Araştırma Makalesi

Öğretmenlerin öğretim programını uyarlama ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması

Cilt: 29 Sayı: 55 24 Haziran 2026
PDF İndir
EN TR

Öğretmenlerin öğretim programını uyarlama ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması

Öz

Bu çalışma, öğretmenlerin öğretim programı uyarlamalarını belirlemeye yönelik bir ölçme aracı geliştirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma, betimsel tarama modelinde tasarlanmıştır. Balıkesir il merkezi ve iki ilçesinde MEB’e bağlı ilkokul ve ortaokulda görev yapan öğretmenler çalışmanın örneklem grubunu oluşturmuştur. Ulusal ve uluslararası alanyazındaki nitel araştırmalar taranarak öğretim programı uyarlamalarına ilişkin kuramsal temeller incelenmiştir. Bu kapsamda uyarlama örüntüleri tanımlanmış ve madde havuzu oluşturulmuştur. Oluşturulan madde havuzu uzman görüşüne sunularak taslak form haline getirilmiş ve pilot uygulamalar gerçekleştirilmiştir. Birinci pilot uygulamada (N=286) ölçme aracının açımlayıcı faktör analizi sonucunda 4 bileşen ve 20 maddeden meydana geldiği belirlenmiştir. Ölçekte yer alan “Atlama, ekleme, yeniden düzenleme ve yaratma” bileşenleri toplam varyansın 51.972’sini açıklamaktadır. İkinci pilot uygulamada (n=590) ise doğrulayıcı faktör analizi sonucunda modelin uyum indeksleri kabul edilebilir ve iyi düzeyde değerler göstermiştir (χ²/sd=405.595/143, RMSEA=.056, CFI=.927, TLI=.912, SRMR=.054). Ölçeğin geneline ait güvenirlik değerleri α=0.80, ω = 0.82’dir. Bu bulgular, geliştirilen ölçeğin öğretmenlerin program uyarlamalarını değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışmada etik ilkelere uyulmuştur. Veri toplama sürecinde ilgili kurumlardan gerekli izinler alınmış, katılımcılardan gönüllü olarak veri toplanmıştır.

Kaynakça

  1. Apsari, Y. (2018). Teachers' problems and solutions in implementing Curriculum 2013. Acuity: Journal of English Language Pedagogy, Literature and Culture, 3(1), 11–23. https://doi.org/10.35974/acuity.v3i1.620
  2. Bernard, A. M. (2017). Curriculum decisions and reasoning of middle school teachers [Master’s thesis]. Brigham Young University. http://scholarsarchive.byu.edu/etd/6488
  3. Brown, M. (2002). Teaching by design: Understanding the intersection between teacher practice and the design of curricular innovations [Doctoral dissertation]. Northwestern University Institutional Repository. https://arch.library.northwestern.edu/
  4. Brown, M. W. (2009). The teacher-tool relationship: Theorizing the design and use of curriculum materials. J. T. Remillard, B. A. Herbel-Eisenmann, & G. M. Lloyd (Eds.), In Mathematics teachers at work: Connecting curriculum materials and classroom instruction (pp. 17–36). Routledge.
  5. Burkhauser, M. A., ve Lesaux, N. K. (2015). Exercising a bounded autonomy: Novice and experienced teachers’ adaptations to curriculum materials in an age of accountability. Journal of Curriculum Studies. http://doi.org/10.1080/00220272.2015.1088065
  6. Bümen, N. T. (2019). Türkiye’de merkeziyetçiliğe karşı özerklik kıskacında eğitim programları: Sorunlar ve öneriler. Kastamonu Education Journal, 27(1), 175-185. http://doi.org/10.24106/kefdergi.2450
  7. Bümen, N. T., Çakar, E. ve Yıldız, D. G. (2014). Türkiye’de öğretim programına bağlılık ve bağlılığı etkileyen etkenler. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 14(1), 203-228. http://doi.org/10.12738/estp.2014.1.2020
  8. Bümen, N. ve Yazıcılar, Ü. (2020). Öğretmenlerin öğretim programı uyarlamaları üzerine bir durum çalışması: Devlet ve özel lise farklılıkları. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 40(1), 183-224. http://doi.org/10.17152/gefad.595058

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Programları ve Öğretim (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

24 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

29 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

13 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 29 Sayı: 55

Kaynak Göster

APA
Aydemir, T., & Er, K. O. (2026). Öğretmenlerin öğretim programını uyarlama ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 29(55), 267-284. https://doi.org/10.31795/baunsobed.1753214
AMA
1.Aydemir T, Er KO. Öğretmenlerin öğretim programını uyarlama ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. BAUNSOBED. 2026;29(55):267-284. doi:10.31795/baunsobed.1753214
Chicago
Aydemir, Tugay, ve Kemal Oğuz Er. 2026. “Öğretmenlerin öğretim programını uyarlama ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması”. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 29 (55): 267-84. https://doi.org/10.31795/baunsobed.1753214.
EndNote
Aydemir T, Er KO (01 Haziran 2026) Öğretmenlerin öğretim programını uyarlama ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 29 55 267–284.
IEEE
[1]T. Aydemir ve K. O. Er, “Öğretmenlerin öğretim programını uyarlama ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması”, BAUNSOBED, c. 29, sy 55, ss. 267–284, Haz. 2026, doi: 10.31795/baunsobed.1753214.
ISNAD
Aydemir, Tugay - Er, Kemal Oğuz. “Öğretmenlerin öğretim programını uyarlama ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması”. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 29/55 (01 Haziran 2026): 267-284. https://doi.org/10.31795/baunsobed.1753214.
JAMA
1.Aydemir T, Er KO. Öğretmenlerin öğretim programını uyarlama ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. BAUNSOBED. 2026;29:267–284.
MLA
Aydemir, Tugay, ve Kemal Oğuz Er. “Öğretmenlerin öğretim programını uyarlama ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması”. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 29, sy 55, Haziran 2026, ss. 267-84, doi:10.31795/baunsobed.1753214.
Vancouver
1.Tugay Aydemir, Kemal Oğuz Er. Öğretmenlerin öğretim programını uyarlama ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. BAUNSOBED. 01 Haziran 2026;29(55):267-84. doi:10.31795/baunsobed.1753214

BAUNSOBED