The Effect of Stem Activities on Reflective Thinking Skills of Preschool Teachers

Öz

In this study, it was aimed to examine the effect of STEM activities on preschool teachers' reflective thinking skills. Mixed method was used in the study. The sample of the study consists of 35 preschool teachers participating in the STEM education program. In the study, quantitative data were collected using the "Reflective Thinking Level Determination" scale, and qualitative data using "semi-structured interview form" and "reflective diaries". The interview form consists of 8 open-ended questions in total. In the study, STEM education was given to preschool teachers for 14 weeks. In the findings obtained as a result of the research; It was determined that reflective thinking skills were developed. When the sub-dimensions of the reflective thinking skills scale were examined in the study, a significant difference was determined in the habits and critical reflection sub-dimensions, while no significant difference was found in the reflection and comprehension sub-dimensions. In addition, the candidates stated that the results obtained from the qualitative data are related to the daily life of STEM activities and that they are now looking for STEM in everything they use in daily life, and the habits sub-dimension, the understanding sub-dimension and the new ideas by stating that the activities have developed with the use of many scientific fields together. It was determined that the reflection sub-dimension and the critical reflection sub-dimension supported the quantitative data by stating that it led to the formation of ideas and STEM activities were very pleasant, mentally thought-provoking activities and increased multi-directional thinking.

Anahtar Kelimeler

• STEM
• reflective thinking
• preschool
• high-level thinking skills

STEM Etkinliklerinin Okul Öncesi Öğretmenlerinin Yansıtıcı Düşünme Becerileri Üzerine Etkisi

Öz

Bu çalışmada, STEM etkinliklerinin okul öncesi öğretmenlerinin yansıtıcı düşünme becerileri üzerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini STEM eğitimi programına katılan 35 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Çalışmada nicel veriler “Yansıtıcı Düşünme Düzeyini Belirleme” ölçeği ile nitel veriler ise “yarı yapılandırılmış mülakat formu” ve “yansıtıcı günlükler” kullanılarak toplanmıştır. Mülakat formu toplamda 8 açık uçlu sorudan oluşmaktadır. Çalışmada 14 hafta süresince okul öncesi öğretmenlerine STEM eğitimi verilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgularda; yansıtıcı düşünme becerilerinin geliştiği tespit edilmiştir. Araştırmada yansıtıcı düşünme becerileri ölçeğinin alt boyutları incelendiğinde alışkanlık ve kritik yansıtma alt boyutlarında anlamlı farklılık belirlenirken, yansıtma ve anlama alt boyutlarında anlamlı farklılık bulunamamıştır Ayrıca nitel verilerden elde edilen sonuçların da adaylar STEM etkinliklerinin günlük yaşamla bağ kurduklarını ve günlük yaşamda kullandığı her şeyde artık STEM aradıklarını belirterek alışkanlık alt boyutunu, etkinliklerin bir çok bilimsel alanın bir arada kullanılmaya çalışılması ile sentez yapma yollarının geliştiğini belirterek anlama alt boyutunu, fikirlerini sorgulayarak yeni fikirlerin oluşmasına yol açtığını belirterek yansıma alt boyutunu ve STEM etkinliklerinin oldukça keyifli, zihinsel olarak düşündürücü etkinlikleri olması ve çok yönlü düşünmeyi arttırdığını belirterek kritik yansıtma alt boyutunu nicel verileri destekler nitelikte olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• STEM
• yansıtıcı düşünme
• okul öncesi
• üst düzey düşünme becerileri

Kaynakça

1. Akgündüz, D., Aydeniz, M., Çakmakçı, G., Çavaş, B., Çorlu, M., Öner, T., & Özdemir, S. (2015). STEM Eğitimi Türkiye Raporu "Günün Modası mı Yoksa Gereksinim mi?". İstanbul. Erişim adresi https://www.aydin.edu.tr/tr-tr/akademik/fakulteler/egitim/Documents/STEM%20E%C4%9Fitimi%20T%C3%BCrkiye%20Raporu.pdf.
2. Aktamış, H., & Ergin, Ö. (2006). Fen Eğitimi ve Yaratıcılık. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 76-8.
3. Aydın, N. (2019). STEM ve STEM Temelli Robotik Etkinliklerinin Ortaokul Öğrencilerinin Problem Çözmeye Yönelik Yansıtıcı Düşünme, Zihinsel Risk Alma ve Öğrenmede Motive Edici Stratejilerine Etkisi. Erzincan, Tür: Eğitim ve Öğretim.
4. Balat, G. U., & Günşen, G. (2017). Okul Öncesi Dönemde STEM Yaklaşımı. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi (42), 337-348.
5. Başol, G. & Gengel, E. İ. (2013). Yansıtıcı Düşünme Düzeyini Belirleme Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Dergisi, 929-946.
6. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2016). Bilimsel Araştırma Yöntemleri (21. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
7. Can, A. (2016). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi (6. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
8. Cengiz, C., & Karataş, F. Ö. (2016). Yansıtıcı Düşünme ve Öğretimi. Milli Eğitim Dergisi (211), 5-27.

