Araştırma Makalesi

Sosyal Antropolojideki Büyü Olgusuna Sihir Kavramı Çerçevesinde Yeni Bir Yaklaşım

Cilt: 2019 Sayı: 38 31 Ekim 2019
PDF İndir
EN TR

Sosyal Antropolojideki Büyü Olgusuna Sihir Kavramı Çerçevesinde Yeni Bir Yaklaşım

Öz

Makalenin konusu büyü olgusudur. Büyü olgusu, sosyal antropolojinin temel tartışma konularından biridir. Bu tartışmalarda, genellikle büyünün kökenleri ve sınırları, büyü, bilim ve din arasındaki ilişkiler ele alınmaktadır. Bu üç kategorinin sınırlarını belirlemede pozitivist paradigma önemli bir rol oynamaktadır. Bu sınırlar içinde bilim, pozitivist paradigma üzerinden; din, aşkın doğaüstü güce inanmak temelinde; büyü ise din ve bilim dışında değerlendirilir. Böyle bir değerlendirme, büyü olgusunun anlaşılmasını engellemekle kalmaz aynı zamanda büyünün kapsamını, kökeninin ne olduğunu ve büyünün gündelik yaşamdaki etkisini de belirsizleştirmektedir. Bu nedenle makalenin amacı, büyünün temel sınırlarını belirlemek, belirsizliği aza indirmek ve büyünün gündelik yaşamdaki etkisini ortaya koymak olmuştur. Bu amaca yönelik sosyal antropolojideki büyü konusunun ele alınış biçimi ve büyünün kapsamı problem edilerek sihir kavramı çerçevesinde yeni bir yaklaşım sergilenmiştir. Sonuç olarak büyü, olumsuz sonuçlara odaklanan negatif niyet/amaç edimi olarak belirlenmiş ve bilinç seviyesini düşürerek gözü tatmin etme, korkutma, bağları kopararak kapatma, indirgeme gibi yöntemlerle ilişkilendirilmiştir. Bununla birlikte büyü, insan zihnini ve bilincini zayıflatan, kapatan, indirgeyen ve insanı ümitsizliğe sevk eden bir eylem olarak belirlenmiştir. Büyü, sadece eski toplumlarla ve demonik unsurlarla ilişkili görülmemiştir. Ayrıca büyünün insanların etkileşim biçimleriyle de ilgili olduğu görülmüştür. Bu açıdan büyü olgusunun ve günümüzdeki büyüsel koşulların farklı disiplinler tarafından yeniden sorgulanması gerektiği fikrine ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. CENGİZ, Osman. “Sihir Kavramı Üzerine Semantik Bir İnceleme”, DEUİFD, 48, 2018, 169-200.
  2. ÇELEBİ, İlyas. “Sihir”, Türkiye Diyanet Vakfı Ansiklopedisi, İstanbul: TDV Yayınları, 2009, 37, 170-172. ÇELEBİ, İlyas “Geçmişten Devralınan Kültürel Miras: Sihir Problemi”, Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi, http://isamveri.org/pdfdrg/D01239/2002_9/2002_09_CELEBII.pdf (Erişim Tarihi: 0.11.2018). el-İSFAHANİ, Rağıb. “Sihir”, Müfredât: Kuran Kavramları Sözlüğü. Çev. Yusuf Türker, İstanbul: Pınar Yayınları, 2007, 702-704.
  3. FRAZER, Sır James George. Altın Dal. Çev. Mehmet H. Doğan, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2004.
  4. GRAEBER, David. Değer Teorisi. Çev. Başak Kıcır, İstanbul: Sel Yayıncılık, 2017.
  5. İBN MANZÛR, Ebu’l-Fazl Muhammed. Lisânü’l-Arab, Beyrut: Dârü’l-İhyai’t-Türasi’l-Arabi, 1999, 6, 189-192.
  6. KİECKHEFER, Richard. Ortaçağda Büyü. Çev. Zarife Biliz, İstanbul: Alfa Yayınları, 2017.
  7. KOÇHAN, Metin ve Kılıç, Muhammed Fatih. “Matematik, İhvân-ı Safâ Felsefesinin Dayandığı Aksiyomatik Zemin midir?” Artuklu Akademi, 4(2) 2017, 78-80.
  8. KÖSEMİHAL, Nurettin Şazi. Sosyoloji Tarihi. 3.bs. İstanbul: Remzi Kitabevi Yayınları, 1974.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Ekim 2019

Gönderilme Tarihi

25 Şubat 2019

Kabul Tarihi

19 Ekim 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 2019 Sayı: 38

Kaynak Göster

APA
Yeşilmen, H. (2019). Sosyal Antropolojideki Büyü Olgusuna Sihir Kavramı Çerçevesinde Yeni Bir Yaklaşım. Bilimname, 2019(38), 325-354. https://doi.org/10.28949/bilimname.532249
AMA
1.Yeşilmen H. Sosyal Antropolojideki Büyü Olgusuna Sihir Kavramı Çerçevesinde Yeni Bir Yaklaşım. Bilimname. 2019;2019(38):325-354. doi:10.28949/bilimname.532249
Chicago
Yeşilmen, Halit. 2019. “Sosyal Antropolojideki Büyü Olgusuna Sihir Kavramı Çerçevesinde Yeni Bir Yaklaşım”. Bilimname 2019 (38): 325-54. https://doi.org/10.28949/bilimname.532249.
EndNote
Yeşilmen H (01 Ekim 2019) Sosyal Antropolojideki Büyü Olgusuna Sihir Kavramı Çerçevesinde Yeni Bir Yaklaşım. Bilimname 2019 38 325–354.
IEEE
[1]H. Yeşilmen, “Sosyal Antropolojideki Büyü Olgusuna Sihir Kavramı Çerçevesinde Yeni Bir Yaklaşım”, Bilimname, c. 2019, sy 38, ss. 325–354, Eki. 2019, doi: 10.28949/bilimname.532249.
ISNAD
Yeşilmen, Halit. “Sosyal Antropolojideki Büyü Olgusuna Sihir Kavramı Çerçevesinde Yeni Bir Yaklaşım”. Bilimname 2019/38 (01 Ekim 2019): 325-354. https://doi.org/10.28949/bilimname.532249.
JAMA
1.Yeşilmen H. Sosyal Antropolojideki Büyü Olgusuna Sihir Kavramı Çerçevesinde Yeni Bir Yaklaşım. Bilimname. 2019;2019:325–354.
MLA
Yeşilmen, Halit. “Sosyal Antropolojideki Büyü Olgusuna Sihir Kavramı Çerçevesinde Yeni Bir Yaklaşım”. Bilimname, c. 2019, sy 38, Ekim 2019, ss. 325-54, doi:10.28949/bilimname.532249.
Vancouver
1.Halit Yeşilmen. Sosyal Antropolojideki Büyü Olgusuna Sihir Kavramı Çerçevesinde Yeni Bir Yaklaşım. Bilimname. 01 Ekim 2019;2019(38):325-54. doi:10.28949/bilimname.532249

Cited By