Çocuk Edebiyatındaki Mülteci Çocuk Anlatılarında Kahraman Profili ve Okurun Rolü

Abstract

Bu çalışma, çocuk edebiyatındaki mülteci çocuk anlatılarında kahramanın anlatı içindeki konumlanışı ile okurun metin tarafından nasıl bir öznel konuma yönlendirildiği arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Araştırmada Gerard van Gemert’in Nefes Almadan ve Sevim Ak’ın Sen, Ben, Elma Ağacı adlı çocuk kitapları, RefugeeCrit kuramsal çerçevesinin “kahramanın profili” ve “okurun rolü” ölçütleri temel alınarak çözümlenmiştir. Nitel araştırma yaklaşımıyla yürütülen çalışmada doküman analizi yöntemi kullanılmış; veriler içerik analizi tekniğiyle “Aile Sorunları”, “Çevrenin Yaklaşımı/Irkçılık ve Dışlanma” ile “Sağlık, Barınma ve Beslenme Sorunları” temaları altında incelenmiştir. Analiz sürecinde metinlerdeki temsil biçimleri, karakterin anlatı içindeki işlevi ve okurun hangi yorumlama konumlarına davet edildiği bağlamında değerlendirilmiş; anlatı stratejilerinin ideolojik ve etik yönelimleri nasıl yapılandırdığı tartışılmıştır. Bulgular, travma ve yoksunluk merkezli anlatı stratejilerinin kahramanı sınırlı bir özneleşme alanına yerleştirerek okuru korumacı bir konuma yönlendirebildiğini; buna karşılık ilişkisel becerilerin, sembolik anlam üretiminin ve sosyal etkileşimlerin öne çıktığı temsillerin okurla daha katılımcı bir yorumlama ilişkisi kurduğunu göstermektedir. İki metin arasındaki karşılaştırma, benzer temaların farklı anlatı kurguları aracılığıyla kahramanın profili ve okurun rolü eksenlerinde farklı biçimlerde yapılandırılabildiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca çalışma, mülteci çocuk temsillerinin yalnızca pedagojik ya da duyarlılık odaklı okumalarla sınırlı kalmaması gerektiğini; anlatı yapısı, karakter inşası ve okur konumlandırmasının birlikte ele alınmasının eleştirel çözümlemeyi derinleştirdiğini göstermektedir. Bu yönüyle çalışma, çocuk edebiyatında mülteci anlatılarının anlatı stratejileri ile okur konumlandırması arasındaki ilişki bağlamında değerlendirilmesi gerektiğini ileri sürerek alana kuramsal bir katkı sağlamakta; RefugeeCrit temelli çözümlemelerin çocuk edebiyatı araştırmalarında yeni tartışma alanları açabileceğini göstermektedir. Bu bağlamda çalışma, çocuk edebiyatı incelemelerinde anlatı yapısı ile okur konumlandırmasını ele alan yaklaşımların geliştirilmesine katkı sağlayabilecek bir perspektif sunmaktadır.

Keywords

• Suriyeli mülteci çocuklar
• Mülteci çocuk anlatıları
• Kahraman profili
• Okurun rolü
• RefugeeCrit

Profile of Protagonist and the Role of the Reader in Refugee Child Narratives in Children’s Literature

Abstract

This study examines the relationship between how refugee child protagonists are positioned within the narrative and how readers are directed toward particular subject positions in children’s literature. The analysis focuses on Nefes Almadan by Gerard van Gemert and Sen, Ben, Elma Ağacı by Sevim Ak, drawing on the RefugeeCrit theoretical framework, particularly the criteria of “profile of protagonist” and “the role of the reader.” Employing a qualitative research design, the study uses document analysis as its primary method, and the data are examined through thematic content analysis under the categories of “Family-Related Problems,” “Social Attitudes/Racism and Exclusion” and “Health, Housing, and Nutrition Issues.” During the analytical process, representational strategies are evaluated in terms of the character’s narrative function and the interpretive positions offered to readers, while the ideological and ethical dimensions of narrative construction are also discussed. The findings indicate that trauma- and deprivation-centered narrative strategies tend to place the protagonist within a limited space of subjectivity, directing readers toward a more protective stance, whereas representations emphasizing relational competence, symbolic meaning-making, and social interaction encourage more participatory modes of interpretation. The comparative analysis demonstrates that similar thematic concerns can be configured differently depending on how the profile of protagonist and role of the reader are constructed. The study argues that refugee child representations should not be confined to pedagogical or sensitivity-oriented readings alone; rather, considering narrative structure, character construction, and reader positioning together deepens critical analysis. In this respect, the study contributes a RefugeeCrit-informed perspective that highlights the potential for developing approaches integrating narrative form and reader positioning in children’s literature research.