9. Creswell, J. W. (2002). Educational research: Planning, conducting, and evaluating quantitative and qualitative research. Columbus, Ohio: Upper Saddle River, NJ.
10. Creswell, J.W. & Tashakkori, A. (2007). Differing perspectiveson mixed methods research. Journal of Mixed Methods Research, 1(4), 303-308.
11. Çakır, R., & Ozan, C. E. (2018). FeTeMM Etkinliklerinin 7. Sınıf Öğrencilerinin Akademik Başarıları, Yansıtıcı Düşünme Becerileri ve Motivasyonlarına Etkisi. GEFAD / GUJGEF Dergisi, 1077-1100.
12. Çakır, Z., Altun Yalçın, S., & Yalçın, P. (2019). Montessori Yaklaşımı Temelli STEM Etkinliklerinin Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Yaratıcılık Becerilerine Etkisi. Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 392-409.
13. Çepni, S. (2017). Kuramdan Uygulamaya STEM Eğitimi (1. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
14. Dewey, J., 1933. How we think: A restatement of reflective teaching to the educative process. Boston: Heath.
15. Donnelley Smith, A. R. (2018). Self-Efficacy of Early Childhood Teachers in Science, Technology, Engineering, and Mathematics. Brandman University.
16. Elmalı, Ş. & Balkan Kıyıcı, F. (2018). Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Yansıtıcı Düşünme Eğilimleri ve Yansıtıcı Düşünmeye İlişkin Düşünceleri. Elementary Education Online (EEO) Dergisi, 1706-1718.
17. Ergüven, S. (2011). Öğretmenlerin Yansıtıcı Düşünme Becerilerinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi. Niğde, Tür: Eğitim ve Öğretim.
18. Erol, O. (2019). Öğretmenlerin ve Öğretmen Adaylarının Yansıtıcı Düşünme Konusundaki Görüş ve Uygulamaları. Trabzon, Tür: Eğitim ve Öğretim.
19. Gülhan, F. (2016). Fen-Teknoloji-Mühendislik-Matematik Entegrasyonunun (STEM) 5. Sınıf Öğrencilerinin Algı, Tutum, Kavramsal Anlama ve Bilimsel Yaratıcılıklarına Etkisi. İstanbul, Tür: Eğitim ve Öğretim.
20. Gülhan, F., & Şahin, F. (2018). Fen Bilimleri Dersine STEM Entegrasyonu Etkinliklerinin 5. Sınıf Öğrencilerinin Bilimsel Yaratıcılıklarına Etkisi. Sakarya University Journal of Education Dergisi, 44-59.
21. Kahyaoğlu, M. & Elçiçek, M. (2018). Eğitsel Bilgisayar Oyunlar ile Desteklenen Fen Bilimleri Öğretiminin Öğrencilerin Motivasyon ve Yansıtıcı Düşünme Becerileri Üzerine Etkisi. Turkish Studies Dergisi, 349-360.
22. Karamustafaoğlu, S., & Kandaz, U. (2006). Okul Öncesi Eğitimde Fen Etkinliklerinde Kullanılan Öğretim Yöntemleri ve Karşılaşılan Güçlükler. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 65-81.
23. Kember, D., Leung, D. Y. P., Jones, A., Loke, A. Y., McKay, J., Sinclair, K. et al. (2000). Development of a questionnaire to measure the level of reflective thinking. Assessment & Evaluation in Higher Education, 25 (4), 381-395.
24. Keskinkılıç, G. (2010). İlköğretim 7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersinde Uygulanan Yansıtıcı Düşünmeye Dayalı Etkinliklerin Bilimsel Süreç Becerilerinin Gelişimine ve Başarıya Etkisi. Konya, Tür: Eğitim ve Öğretim.
25. Keskinkılıç Yumuşak, G. (2015). Öğretmen Adaylarının Yansıtıcı Düşünme Eğilimleri ve Mesleğe Yönelik Tutumları. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 466-481.
26. Kırkan, B. (2018). Üstün Yetenekli Ortaokul Öğrencilerinin Proje Tabanlı Temel Robotik Eğitim Süreçlerindeki Yaratıcı, Yansıtıcı Düşünme ve Problem Çözme Becerilerine İlişkin Davranışlarının ve Görüşlerinin İncelenmesi. Ankara, Tür: Eğitim ve Öğretim.
