TÜRKİYE'NİN YAPAY ZEKA TABANLI SİBER GÜVENLİK STRATEJİSİ: ULUSAL GÜVENLİĞİ GÜÇLENDİRMEK VE KÜRESEL SİBER YÖNETİŞİME YÖN VERMEK

Öz

Bu çalışma, Türkiye’nin siber güvenlik yaklaşımını yapay zekâ (YZ) stratejileri üzerinden, ulusal güvenlik ve uluslararası iş birliği bağlamında analiz etmektedir. Dijital dönüşüm, çeşitli kritik sektörleri yeniden şekillendirirken, siber güvenlikte YZ’nin rolü vazgeçilmez hale gelmiştir. Büyük miktarda veri işleyebilme, örüntü tanıma, bağımsız karar verme ve yanıtları otomatikleştirme yeteneğiyle YZ, savunma mekanizmalarının etkinliğini artırarak siber tehditlerle mücadelede güçlü bir araç haline gelmiştir. Avrupa ile Orta Doğu arasındaki stratejik konumunun getirdiği artan dijital risklerle karşı karşıya kalan Türkiye, kritik altyapısını korumak ve dışa bağımlılığı azaltmak amacıyla ulusal siber güvenlik stratejilerine YZ’yi entegre etmiştir. Türkiye’nin siber güvenlik hedefleri yalnızca ulusal güvenliği sağlamakla sınırlı kalmayıp NATO ve AB gibi bölgesel ve küresel güvenlik yapılarıyla iş birliğine de katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Bu makale, Türkiye’nin YZ tabanlı siber güvenlik çabalarıyla bölgesel istikrar sağlayıcı bir güç olarak nasıl konumlandığını incelerken, bu teknolojilerin getirdiği mahremiyet, gözetim ve insan denetimi gibi etik soruları da ele almaktadır. Realizm ve orta büyüklükte güç yaklaşımını uygulayarak, Türkiye’nin YZ destekli siber güvenlik stratejilerinin sadece ulusal altyapıyı korumakla kalmayıp, aynı zamanda uluslararası siber güvenlik normlarına katkı sağladığını ortaya koymaktadır. Türkiye’nin YZ tabanlı siber güvenlik stratejisinin sürdürülebilir başarısının, etik standartlar, şeffaflık ve insan haklarına bağlılıkla mümkün olacağı vurgulanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Yapay Zeka
• Siber Güvenlik
• Ulusal Güvenlik
• Türkiye
• Güvenlik stratejisi

TURKEY’S AI-DRIVEN CYBERSECURITY STRATEGY: ENHANCING NATIONAL SECURITY AND SHAPING GLOBAL CYBER GOVERNANCE

Öz

Turkey's AI-driven cybersecurity strategies demonstrate potential to ensure national security and establish Turkey as an effective actor within international security structures. With AI-driven defense systems, Turkey builds a resilient defense mechanism against digital threats, gaining a more active stance within entities like NATO. However, the sustainability of these strategies and their alignment with international security norms require a balanced approach to ethical concerns, human rights, and transparency. Turkey’s long-term success with AI-driven cybersecurity strategies will depend on a policy that equally emphasizes both national security and ethical responsibility.

Anahtar Kelimeler

• Artificial Intelligence
• Cybersecurity
• National Security
• Türkiye
• Security Strategy

Kaynakça

1. Adams, J. (2001). Virtual defense. Foreign Affairs, 80(3), 98–112.
2. Akyeşilmen, N. (2022). Türkiye in the Global Cybersecurity Arena: Strategies in Theory and Practice. Insight Türkiye, 24(3), 109-134. Arquilla, J. ve Ronfeldt, D. (1993). Cyberwar is coming! Comparative Strategy, 12(2), 141–165.
3. Atilla, T. (2010). Tüm bilgileriniz şu anda satılıyor olabilir. Hürriyet. Erişim: 1 Mart 2025, https://www.hurriyet.com.tr/gundem/tum-bilgileriniz-su-anda-satiliyor-olabilir-15430731
4. BBC News Türkçe. (2024). '108 milyon kişinin verileri çalındı' iddiası: Bakanlık ne açıkladı, tepkiler ne oldu?. BBC News Türkçe. Erişim: 1 Mart 2025, https://www.bbc.com/turkce/articles/cn8789ez2q7o
5. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu. (2018). Siber Dünyada En Zayıf Halka Kadar Güçlüyüz. Erişim: 30 Ekim 2024, https://eng.btk.gov.tr/haberler/siber-dunyada-en-zayif-halka-kadar-gucluyuz
6. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu. (2022). Siber Güvenlik Ekosisteminin Geliştirilmesi Zirvesi BTK’da Başladı. Erişim: 30 Ekim 2024, https://eng.btk.gov.tr/haberler/siber-guvenlik-ekosisteminin-gelistirilmesi-zirvesi-btk-da-basladi
7. Cheong, B. C. (2024). Transparency and Accountability in AI Systems: Safeguarding Wellbeing in the Age of Algorithmic Decision-making. Frontiers in Human Dynamics, 6.
8. Connor, S. (2023). Middle Powers: Digital Ambitions Meet Rising Cyber Risks. Erişim: 4 Mart 2025, https://www.controlrisks.com/our-thinking/insights/middle-powers-digital-ambitions-meet-rising-cyber-risks

