Sürdürülebilir Besin Tüketim Davranış Ölçeği’nin Adolesanlarda Geçerlik ve Güvenirliği
Abstract
Amaç: Bu çalışmada Sürdürülebilir Besin Tüketim Davranışı Ölçeği’nin adolesanlarda geçerlik ve güvenirliğinin alınması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma Eylül-Kasım 2023 tarihleri arasında Kırıkkale ilinde lise düzeyinde öğrenim gören 13-17 yaş aralığındaki 161 erkek, 188 kadın olmak üzere toplamda 349 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Veriler yüz yüze anket yoluyla elde edilmiştir. Çalışma anketi “Kişisel Bilgi Formu”, “Sürdürülebilir Besin Tüketim Davranış Ölçeği” olmak üzere 2 bölümden oluşmaktadır.
Bulgular: Türkçeye adaptasyonu yapılan ve yetişkin popülasyonunda geçerlik-güvenirliği alınan 11 maddelik Sürdürülebilir Besin Tüketim Davranış Ölçeği’ni adolesan grupta doğrulamak amacıyla yapılan doğrulayıcı faktör analizine göre “satın alma tercihleri” (Cronbach α= 0.67) ve “beslenme tercihleri” (Cronbach α= 0.59) alt boyutlarından oluşan 9 madde ile ölçeğin yapı geçerliği sağlanmıştır (Ölçek toplam Cronbach α=0.76, χ2/sd=2.61, RMSEA=0.07, CFI=0.97 ve TLI=0.97). Sürdürülebilir Besin Tüketim Davranış Ölçeği’nin test-tekrar test güvenirliği incelendiğinde; satın alma boyutu (ICC=0.84), beslenme tercihleri boyutu (ICC=0.80) ve tüm ölçek (ICC=0.77) orta derecede korelasyon göstermiştir.
Sonuç: Bu çalışmanın sonucunda Sürdürülebilir Besin Tüketim Davranışı Ölçeği, Türk toplumundaki adolesanlara uyarlanarak geçerli ve güvenilir bulunmuştur.
Keywords
Adolesan, Geçerlik, Güvenirlik, Sürdürülebilir Besin Tüketim Davranışı
References
- Akgül, A. (1997). Tıbbi Araştırmalarda İstatistiksel Analiz Teknikleri. Yükseköğretim Kurulu Matbaası.
- Alpar, C. (2016). Spor sağlık ve eğitim bilimlerinden örneklerle uygulamalı istatistik ve geçerlik güvenirlik. Detay Yayıncılık
- Alsaffar, A. A. (2016). Sustainable diets: The interaction between food industry, nutrition, health and the environment. Food Science and Technology İnternational, 22(2), 102-111. doi:10.1177/1082013215572029
- Bentler, P. M., Bonett, D. G. (1980). Significance tests and goodness of fit in the analysis of covariance structures. Psychological Bulletin, 88(3), 588. doi:10.1037/0033-2909.88.3.588
- Browne, M. W., Cudeck, R. (1992). Alternative ways of assessing model fit. Sociological Methods and Research, 21(2), 230-258. doi:10.1177/0049124192021002005
- Burlingame B., Dernini S., (Ed). (2012). Sustainable diets and biodiversity: Directions and solutions for policy, research and action. Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO):Rome
- Burlingame, B., Dernini, S. (2018). Sustainable diets: Linking nutrition and food systems. CABI.
- Cambaz M., Bakır Okan B., Cebioğlu Kaya İ. (2022). Çevreye duyarlı beslenme ölçeği’nin (green eating survey) türkçe geçerliliği ve güvenilirliği. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 13(1),19.
- Erdoğan Gövez, N., Çıtar, M., Köksal, E., Bilici, S. (2019, 15 Mart). Üniversite öğrencilerinde beslenme davranışlarının belirlenmesinde yeni bir yöntem: sürdürülebilir ve sağlıklı yeme davranışları ölçeği. [Bildiri sunumu]. 1.Uluslararası Sürdürülebilir Yaşam Kongresi, Ankara
- Fischer, D., Böhme, T., Geiger, S. M. (2017). Measuring young consumers’ sustainable consumption behavior: Development and validation of the YCSCB scale. Young Consumers, 18(3), 312-326. doi:10.1108/YC-03-2017-00671