Research Article

Sosyal Antropolojideki Büyü Olgusuna Sihir Kavramı Çerçevesinde Yeni Bir Yaklaşım

Volume: 2019 Number: 38 October 31, 2019
EN TR

Sosyal Antropolojideki Büyü Olgusuna Sihir Kavramı Çerçevesinde Yeni Bir Yaklaşım

Abstract

Makalenin konusu büyü olgusudur. Büyü olgusu, sosyal antropolojinin temel tartışma konularından biridir. Bu tartışmalarda, genellikle büyünün kökenleri ve sınırları, büyü, bilim ve din arasındaki ilişkiler ele alınmaktadır. Bu üç kategorinin sınırlarını belirlemede pozitivist paradigma önemli bir rol oynamaktadır. Bu sınırlar içinde bilim, pozitivist paradigma üzerinden; din, aşkın doğaüstü güce inanmak temelinde; büyü ise din ve bilim dışında değerlendirilir. Böyle bir değerlendirme, büyü olgusunun anlaşılmasını engellemekle kalmaz aynı zamanda büyünün kapsamını, kökeninin ne olduğunu ve büyünün gündelik yaşamdaki etkisini de belirsizleştirmektedir. Bu nedenle makalenin amacı, büyünün temel sınırlarını belirlemek, belirsizliği aza indirmek ve büyünün gündelik yaşamdaki etkisini ortaya koymak olmuştur. Bu amaca yönelik sosyal antropolojideki büyü konusunun ele alınış biçimi ve büyünün kapsamı problem edilerek sihir kavramı çerçevesinde yeni bir yaklaşım sergilenmiştir. Sonuç olarak büyü, olumsuz sonuçlara odaklanan negatif niyet/amaç edimi olarak belirlenmiş ve bilinç seviyesini düşürerek gözü tatmin etme, korkutma, bağları kopararak kapatma, indirgeme gibi yöntemlerle ilişkilendirilmiştir. Bununla birlikte büyü, insan zihnini ve bilincini zayıflatan, kapatan, indirgeyen ve insanı ümitsizliğe sevk eden bir eylem olarak belirlenmiştir. Büyü, sadece eski toplumlarla ve demonik unsurlarla ilişkili görülmemiştir. Ayrıca büyünün insanların etkileşim biçimleriyle de ilgili olduğu görülmüştür. Bu açıdan büyü olgusunun ve günümüzdeki büyüsel koşulların farklı disiplinler tarafından yeniden sorgulanması gerektiği fikrine ulaşılmıştır.

Keywords

References

  1. CENGİZ, Osman. “Sihir Kavramı Üzerine Semantik Bir İnceleme”, DEUİFD, 48, 2018, 169-200.
  2. ÇELEBİ, İlyas. “Sihir”, Türkiye Diyanet Vakfı Ansiklopedisi, İstanbul: TDV Yayınları, 2009, 37, 170-172. ÇELEBİ, İlyas “Geçmişten Devralınan Kültürel Miras: Sihir Problemi”, Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi, http://isamveri.org/pdfdrg/D01239/2002_9/2002_09_CELEBII.pdf (Erişim Tarihi: 0.11.2018). el-İSFAHANİ, Rağıb. “Sihir”, Müfredât: Kuran Kavramları Sözlüğü. Çev. Yusuf Türker, İstanbul: Pınar Yayınları, 2007, 702-704.
  3. FRAZER, Sır James George. Altın Dal. Çev. Mehmet H. Doğan, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2004.
  4. GRAEBER, David. Değer Teorisi. Çev. Başak Kıcır, İstanbul: Sel Yayıncılık, 2017.
  5. İBN MANZÛR, Ebu’l-Fazl Muhammed. Lisânü’l-Arab, Beyrut: Dârü’l-İhyai’t-Türasi’l-Arabi, 1999, 6, 189-192.
  6. KİECKHEFER, Richard. Ortaçağda Büyü. Çev. Zarife Biliz, İstanbul: Alfa Yayınları, 2017.
  7. KOÇHAN, Metin ve Kılıç, Muhammed Fatih. “Matematik, İhvân-ı Safâ Felsefesinin Dayandığı Aksiyomatik Zemin midir?” Artuklu Akademi, 4(2) 2017, 78-80.
  8. KÖSEMİHAL, Nurettin Şazi. Sosyoloji Tarihi. 3.bs. İstanbul: Remzi Kitabevi Yayınları, 1974.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 31, 2019

Submission Date

February 25, 2019

Acceptance Date

October 19, 2019

Published in Issue

Year 2019 Volume: 2019 Number: 38

APA
Yeşilmen, H. (2019). Sosyal Antropolojideki Büyü Olgusuna Sihir Kavramı Çerçevesinde Yeni Bir Yaklaşım. Bilimname, 2019(38), 325-354. https://doi.org/10.28949/bilimname.532249
AMA
1.Yeşilmen H. Sosyal Antropolojideki Büyü Olgusuna Sihir Kavramı Çerçevesinde Yeni Bir Yaklaşım. Bilimname. 2019;2019(38):325-354. doi:10.28949/bilimname.532249
Chicago
Yeşilmen, Halit. 2019. “Sosyal Antropolojideki Büyü Olgusuna Sihir Kavramı Çerçevesinde Yeni Bir Yaklaşım”. Bilimname 2019 (38): 325-54. https://doi.org/10.28949/bilimname.532249.
EndNote
Yeşilmen H (October 1, 2019) Sosyal Antropolojideki Büyü Olgusuna Sihir Kavramı Çerçevesinde Yeni Bir Yaklaşım. Bilimname 2019 38 325–354.
IEEE
[1]H. Yeşilmen, “Sosyal Antropolojideki Büyü Olgusuna Sihir Kavramı Çerçevesinde Yeni Bir Yaklaşım”, Bilimname, vol. 2019, no. 38, pp. 325–354, Oct. 2019, doi: 10.28949/bilimname.532249.
ISNAD
Yeşilmen, Halit. “Sosyal Antropolojideki Büyü Olgusuna Sihir Kavramı Çerçevesinde Yeni Bir Yaklaşım”. Bilimname 2019/38 (October 1, 2019): 325-354. https://doi.org/10.28949/bilimname.532249.
JAMA
1.Yeşilmen H. Sosyal Antropolojideki Büyü Olgusuna Sihir Kavramı Çerçevesinde Yeni Bir Yaklaşım. Bilimname. 2019;2019:325–354.
MLA
Yeşilmen, Halit. “Sosyal Antropolojideki Büyü Olgusuna Sihir Kavramı Çerçevesinde Yeni Bir Yaklaşım”. Bilimname, vol. 2019, no. 38, Oct. 2019, pp. 325-54, doi:10.28949/bilimname.532249.
Vancouver
1.Halit Yeşilmen. Sosyal Antropolojideki Büyü Olgusuna Sihir Kavramı Çerçevesinde Yeni Bir Yaklaşım. Bilimname. 2019 Oct. 1;2019(38):325-54. doi:10.28949/bilimname.532249

Cited By