Keywords

• Syrian refugee children
• Refugee child narratives
• Profile of protagonist
• The role of the reader
• RefugeeCrit

References

1. Adida, C. L., Lo, A., & Platas, M. R. (2019). Americans preferred Syrian refugees who are female, English-speaking, and Christian on the eve of Donald Trump’s election. Plos One, 14(10), e0222504. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0222504
2. Agcadağ Çelik, İ. (2019). Sınıf öğretmenleri gözünden Suriyeli mülteci çocuklar. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(66), 662-682. http://dx.doi.org/10.17719/jisr.2019.3615
3. Ak, S. (2021). Sen, ben, elma ağacı. Can Çocuk Yayınları.
4. Alrababa’h, A., Dillon, A., Williamson, S., Hainmueller, J., Hangartner, D., & Weinstein, J. (2021). Attitudes Toward Migrants in a Highly Impacted Economy: Evidence From the Syrian Refugee Crisis in Jordan. Comparative Political Studies, 54(1), 33-76. https://doi.org/10.1177/0010414020919910
5. Arıcı, M. R., & Işıtan, S. (2021). Göç ve mülteci konulu resimli çocuk kitaplarının incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 50(1), 683-713. https://doi.org/10.37669/milliegitim.958764
6. Aslan, C. (2019). Çocuk edebiyatı ve duyarlılık eğitimi. Pegem Akademi Yayıncılık.
7. Attanayake, V., McKay, R., Jofres, M., Singh, S., Burkle, F. Jr., & Mills, E. (2009). Prevalence of mental disorders among children exposed to war: A systematic review of 7,920 children. Medicine, Conflict and Survival, (25), 4-19. https://doi.org/10.1080/13623690802568913
8. Avcı, F. (2019). Teachers’ opinions on the problems faced by the refugee students in preschool education institutions. Language Teaching and Educational Research (LATER), 2(1), 57-80. https://doi.org/10.35207/later.537817

