Research Article

Öğretmenlerin öğretim programını uyarlama ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması

Volume: 29 Number: 55 June 24, 2026
EN TR

Öğretmenlerin öğretim programını uyarlama ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması

Abstract

Bu çalışma, öğretmenlerin öğretim programı uyarlamalarını belirlemeye yönelik bir ölçme aracı geliştirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma, betimsel tarama modelinde tasarlanmıştır. Balıkesir il merkezi ve iki ilçesinde MEB’e bağlı ilkokul ve ortaokulda görev yapan öğretmenler çalışmanın örneklem grubunu oluşturmuştur. Ulusal ve uluslararası alanyazındaki nitel araştırmalar taranarak öğretim programı uyarlamalarına ilişkin kuramsal temeller incelenmiştir. Bu kapsamda uyarlama örüntüleri tanımlanmış ve madde havuzu oluşturulmuştur. Oluşturulan madde havuzu uzman görüşüne sunularak taslak form haline getirilmiş ve pilot uygulamalar gerçekleştirilmiştir. Birinci pilot uygulamada (N=286) ölçme aracının açımlayıcı faktör analizi sonucunda 4 bileşen ve 20 maddeden meydana geldiği belirlenmiştir. Ölçekte yer alan “Atlama, ekleme, yeniden düzenleme ve yaratma” bileşenleri toplam varyansın 51.972’sini açıklamaktadır. İkinci pilot uygulamada (n=590) ise doğrulayıcı faktör analizi sonucunda modelin uyum indeksleri kabul edilebilir ve iyi düzeyde değerler göstermiştir (χ²/sd=405.595/143, RMSEA=.056, CFI=.927, TLI=.912, SRMR=.054). Ölçeğin geneline ait güvenirlik değerleri α=0.80, ω = 0.82’dir. Bu bulgular, geliştirilen ölçeğin öğretmenlerin program uyarlamalarını değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu ortaya koymaktadır.

Keywords

Ethical Statement

Bu çalışmada etik ilkelere uyulmuştur. Veri toplama sürecinde ilgili kurumlardan gerekli izinler alınmış, katılımcılardan gönüllü olarak veri toplanmıştır.

References

  1. Apsari, Y. (2018). Teachers' problems and solutions in implementing Curriculum 2013. Acuity: Journal of English Language Pedagogy, Literature and Culture, 3(1), 11–23. https://doi.org/10.35974/acuity.v3i1.620
  2. Bernard, A. M. (2017). Curriculum decisions and reasoning of middle school teachers [Master’s thesis]. Brigham Young University. http://scholarsarchive.byu.edu/etd/6488
  3. Brown, M. (2002). Teaching by design: Understanding the intersection between teacher practice and the design of curricular innovations [Doctoral dissertation]. Northwestern University Institutional Repository. https://arch.library.northwestern.edu/
  4. Brown, M. W. (2009). The teacher-tool relationship: Theorizing the design and use of curriculum materials. J. T. Remillard, B. A. Herbel-Eisenmann, & G. M. Lloyd (Eds.), In Mathematics teachers at work: Connecting curriculum materials and classroom instruction (pp. 17–36). Routledge.
  5. Burkhauser, M. A., ve Lesaux, N. K. (2015). Exercising a bounded autonomy: Novice and experienced teachers’ adaptations to curriculum materials in an age of accountability. Journal of Curriculum Studies. http://doi.org/10.1080/00220272.2015.1088065
  6. Bümen, N. T. (2019). Türkiye’de merkeziyetçiliğe karşı özerklik kıskacında eğitim programları: Sorunlar ve öneriler. Kastamonu Education Journal, 27(1), 175-185. http://doi.org/10.24106/kefdergi.2450
  7. Bümen, N. T., Çakar, E. ve Yıldız, D. G. (2014). Türkiye’de öğretim programına bağlılık ve bağlılığı etkileyen etkenler. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 14(1), 203-228. http://doi.org/10.12738/estp.2014.1.2020
  8. Bümen, N. ve Yazıcılar, Ü. (2020). Öğretmenlerin öğretim programı uyarlamaları üzerine bir durum çalışması: Devlet ve özel lise farklılıkları. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 40(1), 183-224. http://doi.org/10.17152/gefad.595058

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Curriculum and Instration (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 24, 2026

Submission Date

July 29, 2025

Acceptance Date

March 13, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 29 Number: 55

APA
Aydemir, T., & Er, K. O. (2026). Öğretmenlerin öğretim programını uyarlama ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 29(55), 267-284. https://doi.org/10.31795/baunsobed.1753214
AMA
1.Aydemir T, Er KO. Öğretmenlerin öğretim programını uyarlama ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. BAUNSOBED. 2026;29(55):267-284. doi:10.31795/baunsobed.1753214
Chicago
Aydemir, Tugay, and Kemal Oğuz Er. 2026. “Öğretmenlerin öğretim Programını Uyarlama ölçeği: Geçerlik Ve Güvenirlik çalışması”. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 29 (55): 267-84. https://doi.org/10.31795/baunsobed.1753214.
EndNote
Aydemir T, Er KO (June 1, 2026) Öğretmenlerin öğretim programını uyarlama ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 29 55 267–284.
IEEE
[1]T. Aydemir and K. O. Er, “Öğretmenlerin öğretim programını uyarlama ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması”, BAUNSOBED, vol. 29, no. 55, pp. 267–284, June 2026, doi: 10.31795/baunsobed.1753214.
ISNAD
Aydemir, Tugay - Er, Kemal Oğuz. “Öğretmenlerin öğretim Programını Uyarlama ölçeği: Geçerlik Ve Güvenirlik çalışması”. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 29/55 (June 1, 2026): 267-284. https://doi.org/10.31795/baunsobed.1753214.
JAMA
1.Aydemir T, Er KO. Öğretmenlerin öğretim programını uyarlama ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. BAUNSOBED. 2026;29:267–284.
MLA
Aydemir, Tugay, and Kemal Oğuz Er. “Öğretmenlerin öğretim Programını Uyarlama ölçeği: Geçerlik Ve Güvenirlik çalışması”. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 29, no. 55, June 2026, pp. 267-84, doi:10.31795/baunsobed.1753214.
Vancouver
1.Tugay Aydemir, Kemal Oğuz Er. Öğretmenlerin öğretim programını uyarlama ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. BAUNSOBED. 2026 Jun. 1;29(55):267-84. doi:10.31795/baunsobed.1753214

Baun SOBED