Year 2020, Volume 13 , Issue 1, Pages 44 - 61 2020-04-15

Yaslıca beldesi ve Arıkök mahallesi (Şanlıurfa)’nin etnobotanik açıdan araştırılması

Sultan ASLAN [1] , Hasan AKAN [2] , Hatice PEKMEZ [3]


Bu araştırma 2017–2019 yılları arasında Şanlıurfa ili Bozova ilçesinde Yaslıca Beldesi ve Arıkök mahallesinde yetişen bitkileri etnobotanik açıdan değerlendirmek amacı ile yapılmıştır. Bu bölgede yaşayan 31 kişi ile görüşülmüştür. Kaynak kişilerden 30-40 yaş arasında olanlar 8 (% 26) kişi, 40-50 yaş arasında olanlar 2 (% 6) kişi, 50-60 yaş arasında olanlar 5 (% 16) kişi, 60-70 yaş arasında olanlar 8 (%26) kişi, 70-80 yaş arasında olanlar 5 (% 16) kişi ve 80 yaş üstü 3 (%10) kişidir. Çalışma alanından 42 familyaya ait 95 takson belirlenmiştir. Kulllanımı belirlenen bitkilerden en fazla taksona sahip ilk 5 familyayı sırası ile Asteraceae 14 (% 34), Lamiaceae 11 (% 27), Fabaceae 6 (% 15), Brassicaeae 5 (%12) ve Rosaceae 5 (% 12)’dır. Çalışmadaki bitkilerin 53’ünün tıbbi, 51’inin gıda, gıdalar içerisinde biri mantar (Terfezia boudieri), 6’sı hayvan yemi, 3’ü yakacak, 9’u süs bitkisi, 5’i süpürge, 2’si nazarlık, 2’si boyar madde, 2’si baharın habercisi, 2’si güzel koku, 1’i oyuncak ve 2’si de zehirli olarak tespit edilmiştir.
Arıkök, Bozova, Etnobotanik, Şanlıurfa
  • [1] Koçyiğit, M. (2005). Yalova İlinde Etnobotanik Bir Araştırma.Yüksek Lisans Tezi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Farmasötik Botanik Anabilim Dalı, İstanbul Üniversitesi, İstanbul, 176s.
  • [2] Kendir, G. Ve Güvenç, A., 2010. Etnobotanik ve Türkiye’de Etnobotanik Çalışmalara Genel Bir Bakış, Hacettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Dergisi, 30: 49-80.
  • [3] Baytop, T., 1984. Türkiye’de bitkilerle tedavi, İstanbul Üniv. Yay. No: 3255 Ecz. Fak. No: 40
  • [4] Yeşil, Y., 2007. Kürecik (Akçadağ/Malatya) Bucağında Etnobotanik Bir Araştırma. Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, 275s.
  • [5] Cotton, C. M., 1997. Ethnobotany Principles and Applications. John Wiley & Sons Ltd., West Sussex.
  • [6] Demirtürk, Y., 1990. Tıbbi bitkilerimizin değerlendirilmesi. Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı Dergisi, 53, 12-16.
  • [7] Öztürk, M. & Özçelik, H. 1991. Doğu Anadolu'nun faydalı bitkiler. Siirt İlim Spor Kültür ve Araştırma Vakfı.
  • [8] Fidan, E, Ş., & Akan, H. (2019). Tek Tek Dağları Milli Parkı (Şanlıurfa-Türkiye) Eteklerindeki Bazı Köylerde Etnobotanik Bir Çalışma. Bağbahçe Bilim Dergisi, 6(2), 64-94.
  • [9] Çini, M., 1983. Urfa’ya Özgü İlaçlar. Harran Dergisi,19: 6-7.
  • [10] Akan, H., Aslan, M. & Balos, M. M. 2005. Şanlıurfa Semt Pazarlarında Satılan Doğal Bitkilerin Etnobotaniği. Ot Sistematik Botanik Dergisi, 12 (2), 43-58.
  • [11] Akan, H., Korkut, M. M., & Balos, M. M. 2008. Arat Dağı ve çevresinde (Birecik, Şanlıurfa) etnobotanik bir araştırma. Fırat Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, 20 (1), 67-81.
  • [12] Yapıcı, İ. Ü., Hoşgören, H. ve SAYA, Ö., 2009. Kurtalan (Siirt) İlçesinin Etnobotanik Özellikleri. Dicle University Journal of Ziya Gokalp Education Faculty, 12.
