İlkokul 4. Sınıf Öğrencilerinin Dinlediğini Anlama ve Anlatma Becerilerine Hikâye Haritası Yönteminin Etkisi

Abstract

Araştırmanın amacı, hikâye haritası yönteminin ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin dinlediğini anlama ve anlatma becerileri üzerindeki etkisini ve bu iki beceri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmada zayıf deneysel desenlerden tek grup ön test-son test desen tercih edilmiştir. Araştırmada öğrencilerin dinlediğini anlama ve anlatma becerilerini belirlemede Dinlediğini Anlama Testi ve Dinlediğini Anlatma Değerlendirme Rubrik’i kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu bir devlet ilkokulunda öğrenimine devam etmekte olan ilkokul 4. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Öğrencilerin dinlediğini anlama ve anlatma becerilerini belirlemek için ön test yapılmıştır. Ardından dört haftalık bir uygulama süreci gerçekleştirilmiştir. Uygulama sürecinde öğrencilerin düzeyine uygun 3 farklı resimli çocuk kitabı kullanılmıştır. Uygulama sırasında öğrencilere hikâye haritası yönteminin kullanımına ilişkin öğretim yapılmıştır. Uygulama sonunda öğrencilerin dinlediğini anlama ve anlatma becerilerini belirlemek için son test yapılmıştır. Araştırmanın sonunda öğrencilerin dinlediğini anlama ve anlatma becerileri bakımından ön test ve son test başarı puanlarının anlamlı bir farklılık gösterdiği, bu durumda yapılan uygulamanın öğrencilerin dinlediğini anlama ve anlatma becerilerini geliştirmede etkili olduğu söylenebilir. Araştırmanın bir diğer sonucu ise öğrencilerin dinlediğini anlama ve anlatma becerileri arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır. Araştırmanın sonuçlarına yönelik, öğrencilere düzenli geri bildirim verilmesi ve rehberlik edilmesi önerilmektedir. İlkokul öğrencilerinin dinlediğini anlama ve anlatma becerilerinin gelişiminde, resimli kitaplar, hikâye anlatma etkinlikleri ve etkileşimli okuma yöntemleri önerilmektedir.

Keywords

• ilkokul öğrencileri
• Dinleme
• dinlediğini anlama
• anlatma
• hikâye haritası

Supporting Institution

TÜBİTAK

Project Number

1919B012310632

Ethical Statement

Araştırma ikinci yazarın yürütücülüğü ve birinci yazarın danışmanlığında TÜBİTAK 2209A çağrısı kapsamında 1919B012310632 proje numarasıyla TÜBİTAK tarafından desteklenmiştir. Ayrıca araştırmanın bir bölümü 03-05 Ekim 2024 tarihleri arasında Bayburt’ta düzenlenen II. Uluslararası Dede Korkut Eğitim Araştırmaları Kongresi’nde sözlü bildiri olarak sunulmuştur.

Thanks

Bu çalışma, birinci yazarın yürütücülüğünde TÜBİTAK 2209-A çağrısı kapsamında TÜBİTAK tarafından desteklenmiştir. Destekleri için TÜBİTAK’a teşekkür ederiz. Ayrıca, çalışmaya katılım sağlayan öğrencilere, araştırmanın gerçekleştirilmesinde katkıda bulunan öğretmenlere ve Bayburt İl Milli Eğitim Müdürlüğüne de teşekkürlerimizi sunarız.

Investigating the Relationship Between Primary School Students' Listening Comprehension and Retelling Skills

Abstract

The research aimed to investigate the effect of the story mapping method on 4th-grade primary school students' listening comprehension and retelling skills and to examine the relationship between these skills. A weak experimental design, specifically a one-group pretest-posttest design, was adopted. The Listening Comprehension Test and Listening-Speaking Assessment Rubric were used to measure the students' skills. The study group included 4th-grade students from a public primary school. A pretest was conducted to assess the students' initial listening comprehension and retelling skills. This was followed by a four-week implementation process using three different illustrated children's books suited to their abilities. During the implementation, students received instruction on using the story mapping method. After the implementation, a posttest was administered to evaluate changes in their skills. The findings showed a significant improvement in students' listening comprehension and retelling skills between the pretest and posttest. Thus, the intervention proved effective in enhancing these skills. However, no significant correlation was found between listening comprehension and retelling skills. Based on the results, it is recommended that students receive regular feedback and guidance. Illustrated books, storytelling activities, and interactive reading techniques are suggested as effective tools for improving these skills in primary school students.