9. Balta, E. E. (2018). Çocuk kitaplarında mülteciler ve kültürleşme stratejileri. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(2), 487-498. https://doi.org/10.21547/jss.390833
10. Bansak, K., Hainmueller, J., & Hangartner, D. (2016). How economic, humanitarian, and religious concerns shape European attitudes toward asylum seekers. Science, 354, 217-222. https://doi.org/10.1126/science.aag2147
11. Başar, M., Akan, D., & Çiftçi, M. (2018). Mülteci öğrencilerin bulunduğu sınıflarda öğrenme sürecinde karşılaşılan sorunlar. Kastamonu Education Journal, 26(5), 1571-1578. https://doi.org/10.24106/kefdergi.427432
12. Bronstein, I., & Montgomery, P. (2011). Psychological distress in refugee children: A systematic review. Clinical Child and Family Psychology Review, 14(1), 44-56. https://doi.org/10.1007/s10567-010-0081-0
13. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
14. Bozyer, Ö., & Ağcadağ, A. (2024). Campbell’in Monomit kuramı bağlamında mülteci konulu çocuk kitaplarının incelenmesi. Journal of Children’s Literature & Language Education, 7(1), 1-27. https://doi.org/10.47935/ceded.1427146
15. Bulut, S. (2018). Çocuk edebiyatına sığınanlar: Zorunlu göç öyküleri. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi-International Journal of Society Researches, 8(8), 383-410. https://doi.org/10.26466/opus.406296
16. Büyükikiz, K. K., Tekin, A., & Erdoğan, G. (2022). Mültecilik temalı çocuk kitaplarında görsel-metin uyumuyla aktarılan örtülü anlamlar üzerine bir çözümleme. Kuram ve Uygulamada Sosyal Bilimler Dergisi, 6(1), 60-77. https://doi.org/10.48066/kusob.1061738
17. Büyüköztürk, Ş. (2020). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri (29.Baskı). Pegem Akademi.
18. Corbin, J., & Strauss, A. (2008). Basics of qualitative research: Techniques and procedures for developing grounded theory. Sage.
19. Cummins, A. (2016). Refugees and immigrants in children’s fiction: New books to build understanding across borders. A Journal of the Texas Council of Teachers of English Language Arts, 46(2), 24-29.
20. Çarkoğlu, A., & Elçi, E. (2021). Coreligionist populist attitudes towards Syrian refugees in Turkey. N. Holtug & E. M. Uslaner (Ed.), National identity and social cohesion içinde (s. 203-218). ECPR Press.
21. Çelik, H., & Göre, Z. (2021). Göç ve göçmenlik konularını ele alan çocuk edebiyatı eserleri üzerine bir inceleme. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 9(4), 64-75. https://doi.org/10.29228/ijlet.54130
22. Demirbaş, H. ve Bekaroğlu, E. (2013). Evden uzakta olmak: Sığınmacıların/mültecilerin psikolojik sorunları ve alınacak önlemler. Kriz Dergisi, 21(1), 11-24. https://doi.org/10.1501/Kriz_0000000334
23. Dressel, J. H. (2005). Personal response and social responsibility: Responses of middle school students to multicultural literature. The Reading Teacher, 58(8), 750-764. https://doi.org/10.1598/RT.58.8.5
24. Doğanay, Ü., & Çoban Keneş, H. (2016). Yazılı basında Suriyeli “mülteciler”: Ayrımcı söylemlerin rasyonel ve duygusal gerekçelerinin inşası. Mülkiye Dergisi, 40(1), 143-184. https://izlik.org/JA66SH65GA
25. Dow, H. D. (2011). An overview of stressors faced by immigrants and refugees: A guide for mental health practitioners. Home Health Care Management & Practice, 23(3), 210-217. https://doi.org/10.1177/1084822310390878
26. Duman, N., & Snoubar, Y. (2017). Role of social work in the integrating refugee and immigrant children into Turkish schools. European Journal of Social Sciences Education and Research, (10), 334-344. https://doi.org/10.26417/ejser.v10i2.p294-294
27. Dursun, E., & Eyüp, B. (2021). Mülteci konulu Türkçe ve çeviri çocuk kitaplarında yer alan empati ögelerinin incelenmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (Ö9), 1-18. https://doi.org/10.29000/rumelide.981488