27. Kızılkaya, G. & Aşkar, P. (2009). Problem Çözmeye Yönelik Yansıtıcı Düşünme Becerisi Ölçeğinin Geliştirilmesi. Eğitim ve Bilim Dergisi, 82-92.
28. Koştur, H. İ. (2017). FeTeMM eğitiminde bilim tarihi uygulamaları: El-Cezerî Örneği. Journal Of Educatıon Dergisi, 4(1), 61-73.
29. Köstekçi, E. (2016). Öğretmen Adaylarının Girişimcilik Özellikleri ile Yansıtıcı Düşünme Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Bartın, Tür: Eğitim ve Öğretim.
30. Lee, H. J. (2005). Understanding and assessing preservice teachers’ reflective thinking. Teaching and Teacher Education, 699-715.
31. Mezirow, J. (1991). Transformative dimensions of adult learning. San Francisco: Jossey-Bass.
32. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB). (2006). Öğretmenlik mesleği genel yeterlikleri. Erişim adresi http://web.deu.edu.tr/ilyas/ftp/ogretmenlik_meslegi_genel_yeterlikleri_2006.pdf.
33. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB). (2016). STEM Eğitim Raporu. Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü (YEĞİTEK). Erişim adresi http://yegitek.meb.gov.tr/stem_egitimi_raporu.pdf.
34. Mutlu, E., & Aktan, E. (2011). Okul Öncesi Öğretenlerinin Düşünme Eğitimi ile İlgili Tutumlarının İncelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 799-830.
35. Okur Akçay, N. (2015). Okul Öncesi Öğretmenlerinin Fen Öğretimine Karşı Tutum ve İnançlarına Yönelik Ölçeğin Türkçe ’ye Uyarlanması. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi (ASOS), 3(13), 164-177.
36. Okuyucu, M. O., (2019). Robotik Kodlama Eğitiminin Lise Öğrencilerinin Üstbiliş ve Yansıtıcı Düşünme Düzeyleri Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi. Erzincan, Tür: Eğitim ve Öğretim.
37. Ornstein, A. C. & Lasley, T. J. (2004). Strategies effective teaching (Fourth edition). Boston: McGraw-Hill.
38. Şahin, Ç. (2009). Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Yansıtıcı Düşünme Yeteneklerine Göre Günlüklerinin İncelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 225-236.
39. Tok, Ş. (2008). Yansıtıcı Düşünmeyi Geliştirici Etkinliklerin Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumlarına, Performanslarına ve Yansıtmalarına Etkisi. Eğitim ve Bilim Dergisi, 104-117.
40. Uğraş, M. (2017). Okul Öncesi Öğretmenlerinin STEM Uygulamalarına Yönelik Görüşleri. Eğitimde Yeni Yaklaşımlar Dergisi, 39-54.
41. Ünal, M. ve Akman, B. (2006). Okul öncesi öğretmenlerinin fen eğitimine karşı gösterdiği Tutumlar. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 251-257.
42. Üstünoğlu, E. (2006). Üst Düzey Düşünme Becerilerini Geliştirmede Bilişsel Soruların Rolü. Çağdaş Eğitim Dergisi, 17-24.
43. Yıldırım, B., & Altun, Y. (2015). STEM Eğitim ve Mühendislik Uygulamalarının Fen Bilgisi Laboratuvar Dersindeki Etkilerinin İncelenmesi. El-Cezerî Fen ve Mühendislik Dergisi, 28-40.
44. Yıldırım, A., ve Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (6.Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
45. Zembat, R., Yılmaz, H., & Küsmüş, G. İ. (2019). Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Yansıtıcı Düşünme Eğilimleri ile Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 5(2), 172-186.