Research Article

REKLAMDA YENİ YAZAR: YAPAY ZEKÂ DESTEĞİYLE ÜRETİLEN REKLAMLARIN GÖSTERGEBİLİMSEL ANALİZİ ve PAZARLAMA BAKIŞ AÇISIYLA İNCELENMESİ

Volume: 35 April 28, 2026
EN TR

REKLAMDA YENİ YAZAR: YAPAY ZEKÂ DESTEĞİYLE ÜRETİLEN REKLAMLARIN GÖSTERGEBİLİMSEL ANALİZİ ve PAZARLAMA BAKIŞ AÇISIYLA İNCELENMESİ

Abstract

Bu çalışma, yapay zekâ (YZ) desteğiyle üretilen reklam videolarının pazarlama iletişimi ve göstergebilimsel anlam üretimi üzerindeki etkilerini analiz etmektedir. Toys R Us, McDonald’s, Coca-Cola, Pedigree, Doğanay Şalgam, Bizim Evler, Heinz ve Lexus gibi sekiz farklı markaya ait dokuz farklı yapay zekâ desteğiyle üretilmiş reklam, Barthes’ın mit çözümlemeleri, Saussure’ün gösteren–gösterilen modeli ve Peirce’ün ikon, indeks, sembol ayrımı temelinde incelenmiştir. İncelemenin sonuçları, YZ’nin içerik üretiminde ve kültürel mitlerin yeniden inşasında aktif bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Çalışmada, YZ'nin görsel ve senaryo üretiminde yüksek etkinlik sağladığı ama seslendirme ve duygusal bağ kurma alanlarında insan katkısına hâlen ihtiyaç duyduğu belirlenmiştir. Tematik analizler, reklamların ağırlıklı olarak duygusallık, empati ve inovasyon temalarını işlediğini göstermiştir. Ayrıca YZ’nin tüketici algısını etkilemede kültürel temsilleri ustaca kullandığı ve marka imajı üzerinde güçlü bir etkisi olduğu saptanmıştır. Çalışma sonuçları, pazarlama stratejilerinde yapay zekâ uygulamalarının teknik verimlilik temeline ek olarak kültürel ve duygusal duyarlılık temelinde tasarlanması gerektiğini göstermektedir. Gelecek araştırmalar için farklı kültürel bağlamlarda YZ reklamlarının kullanılması ve tüketici davranışı üzerindeki etkilerin ampirik yöntemlerle incelenmesi önerilmektedir.

Keywords

Ethical Statement

Bu çalışmada araştırma ve yayın etik kurallarına riayet edilmiştir.

References

  1. Barthes, R. (1977). Image, music, text (S. Heath, Trans.). Fontana Press. (Original work published 1972)
  2. Coggan, G. (2022, August 2). Heinz asked AI to 'draw ketchup' (and it went remarkably well). Creative Bloq. https://www.creativebloq.com/news/heinz-ai-draw-ketchup Erişim tarihi: 29.03.2025.
  3. Gao, B., Wang, Y., Xie, H., Hu, Y., & Hu, Y. (2023). Artificial intelligence in advertising: Advancements, challenges, and ethical considerations in targeting, personalization, content creation, and ad optimization. SAGE Open, 13(4). https://doi.org/10.1177/21582440231210759
  4. Gu, C., Jia, S., Lai, J., Chen, R., & Chang, X. (2024). Exploring consumer acceptance of AI-generated advertisements: From the perspectives of perceived eeriness and perceived intelligence. Journal of Theoretical and Applied Electronic Commerce Research, 19(3), 2218–2238. https://doi.org/10.3390/jtaer19030108
  5. Gürsoy, A. Ö., & Şavk, S. (2024). From scriptor to promptor: An evaluation of the status of authorship, authenticity, and creativity in light of the use of artificial intelligence in screenwriting. ARTS: Artuklu Sanat ve Beşerî Bilimler Dergisi (12), 57–82. https://doi.org/10.46372/arts.1482636
  6. Hammett, E. (2018, November 16). How Lexus programmed a machine to write the world’s first AI-scripted ad. Marketing Week. https://www.marketingweek.com/lexus-artificial-intelligence-advert Erişim tarihi: 28.03.2025.
  7. Hue, T. T., & Hung, T. H. (2025). Impact of artificial intelligence on branding: A bibliometric review and future research directions. Humanities and Social Sciences Communications, 12, 209. https://doi.org/10.1057/s41599-025-04488-6
  8. Lim, C., Zhu, Y., Omar, M., & Park, H. (2024). Decoding the relationship of artificial intelligence, advertising, and generative models. Digital, 4(1), 244–270. https://doi.org/10.3390/digital4010013