  • [13] Akan, H., 2013. Mardin Güneydoğu Anadolu Bölgesi, Zembilleri Üzerine Etnobotanik Bir Araştırma. ADYÜTAYAM Dergisi, 1(2):21-30.
  • [14] Aslan, M., 2013. Plants Used for Medical Purposes in Şanlıurfa (Turkiye). Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Doğa Bilimleri Dergisi, 16(4): 28-35.
  • [15] Akan, H. ve Bakır, Y. (2015). Kahta (Adıyaman) merkezi ve Narince köyünün etnobotanik açıdan araştırılması. BEÜ Fen Bilimleri Dergisi, 4(2). 219-248.
  • [16] Akan, H. Ve Ayaz, H. (2016). Gölpınar (Şanlıurfa-Türkiye) mesire yeri florası ve etrafındaki köylerin etnobotanik özellikleri. Bağbahçe Bilim Dergisi, 2(3): 19-56
  • [17] Bulut, G., Korkmaz, A. And Tuzlacı, E. (2017). The Ethnobotanical Notes from Nizip (Gaziantep-Turkey). Istanbul Journal of Pharmacy, 47(2): 57-62.
  • [18] Oymak, E. (2018). Bozova (Şanlıurfa) Halkının Kullandığı Doğal Bitkilerin Etnobotanik Özellikleri. Haran Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Şanlıurfa, 129 s.
  • [19] Davis P.H. (1965-1985). Flora of Turkey and the East Aegean Islands. 1-9. Edinburgh: Edinburgh Univ. Press.
  • [20] Davis, P.H., Mill, R.R. & Tan, K. (edlr.) (1988). Flora of Turkey and the East Aegean Islands 10. Edinburgh University Press, Edinburgh.
  • [21] Güner, A., Aslan, S., Ekim, T., Vural, M., Babaç, M.T. (2012). Türkiye Bitkileri Listesi (Damarlı Bitkiler). İstanbul: Flora Araştırmaları Derneği ve Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi Yayını.
  • [22] Anonim (2010). İl Çevre Durum Raporu. Şanlıurfa Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü, Şanlıurfa.
  • [23] Akan, H., Aydoğdu, M., Korkut, M.M. & Balos, M.M. (2013). An ethnobotanical research of the Kalecik mountain area (Şanlıurfa, South-East Anatolia). Biological Diversity and Conservation, 6: 84-90.
  • [24] Balos, M. M. & Akan, H. (2008). Flora of the Region between Zeytinbahçe and Akarçay (Birecik, Şanlıurfa, Turkey). Turkish Journal of Botany, 32(3), 201-226
Primary Language tr
Subjects Biodiversity Conservation
Journal Section Research Articles
Authors

Orcid: 0000-0001-8480-1515
Author: Sultan ASLAN
Institution: HARRAN ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Orcid: 0000-0002-3033-4349
Author: Hasan AKAN (Primary Author)
Institution: Harran Ün
Country: Turkey


Orcid: 0000-0003-3903-469X
Author: Hatice PEKMEZ
Institution: GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ, NACİ TOPÇUOĞLU MESLEK YÜKSEKOKULU
Country: Turkey


Supporting Institution Harran Üniversitesi BAP
Project Number 17238
Thanks Arazi çalışmalarına eşlik eden M. Maruf BALOS, Nüket ÇALIŞKAN ve Cahit ÇEÇEN’e,
Dates

Application Date : April 30, 2020
Acceptance Date : May 7, 2020
Publication Date : April 15, 2020

APA Aslan, S , Akan, H , Pekmez, H . (2020). Yaslıca beldesi ve Arıkök mahallesi (Şanlıurfa)’nin etnobotanik açıdan araştırılması . Biyolojik Çeşitlilik ve Koruma , 13 (1) , 44-61 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/biodicon/issue/54133/730293