9. Cooper, A. F. ve Parlar Dal, E. (2016). Positioning the third wave of middle power diplomacy: Institutional elevation, practice limitations. International Journal: Canada’s Journal of Global Policy Analysis, 71(4), 516–528.
10. Cooper, A. F., Higgott, R. A. ve Nossal, K. R. (1994). Relocating middle powers. Vancouver, BC, Canada: UBC Press.
11. Craig, A. Ve Valeriano, B. (2018). Realism and Cyber Conflict: Security in the Digital Age. Erişim: 4 Mart 2025, https://www.e-ir.info/2018/02/03/realism-and-cyber-conflict-security-in-the-digital-age/
12. Cristiano, F., Broeders, D., Delerue, F., Douzet, F. ve Géry, A. (Ed.). (2023). Artificial Intelligence and International Conflict in Cyberspace. Londra: Routledge.
13. Çifci, H. (2024a). Analysis of Türkiye’s Cybersecurity Strategies: Historical Developments, Scope, Content And Objectives. Sakarya University Journal of Science, 28(1), 204–219. Çifci, H. (2024b). Cybersecurity Maturity of Türkiye: An Assessment with ENISA’s National Capabilities Assessment Framework (NCAF). Savunma Bilimleri Dergisi, 20(2), 191–210.
14. Daşkın, E. (2019). The Turkish Cyber Security Strategy: Structure, Legislation, and Challenges. Journal of Intelligence and Cyber Security,2(1), 1-39.
15. DHA. (2020). 3 Yılda Türkiye’yi Hedef Alan 325 Bin Siber Saldırı Engellendi. Hürriyet. Erişim: 30 Ekim 2024, https://www.hurriyet.com.tr/teknoloji/3-yilda-turkiyeyi-hedef-alan-325-bin-siber-saldiri-engellendi-41701144
16. E-Governance Academy (2023). National Cyber Security Index: Türkiye. Erişim: 3 Kasım 2024. Ekiz, A. (2024). Siber Güvenlik Alanının Çatısını Oluşturacak Yasal Düzenleme Geliyor. Anadolu Ajansı. Erişim: 30 Ekim 2024, https://www.aa.com.tr/tr/gundem/siber-guvenlik-alaninin-catisini-olusturacak-yasal-duzenleme-geliyor/3286012
17. Eldem, T. (2019). The Governance of Türkiye’s Cyberspace: Between Cyber Security and Information Security. International Journal of Public Administration, 43(5), 452–465.
18. FIRST (2024). Forum of Incident Response and Security Teams. Erişim: 30 Ekim 2024, https://www.first.org/members/teams/tr-cert
19. Halisdemir, E. (2021). National Cybersecurity Organisation: Türkiye. NATO Cooperative Cyber Defence Centre of Excellence. Erişim: 3 Kasım 2024.
20. Holbraad, C. (1984). Middle Powers in International Politics. London: Macmillan Press. Karakehya H. (2009). Türk Ceza Kanunu’nda Bilişim Sistemine Girme Suçu. Türkiye Barolar Birliği Dergisi, 22(81), 187-210.
21. Kim, B., Park, J. ve Suh, J. (2020). Transparency and Accountability in AI Decision Support: Explaining and Visualizing Convolutional Neural Networks for Text Information. Decision Support Systems, 134(113302).
22. Kurç, C. (2023). Enabling Technology of Future Warfare: Defense AI in Türkiye (DAIO Study No. 23/08). Defense AI Observatory, Helmut Schmidt University. Erişim: 30 Ekim 2024.
23. Kurnaz, S. ve Önen, S. M. (2019). Avrupa Birliğine Uyum Sürecinde Türkiye’nin Siber Güvenlik Stratejileri. International Journal of Politics and Security, 1(2), 82-103.
24. Lindsay, J. R. (2013). Stuxnet and the Limits of Cyber Warfare. Security Studies, 22(3), 365–404.
25. McCarthy, J. (2016). Americans Cite Cyberterrorism Among Top Three Threats to U.S. Erişim: 4 Mart 2025, https://news.gallup.com/poll/189161/americans-cite-cyberterrorism-among-top-three-threats.aspx
26. Mearshimer, J. J. (2001). The Tragedy of Great Power Politics. New York: WW Norton.
27. Melek, A. ve Öztürk C. (2024). Bakan Uraloğlu: 97 Binin Üzerinde Zararlı Bağlantı Tespit Ederek Erişimlerini Engelledik. Demirören Haber Ajansı. Erişim: 30 Ekim 2024, https://www.dha.com.tr/politika/bakan-uraloglu-97-binin-uzerinde-zararli-baglanti-tespit-ederek-erisimlerini-engelledik-2519631
28. MIT Technology Review, Cyber Security Index (2023). Erişim: 4 Mart 2025, https://www.technologyreview.com/2022/11/15/1063189/the-cyber-defense-index-2022-23/