Keywords

• Listening
• listening comprehension
• retelling
• story map
• primary school students

Project Number

1919B012310632

References

1. Akyol, H. (2016). Türkçe öğretim yöntemleri. Pegem Akademi.
2. Akkaya, A. (2011). İlköğretim 8. Sınıf öğrencilerinin konuşma kavramına ilişkin algıları. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (7), 1-9. https://doi.org/10.14520/adyusbd.168
3. Alemagna, B. (2017). Hiçbir Şey Yapmama Günü. Rumi, R. (Çev.). Aylak Kitap.
4. Arıcı, F., & Taşkın, Y. (2019). Okuma becerisinin diğer dil becerileriyle ilişkisi. International Journal of Field Education, 5(2), 185–194.
5. Asra, S. (2016). Using L1 retelling strategy to improve students' comprehension in reading narrative text. In UNNES, International Conference on ELT (English Language Teaching, Literature, and Translation) (pp. 685–692).
6. Atalay, M. ve Ertem, İ. S. (2020). İlkokul öğrencilerinin dinledikleri resimli çocuk kitaplarını anlama ve anlatma becerilerinin incelenmesi. International Social Mentality and Researcher Thinkers Journal, 6(37), 2024-2032.
7. Bağdadioğlu, M. (2022). Ortaokul 5. Sınıf öğrencilerinin dinlediğini anlama başarısı ile dinlemeye yönelik tutum ve üstbilişsel farkındalıkları arasındaki ilişkiler. (Tez No. 732696) [Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
8. Bauman, J. F. & Bergeron, B. S. (1993). Story map instruction using children’s literatüre: effects on first graders’ comprehension of central narrative elements. Journal of Reading Behavior, 25(4), 407-437.