28. Dursun, E., & Eyüp, B. (2023). Göç ve mültecilik konulu Türkçe ve çeviri çocuk kitaplarında eğitsel iletiler. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Özel Sayı 1 (Cumhuriyetin 100. Yılına), 868-898. https://doi.org/10.51531/korkutataturkiyat.1344013
29. Ekici, H. (2019). Türk toplumunda Suriyelilere yönelik algılanan tehditler ve çözüm önerileri. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 19(44), 695-730. https://doi.org/10.21560/spcd.v19i49119.487325
30. Elgenius, G., & Rydgren, J. (2019). Frames of nostalgia and belonging: the resurgence of ethno-nationalism in Sweden. European Societies, 21(4), 583-602. https://doi.org/10.1080/14616696.2018.1494297
31. Erdal, K. (2009). Eğitim değerleri açısından çocuk kitapları. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli E-Dergisi, 17, 1-18.
32. Fazel, M., Wheeler, J., &Danesh, J. (2005). Prevalence of serious mental disorder in 7,000 refugees resettled in western countries: A systematic review. The Lancet, 365(9467), 1309-1314. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(05)61027-6
33. Fazel, M., Reed, R. V., Panter-Brick, C., & Stein, A. (2012). Mental health of displaced and refugee children resettled in high-income countries: Risk and protective factors. The Lancet, 379 (9812), 266-282. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(11)60051-2
34. Guo, Y., Maitra, S., & Guo, S. (2019). “I belong to nowhere”: Syrian refugee children’s perspectives on school integration. Journal of Contemporary Issues in Education, 14(1), 89-105. https://doi.org/10.20355/jcie29362
35. Guo, Y., Maitra, S., & Guo, S. (2020). Exploring initial school integration among Syrian refugee children. International Migration, 59(6), 172-185. https://doi.org/10.1111/imig.12829
36. Hope, J. (2008). “One day we had to run”: The development of the refugee identity in children's literature and its function in education. Children's Literature in Education, 39(4), 295-304. https://doi.org/10.1007/s10583-008-9072-x
37. Hope, J. (2023). Applying RefugeeCrit to recent middle grade/young adult children’s literature about refugees. In E. L. E. Gandhi & V. Nguyen (Eds.), The Routledge handbook of refugee narratives (pp. 191–201). Routledge.
38. Hunt, P. (1994). An introduction to children’s literature. Oxford University Press.
39. Karataş, F., & Ceylan, S. (2021). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin mülteci akranlarının sorunlarına yönelik algılarının öğrenci resimleriyle incelenmesi. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(2), 348-365. https://doi.org/10.33905/bseusbed.950758
40. Kaya, S., Güzel Polat, Ö., & Yiğit, R. (2020). Evrensel çocuk hakları kapsamında mülteci çocuklar. Sağlık ve Yaşam Bilimleri Dergisi, 2(2), 79-84. https://doi.org/10.33308/2687248X.202022197
41. Khansa, J., & Bahous, R. (2021) Challenges of teaching Syrian refugee children in Lebanon: Teachers’ insights. Intercultural Education, 32(3), 280-295. https://doi.org/10.1080/14675986.2020.1867509
42. Kılıç, V. A., & Toker Gökçe, A. (2019). The problems of Syrian students in the basic education in Turkey. European Journal of Social Science Education and Research, 5, 199-211. https://doi.org/10.2478/ejser-2018-0023
43. Kiselev, N., Pfaltz, M., Schick, M., Bird, M., Pernille, H., Sijbrandij, M., de Graaff, A. M., Schnyder, U., & Morina, N. (2020). Problems faced by Syrian refugees and asylum seekers in Switzerland. Swiss Medical Weekly, 150, w20381. https://doi.org/10.4414/smw.2020.20381
44. Kunz, E. F. (1973). The refugee in flight: Kinetic models and forms of displacement. International Migration Review, 7(2), 125-146. https://doi.org/10.1177/019791837300700201
45. Kuperus, C. G. (1992). Using interaction with children’s literature to positively affect the global and multicultural/multiethnic knowledge and attitudes of third-grade students (ED350144). Michigan State University.
46. Laban, C. J., Gernaat, H. B. P. E., Komproe, I. H., & De Jong, J. T. V. M. (2005). Impact of a long asylum procedure on the mental health of asylum seekers in the Netherlands. Journal of Nervous and Mental Disease, 193(12), 843-851. https://doi.org/10.1097/01.nmd.0000188971.24954.36