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Communication and Media Studies (Other), Marketing (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 28, 2026

Submission Date

April 25, 2025

Acceptance Date

December 10, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 35

APA
Bilici, F. (2026). REKLAMDA YENİ YAZAR: YAPAY ZEKÂ DESTEĞİYLE ÜRETİLEN REKLAMLARIN GÖSTERGEBİLİMSEL ANALİZİ ve PAZARLAMA BAKIŞ AÇISIYLA İNCELENMESİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 35. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1684223
AMA
1.Bilici F. REKLAMDA YENİ YAZAR: YAPAY ZEKÂ DESTEĞİYLE ÜRETİLEN REKLAMLARIN GÖSTERGEBİLİMSEL ANALİZİ ve PAZARLAMA BAKIŞ AÇISIYLA İNCELENMESİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;35. doi:10.35379/cusosbil.1684223
Chicago
Bilici, Fatih. 2026. “REKLAMDA YENİ YAZAR: YAPAY ZEKÂ DESTEĞİYLE ÜRETİLEN REKLAMLARIN GÖSTERGEBİLİMSEL ANALİZİ Ve PAZARLAMA BAKIŞ AÇISIYLA İNCELENMESİ”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 35 (April). https://doi.org/10.35379/cusosbil.1684223.
EndNote
Bilici F (April 1, 2026) REKLAMDA YENİ YAZAR: YAPAY ZEKÂ DESTEĞİYLE ÜRETİLEN REKLAMLARIN GÖSTERGEBİLİMSEL ANALİZİ ve PAZARLAMA BAKIŞ AÇISIYLA İNCELENMESİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 35
IEEE
[1]F. Bilici, “REKLAMDA YENİ YAZAR: YAPAY ZEKÂ DESTEĞİYLE ÜRETİLEN REKLAMLARIN GÖSTERGEBİLİMSEL ANALİZİ ve PAZARLAMA BAKIŞ AÇISIYLA İNCELENMESİ”, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 35, Apr. 2026, doi: 10.35379/cusosbil.1684223.
ISNAD
Bilici, Fatih. “REKLAMDA YENİ YAZAR: YAPAY ZEKÂ DESTEĞİYLE ÜRETİLEN REKLAMLARIN GÖSTERGEBİLİMSEL ANALİZİ Ve PAZARLAMA BAKIŞ AÇISIYLA İNCELENMESİ”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 35 (April 1, 2026). https://doi.org/10.35379/cusosbil.1684223.
JAMA
1.Bilici F. REKLAMDA YENİ YAZAR: YAPAY ZEKÂ DESTEĞİYLE ÜRETİLEN REKLAMLARIN GÖSTERGEBİLİMSEL ANALİZİ ve PAZARLAMA BAKIŞ AÇISIYLA İNCELENMESİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;35. doi:10.35379/cusosbil.1684223.
MLA
Bilici, Fatih. “REKLAMDA YENİ YAZAR: YAPAY ZEKÂ DESTEĞİYLE ÜRETİLEN REKLAMLARIN GÖSTERGEBİLİMSEL ANALİZİ Ve PAZARLAMA BAKIŞ AÇISIYLA İNCELENMESİ”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 35, Apr. 2026, doi:10.35379/cusosbil.1684223.
Vancouver
1.Fatih Bilici. REKLAMDA YENİ YAZAR: YAPAY ZEKÂ DESTEĞİYLE ÜRETİLEN REKLAMLARIN GÖSTERGEBİLİMSEL ANALİZİ ve PAZARLAMA BAKIŞ AÇISIYLA İNCELENMESİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026 Apr. 1;35. doi:10.35379/cusosbil.1684223