9. Beck, I. L. Ve Mckeown, M. G. (1981). Developing questions that promote comprehension: the story map. Language Arts, 58 (8), 913-918.
10. Beyhatın, F. & Özdemir, O. (2023). Effects of story map method on listening and reading comprehension of 1st grade elementary school students. International Journal of Education & Literacy Studies, 11 (3), 136-144. http://dx.doi.org/10.7575/aiac.ijels.v.11n.3p.136
11. Bilgiç Yıldız, A., & Savaş, B. (2019). Ezop masallarının dinleme becerisine etkisi. Ulusal Eğitim Akademisi Dergisi, 3(2), 185-208. https://doi.org/10.32960/uead.607309
12. Bulut, B. (2018). İlkokul öğrencilerinin dinlediğini ve okuduğunu anlama becerilerinin zihinsel süreçler bakımından incelenmesi (Tez No. 527576) [Doktora tezi, Gazi Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
13. Bulut, B. ve Karasakaloğlu, y. (2018). Etkin dinleme eğitiminin dinlediğini ve okuduğunu anlama üzerine etkisi. The Effect of Active Listening Training on Listening and Reading Comprehension. Kastamonu Education Journal, 26(5), s.1409.
14. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, K. E., Akgün, Ö. E.,Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2009). Bilimsel Araştırma Yöntemleri (10. Baskı). Pegem Akademi
15. Ciğerci, F. M. (2015). İlkokul dördüncü sınıf Türkçe dersinde dinleme becerilerinin geliştirilmesinde dijital hikayelerin kullanılması. (Tez No. 415878) [Doktora tezi, Anadolu Üniversitesi] Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
16. Cohen, L., Krustedt, R.L. & May, M. (2009). Fluency, text structure and retelling: a complex relationship. Reading Horizons, 49 (2), 101-124.
17. Collins, A. A., Compton, D. L., Lindström, E. R. & Gilbert, J. K. (2020). Performance variations across reading comprehension assessments: examining the unique contributions of text, activity, and reader. Reading and Writing, 33, 605-634. https://doi.org/10.1007/s11145-019-09972-5.
18. Cong, W. (2017). The study of using retelling strategy to improve college students’ listening skill. International Journal of New Developments in Engineering and Society, 1 (4), 39-42.
19. Creswell, J.W. (2016). Research design qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. (S. B. Demir, Çeviri Ed.). Eğiten Kitap.
20. Çelebi, E., & Ateş, S. (2021). İlkokul öğrencilerinin anlama ve anlatma becerilerinin hikâye anlatıcılığı yolu ile geliştirilmesi. Okuma Yazma Eğitimi Araştırmaları, 9(1), 1-20. https://doi.org/10.35233/oyea.757420
21. Çerçi, A. (2013). Konuşma eğitiminin telaffuz vurgu ve tonlama konularının dinleme destekli öğretimi (Tez No. 347492) [Doktora tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
22. Demir, S. (2017). An evaluation of oral language: the reletionship between listening, speaking, and self efficacy. Universal Journal of Educational Research, 5(9), 1457-1467.
23. Diakidoy, I. A., Styllianou, P., Karefillidou, C. ve Papageorgiou, P. (2005). The relationship between listening and reading comprehension of different types of tests at increasing grade levels. Reading Psychology, 26, 55–80.
24. Doğan, Y. (2011). Dinleme eğitimi. Pegem Akademi.
25. Doğan, Y. (2010). Dinleme becerisini geliştirmede etkinliklerden yararlanma. Türklük Bilimi Araştırmaları, 27, 263-274.
26. Duke, N. K., Pearson, P. D., Strachan S. L. & Billman, A. (2011). Essential elements of fostering and teaching reading comprhension. Samuels S. J. & Farstrup, A. E. (Eds.) What research has to say about reading ınstruction (4th ed., pp. 51-93.). DOI: 10.1598/0829.03
27. Dymock, S. (2007). Comprehension strategy instruction: teaching narrative text structure awareness. The Reading Teacher, 61(2), 161-167.
28. Emiroğlu, S. ve Pınar, F. N. (2013). Dinleme becerisinin diğer beceri alanları ile ilişkisi. International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 8(4), 769-782.
29. Epçaçan, C. (2013), Temel bir dil becerisi olarak dinleme ve dinleme eğitimi, Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Türkçenin Eğitimi Öğretimi Özel Sayısı, 11(6), s. 335
30. Erdem, A. ve Erdem, M. (2014). “Dinle izle anlat” dinleme ve konuşma yeterlikleri ölçeğinin geliştirilmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 3 (4), 418-432.
31. Ergin, A. ve Birol, C. (2000). Eğitimde iletişim. Anı
32. Esmer Çelebi, E. & Ateş, S. (2021). Improving Turkish students’ narrative and comprehension skills through storytelling. Research in Reading Writing Instruction, 9(1), 1-20.
33. Field, A. (2009). Discovering statistics using spss (Third Edition). SAGE Publications.
34. Gambrell, L. B., Koskinen, P. S. & Kapinusi B. A. (1991). Retelling and the Reading Comprehension of Proficient and Less-Proficient Readers. The Journal of Educational Research, 84(6), 356-362.
