G. (2022). Cognitive Biases 2022: Complete List of 151 Biases. Erişim Tarihi:12.07.2022. https://gustdebacker.com/cognitive-biases/
  6. Baddeley, M. (2010). Herding, Social Influence and Economic Decision-Making: Socio-Psychological and Neuroscientific Analyses. Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences, 365(1538), 281-290.
  7. Blanco, F. (2017). Cognitive Bias. Editörler: Vonk, J. ve T. Shackelford, Encyclopedia of Animal Cognition and Behavior, (ss. 1-7), Springer, Cham.
  8. Chen, J. ve Stallaert, J. (2014). An Economic Analysis of Online Advertising Using Behavioral Targeting. MIS Quarterly, 38(2), 429-450.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Business Administration

Journal Section

Research Article

Publication Date

November 30, 2022

Submission Date

September 29, 2022

Acceptance Date

November 1, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 13 Number: 26

APA
Bozyer, S., & Doğan, S. (2022). E-Ticarette Bilişsel Önyargılar ve Tüketici Kararlarına Etkileri. Bartın Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(26), 195-219. https://doi.org/10.47129/bartiniibf.1181624
AMA
1.Bozyer S, Doğan S. E-Ticarette Bilişsel Önyargılar ve Tüketici Kararlarına Etkileri. Bartın Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2022;13(26):195-219. doi:10.47129/bartiniibf.1181624
Chicago
Bozyer, Sinem, and Seyhun Doğan. 2022. “E-Ticarette Bilişsel Önyargılar Ve Tüketici Kararlarına Etkileri”. Bartın Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 13 (26): 195-219. https://doi.org/10.47129/bartiniibf.1181624.
EndNote
Bozyer S, Doğan S (November 1, 2022) E-Ticarette Bilişsel Önyargılar ve Tüketici Kararlarına Etkileri. Bartın Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 13 26 195–219.
IEEE
[1]S. Bozyer and S. Doğan, “E-Ticarette Bilişsel Önyargılar ve Tüketici Kararlarına Etkileri”, Bartın Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, vol. 13, no. 26, pp. 195–219, Nov. 2022, doi: 10.47129/bartiniibf.1181624.
ISNAD
Bozyer, Sinem - Doğan, Seyhun. “E-Ticarette Bilişsel Önyargılar Ve Tüketici Kararlarına Etkileri”. Bartın Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 13/26 (November 1, 2022): 195-219. https://doi.org/10.47129/bartiniibf.1181624.
JAMA
1.Bozyer S, Doğan S. E-Ticarette Bilişsel Önyargılar ve Tüketici Kararlarına Etkileri. Bartın Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2022;13:195–219.
MLA
Bozyer, Sinem, and Seyhun Doğan. “E-Ticarette Bilişsel Önyargılar Ve Tüketici Kararlarına Etkileri”. Bartın Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, vol. 13, no. 26, Nov. 2022, pp. 195-19, doi:10.47129/bartiniibf.1181624.
Vancouver
1.Sinem Bozyer, Seyhun Doğan. E-Ticarette Bilişsel Önyargılar ve Tüketici Kararlarına Etkileri. Bartın Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2022 Nov. 1;13(26):195-219. doi:10.47129/bartiniibf.1181624

Cited By

Bartın University Journal of Economics and Administrative Sciences is a double-blind peer-reviewed international open access journal published twice a year in May and November, now in its 16th year. The journal is indexed in EBSCO Business Source Ultimate, Index Copernicus, Akademia Social Sciences Index (ASOS), and SOBIAD. Efforts have been made to have it indexed in the TRDizin Index, and the evaluation process is ongoing. 

Licensed under CC BY-NC