29. Milli Güvenlik Kurulu (2010). 27 Ekim 2010 Tarihli Toplantı. Erişim: 30 Ekim 2024, https://www.mgk.gov.tr/index.php/27-ekim-2010-tarihli-toplanti
30. Milli Güvenlik Kurulu (2024). 28 Mayıs 2024 Tarihli Toplantı. Erişim: 30 Ekim 2024, https://www.mgk.gov.tr/index.php/28-mayis-2024-tarihli-toplanti
31. Müftüler, M. ve Yüksel, M. (1997). Türkiye: A Middle Power in the New Order. A. F. Cooper (Ed.), Niche Diplomacy: Middle Powers after the Cold War içinde, (s. 184–196). London: Palgrave Macmillan UK.
32. Ongun, T. (2023). Türkiye Among World’s Top Cybercrime Targets in 2023. Anadolu Ajansı. Erişim: 30 Ekim 2024, https://www.aa.com.tr/en/turkiye/turkiye-among-worlds-top-cybercrime-targets-in-2023/3076238
33. Özker, U. (2022). Türkiye’de Kritik Altyapı ve Siber Güvenlik. Konrad-Adenauer-Stiftung Türkiye. Erişim: 30 Ekim 2024.
34. Petallides, C. J. (2012). Cracking the digital vault: A study of cyber espionage. Inquiries Journal, 4(4), 1–3.
35. Rodriguez Vance, T. (2023). Examination of Applications of Artificial Intelligence in Cybersecurity: Strengthening National Defense with AI. International Journal of Computer Science and Information Technology Research, 11(3), 77-90.
36. Savaş, S. ve Karataş, S. (2022). Cyber Governance Studies in Ensuring Cybersecurity: An Overview of Cybersecurity Governance. International Cybersecurity Law Review, 3(1), 7–34.
37. Siber Güvenlik Kurulu (2013). Ulusal Siber Güvenlik Stratejisi ve 2013-2014 Eylem Planı. Erişim: 30 Ekim 2024, https://www.btk.gov.tr/uploads/pages/2-1-strateji-eylem-plani-2013-2014-5a3412cf8f45a.pdf
38. Sodipe, A. O., Abel, N. O., Ntichika, H. C., Daniel, E. E. ve Agboare, E. I. (2024). The Role of AI in Enhancing Network Security. Iconic Research And Engineering Journals 8(3),196-205. Erişim: 30 Ekim 2024.
39. Sukumar, A. M. (2023). The Middleware Dilemma of Middle Powers. F. Cristiano, D. Broeders, F. Delerue, F. Douzet ve A. Géry (Ed.), Artificial Intelligence and International Conflict in Cyberspace içinde (s. 109–134). Londra: Routledge.
40. T.C. Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. (2021). Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi 2021-2025. Erişim: 30 Ekim 2024, https://www.cbddo.gov.tr/UYZS
41. T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. (2020). Ulusal Siber Güvenlik Stratejisi 2020-2023. Erişim: 30 Ekim 2024, https://hgm.uab.gov.tr/uploads/pages/strateji-eylem-planlari/ulusal-siber-guvenlik-stratejisi-ve-eylem-plani-2020-2023.pdf
42. T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. (2024). Ulusal Siber Güvenlik Stratejisi 2024-2028. Erişim: 30 Ekim 2024, https://www.uab.gov.tr/uploads/pages/siber-guvenligin-yol-haritasi-yerli-ve-milli-tekno/ulusal-siber-guvenlik-stratejisi-2024-2028.pdf
43. T.C. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı. (2016). 2016-2019 Ulusal Siber Güvenlik Stratejisi. Erişim: 30 Ekim 2024, https://hgm.uab.gov.tr/uploads/pages/siber-guvenlik/2016-2019guvenlik.pdf
44. Taddeo, M., McNeish, D., Blanchard, A. ve Edgar, E. (2023). Ethical Principles for Artificial Intelligence in the Defence Domain. F. Cristiano, D. Broeders, F. Delerue, F. Douzet ve A. Géry (Ed.), Artificial Intelligence and International Conflict in Cyberspace içinde (s. 159-185). Londra: Routledge.
45. UK Ministry of Defence (2022). Defence Artificial Intelligence Strategy. Erişim: 30 Ekim 2024, https://www.gov.uk/government/publications/defence-artificial-intelligence-strategy
46. Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU) (2024). Global Cybersecurity Index (GCI). Erişim Tarihi: 30 Ekim 2024, https://www.itu.int/en/ITU-D/Cybersecurity/Documents/GCIv5/2401416_1b_Global-Cybersecurity-Index-E.pdf
47. Waltz, K. N. (1979). Theory of international politics. Addison-Wesley.