35. Gambrell, L. B., Pfeiffer, W. R. & Wilson, R. M. (1985). The effects of retelling upon reading comprehension and recall of text information. The Journal of Educational Research, 78(4), 216-220.
36. Garner, J. K. & Bochna, C. R. (2004). Transfer of a listening comprehension strategy to independent reading in first-grade students. Early Childhood Education Journal, 32(2), 69-74.
37. Hagtvet, B. E. (2003). Listening comprehension and reading comprehension in poor decoders: Evidence for the importance of syntactic and semantic skills as well as phonological skills. Reading and Writing: An Interdisciplinary Journal, 16, 505-539.
38. Hwag, L. L. & Park, H. S. (2004). The efefct of story mapping strategy instruction on reading comprehension and listening comprehension of elementary students with reading disability. Commun Sciences & Disorders, 9 (2), 156-170.
39. Idol, L. (1987). Group story mapping: A comprehension strategy for both skilled and unskilled readers. Journal of learning disabilities, 20(4), 196-205.
40. Karadüz, A. (2010). Türkçe ve sınıf öğretmeni adaylarının dinleme stratejilerinin değerlendirilmesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 29(2), s. 39-55.
41. Karasakaloğlu, N. ve Çelik, S.S.(2018). Rehberle okuma yönteminin ilkokul öğrencilerinin dinlediğini anlama düzeyleriyle akıcı okuma becerilerine etkisi. Turkish Studies Educational Sciences, 13 (19), 1083-1100.
42. Kargın, T., Güldenoğlu, B., & Ergül, C. (2017). Dinlediğini anlama becerisinin okuduğunu anlama üzerindeki yordayıcılığının incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 25(6), 2369-2384.
43. Kida, A. S. B., Ávila, C. R. B. & Capellini, S. A. (2016) Reading comprehension assessment through retelling: performance profiles of children with dyslexia and language-based learning disability. Front. Psychology, 7, 787. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2016.00787
44. Kim, Y. S. ve Phillips, B. (2014). Cognitive correlates of listening comprehension. Reading Research Quarterly, 49(3), 269-281.
45. Knudsen, M. (2015). Kütüphanedeki Aslan. Gökovalı, E. (Çev.). Uçanbalık Yayınları.
46. Malo, E., & Bullard, J. (2000). Storytelling and the emergent reader (Report No. CS 217 352). The 18th International Reading Association World Congress on Reading, Auckland, New Zealand. ERIC Document Reproduction Service No. ED448464.
47. Morrow, L. M. (1988). Retelling stories as a diagnostic tool. In S. M. Glazer, L. W. Searfoss, & L. M. Gentile (Eds.), Reexamining reading diagnosis: New trends and procedures (pp. 128–149). International Reading Association.
48. Morrow, L. M. (1989). Using story retelling to develop comprehension. In K. Muth & D. M. Denise (Eds.), Children’s comprehension of text: Research into practice. International Reading Association.
49. Oral, F. (2019). Kirpi ile Kestane. Yapı Kredi Yayınları.
50. Oral, F. (2022). Farklı ama Aynı. Yapı Kredi Yayınları.
51. Pilten, G. (2019). Dinleme eğitimi. Akyol, H. ve Şahin, A. (Ed.) Türkçe öğretimi içinde (s. 81-101 ). Pegem Akademi.
52. Pinem, Y. A. (2020). The correlation between listenıng and speaking among high school students. Journal of English Language Teaching and English Linguistics, 1(1). https://doi.org/10.31316/eltics.v1i1.435
53. Rumelhart, D. E. (2017). Understanding and summarizing brief stories. In D. LaBerge & J. Samuels (Eds.), Basic processes in reading: Perception and comprehension (pp. 265-302). Taylor & Francis.
54. Sabina, Z. (2018). The importance of teaching listening and speaking skills. World Science, 7, pp. 52-55. https://doi.org/10.31435/rsglobal_ws/12062018/5881
55. Sevim, O., & Turan, L. (2017). Drama etkinliklerinin 6. Sınıf öğrencilerinin dinleme ve konuşma becerileri üzerindeki etkisi. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi(35), 1-13.
56. Trostle, S., & Hicks, S. J. (1998). The effects of storytelling versus story reading on comprehension and vocabulary knowledge of British primary school children. Reading Improvement, 35(3), pp. 127–136. https://www.proquest.com/scholarly-journals/effects-storytelling-versus-story-reading-on/docview/85665677/se-2
57. Türkel, A. (2012). Dinleme eğitimine ilişkin teknikler ve değerlendirmeleri. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 34, s. 128-141.
58. Ulusoy, M. (2017). İlkokul öğrencilerinin resimli çocuk kitaplarını sözlü olarak anlatma becerilerinin değerlendirilmesi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (AEÜSBED), 3(1), 29-43.
59. Yekeler Gökmen, A. D. (2020). Dinleme motivasyonu ile dinlediğini anlama ve anlatma becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Tez No. 638876) [Doktora tezi, Gazi Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/