47. Laitin, D., Adida, C. L., & Valfort, M. (2016). Why Muslim integration fails in Christian-Heritage societies. Harvard University Press.
48. Lesnik-Oberstein, K. (1999). Essentials: What’s children’s literature? What is childhood? P. Hunt (Ed.), Understanding children’s literature. Routledge.
49. Melanlıoğlu, D. (2020a). Çocuk edebiyatındaki mülteci kahramanların yaşadıkları çatışmalar üzerine bir inceleme. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 9(2), 665-691. https://izlik.org/JA47RF26WB
50. Melanlıoğlu, D. (2020b). Kardeş veya yük: Mülteci çocuk kahramanların bakış açısıyla kültürlerarası etkileşim. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (20), 95-115. https://doi.org/10.29000/rumelide.791102
51. Melanlıoğlu, D. (2020c). Çocuk edebiyatındaki kayıp mültecilerin izinde duyarlılık eğitimi. Türkiyat Mecmuası, 30(1), 161-179. https://doi.org/10.26650/iuturkiyat.720128
52. Mercan Uzun, E., & Bütün, E.(2016). Okulöncesi eğitim kurumlarındaki Suriyeli sığınmacı çocukların karşılaştıkları sorunlar hakkında öğretmen görüşleri. Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi, 1(1), 72-83. https://izlik.org/JA24JX69AP
53. Merriam, S. B. (2009). Qualitative research: A guide to design and implementation. Jossey-Bass.
54. Nikolajeva, M. (2010). Power, voice and subjectivity in literature for young readers. Routledge.
55. Nodelman, P. (2008). The hidden adult: Defining children’s literature. The Johns Hopkins University Press.
56. Oatley, K. (1999). Why fiction may be twice as true as fact: Fiction as cognitive and emotional simulation. Review of General Psychology, 3(2), 101-117. https://doi.org/10.1037/1089-2680.3.2.101
57. Özen, B. (2022). Savaş ve göç gibi travmatik konuları ele alan resimli çocuk kitapları. İmgelem, 6(11), 517-538. https://doi.org/10.53791/imgelem.1116337
58. Özmen, Z. K. (2020). The problems that Syrian refugee children, class teachers and Turkish children face in the school environment from the standpoint of trainee teachers. Educational Research and Reviews, 15(9), 554-563. https://doi.org/10.5897/ERR2020.3959
59. Pinsent, P. (1997). Children’s literature and the politics of equality. David Fulton Publishers.
60. Priebe, S., Giacco, D., & El-Nagib, R. (2016). Public health aspects of mental health among migrants and refugees: A review of the evidence on mental health care for refugees, asylum seekers and irregular migrants in the WHO European Region. World Health Organization, Regional Office for Europe. https://iris.who.int/handle/10665/326308
61. Porter, M., & Haslam, N. (2005). Predisplacement and postdisplacement factors associated with mental health of refugees and internally displaced persons: A meta-analysis. JAMA, 294(5), 602-612. https://doi.org/10.1001/jama.294.5.602
62. Rapley, T. (2007). Doing conversation, discourse and document analysis. Sage.
63. Rogers, T., & Mosley, M. (2006). Racial literacy in a second-grade classroom: Critical race theory, whiteness studies, and multicultural literature. Reading Research Quarterly, 41(4), 462-495. https://doi.org/10.1598/RRQ.41.4.3
64. Sarıer, Y. (2020). Türkiye’de mülteci öğrencilerin eğitimi üzerine bir meta-sentez çalışması: Sorunlar ve çözüm önerileri. Eğitimde Yeni Yaklaşımlar Dergisi, 3(1), 80-111. https://izlik.org/JA89LP68LT
65. Sarvan, S., & Efe, E. (2020). Suriyeli çocuk mülteciler ve sorunları. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi, 10(1), 55-62. https://izlik.org/JA49EF32AM
66. Schick, M., Zumwald, A., Knöpfli, B., Nickerson, A., Bryant, R.A., Schnyder, U., Müller, J., & Morina, N. (2016). Challenging future, challenging past: the relationship of social integration and psychological impairment in traumatized refugees. European Journal of Psychotraumatology, 7(s1),28057. https://doi.org/10.3402/[e-mail]-s1
67. Silove, D., Ventevogel, P., & Rees, S. (2017). The contemporary refugee crisis: An overview of mental health challenges. World Psychiatry, 16(2), 130-139. https://doi.org/10.1002/wps.20438
68. Steel, Z., Chey, T., Silove, D., Marnane, C., Bryant, R.A., & Van Ommeren, M. (2009). Association of torture and other potentially traumatic events with mental health outcomes among populations exposed to mass conflict and displacement: A systematic review and meta-analysis. JAMA, 302(5), 537-49. http://dx.doi.org/10.1001/jama.2009.1132.
69. Strekalova-Hughes, E., Nash, K. T., & Erdemir, E. (2018, April 13-17). Refugee critical race theory in education: An emerging ontological and epistemological lens [Paper presentation]. American Educational Research Association (AERA) Annual Meeting, New York, NY, United States.
70. Strekalova-Hughes, E. (2019). Unpacking refugee flight: Critical content analysis of picturebooks featuring refugee protagonists. International Journal of Multicultural Education, 21(2), 23-44. https://doi.org/10.18251/ijme.v21i2.1871
71. Şafak Ayvazoğlu, A., Kunuroğlu, F., & Yağmur, K. (2021). Psychological and socio-cultural adaptation of Syrian refugees in Turkey. International Journal of Intercultural Relations, 80, 99-111. https://doi.org/10.1016/j.ijintrel.2020.11.003
72. Şeker, B. D., & Sirkeci, I. (2015), Challenges for refugee children at school in Eastern Turkey. Economics and Sociology, 8(4),122-133. https://doi.org/10.14254/2071-789X.2015/8-4/9
73. Şeker, B. D., & Aslan, Z. (2015). Eğitim sürecinde mülteci çocuklar: sosyal psikolojik bir değerlendirme. Kurumsal Eğitimbilim Dergisi-Journal of Theoretical Educational Science, 8(1), 86-105. http://dx.doi.org/10.5578/keg.8234
74. Taşkın, P., & Erdemli, O. (2018). Education for Syrian refugees: Problems faced by teachers in Turkey. Eurasian Journal of Educational Research, 18(75), 155-178. https://izlik.org/JA63GY68AE
75. Tribe, R. (2002). Mental health of refugees and asylum seekers. Advances in Psychiatric Treatment, 8, 240-247. https://doi.org/10.1192/apt.8.4.240
76. Tunga, Y., Engin, G., & Çağıltay, K. (2020). Türkiye’deki Suriyeli çocukların eğitiminde karşılaşılan sorunlar üzerine bir alanyazın taraması. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(1), 317-333. https://doi.org/10.17679/inuefd.535845
77. Ulun, E. B., & Erdal, K. (2026). Çocuk edebiyatında Suriyeli mülteci çocukların temsili: Empati ve acıma bağlamında karşılaştırmalı bir inceleme. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 27(50), 147-166. https://doi.org/10.21550/sosbilder.1768606
78. UNHCR. (2020). Global trends: Forced displacement in 2019. United Nations High Commissioner for Refugees. https://www.unhcr.org/refugee-statistics
79. UNHCR. (2025). Refugee definition. United Nations High Commissioner for Refugees.
80. United Nations. (1951). Convention relating to the status of refugees. UNHCR.
81. Uzun, A. (2015). Günümüzün sosyal ve ekonomik sorunu olan Suriyelilerin mülteci ve ekonomi hukuku bakımından değerlendirilmesi. Ankara Barosu Dergisi, 1, 105-121. https://izlik.org/JA77CU45CR
82. Van Gemert, G. (2021). Nefes almadan (L. Ş. Çalışkan, Çev.). Can Çocuk Yayınları.
83. Yenen, E. T., & Ulucan, P. (2020). Uzman görüşleri doğrultusunda Türkiye’de yaşayan mülteci çocukların sorunlarına yönelik çözüm önerileri. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 10(1), 292-305. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.632175
84. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
85. Yıldırım, K., Aykaç, N., & Okçu, S. T. (2019). Yaratıcı drama ve resimli çocuk kitapları: Kültürlerarası duyarlılığı geliştirmek için örnek bir uygulama. Yaratıcı Drama Dergisi, 14(1), 55-72. https://izlik.org/JA94GW76HL
86. Yurdakul, A., & Tok, T. N. (2018). Öğretmen gözüyle göçmen/mülteci öğrenci. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 9(2), 46-58. https://izlik.org/JA66LW66YR