SİCİLL-İ AHVÂL DEFTERLERİ’NE GÖRE OSMANLI BÜROKRASİSİNDE PRAVADİ DOĞUMLU MEMURLAR (1879-1909)

Abstract

XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti’nde gerçekleştirilen idarî ve bürokratik reformlar, taşra kökenli memurların devlet teşkilatındaki konumunu güçlendirmiştir. Sicill-i Ahvâl Defterleri, bu dönüşümün memur profilleri üzerinden incelenmesine imkân veren temel kaynaklar arasında yer almaktadır. Buna rağmen Osmanlı bürokrasisine insan kaynağı sağlayan yerel merkezler üzerine yapılan çalışmalar sınırlı olup Pravadi doğumlu memurları konu alan müstakil bir araştırma bulunmamaktadır. Bu çalışma, söz konusu boşluğu doldurmayı amaçlayarak Sicill-i Ahvâl Defterleri’nde kayıtlı Pravadi doğumlu memurların aile yapıları, eğitim durumları, meslekî kariyerleri ve bürokratik faaliyetlerini incelemektedir. Araştırmanın temel kaynaklarını Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi’nde bulunan DH.SAİDd tasnifindeki Sicill-i Ahvâl kayıtları oluşturmaktadır. Veriler biyografik yöntem ve karşılaştırmalı analiz çerçevesinde değerlendirilmiştir. İnceleme sonucunda doğum yeri Pravadi olarak kaydedilen on memur tespit edilmiştir. Bulgular, memurların farklı sosyal çevrelerden geldiklerini, çoğunlukla modern eğitim kurumlarında öğrenim gördüklerini ve Osmanlı bürokrasisinin çeşitli kademelerinde görev yaptıklarını göstermektedir. Memurların özellikle maliye, adliye, posta ve telgraf, Düyûn-ı Umûmiye ile güvenlik teşkilatlarında istihdam edildikleri belirlenmiştir. Çalışma, Pravadi doğumlu memurların bürokratik profilini ortaya koyarak Tanzimat sonrası Osmanlı bürokrasisinde taşra kökenli insan kaynağının niteliği, kariyer hareketliliği ve merkez-taşra ilişkilerine dair literatüre katkı sunmaktadır.

Keywords

• Sicill-i Ahvâl Defterleri
• Osmanlı Bürokrasisi
• Pravadi
• Rumeli
• Memur.

PRAVADI-BORN OFFICIALS IN THE OTTOMAN BUREAUCRACY BASED ON THE SICILL-I AHVÂL REGISTERS (1879-1909)

Abstract

Administrative and bureaucratic reforms in the Ottoman Empire during the nineteenth century strengthened the position of provincial-born officials within the state apparatus. The Sicill-i Ahvâl Registers are among the key sources for examining this transformation through officials’ social origins, education, and careers. Although Ottoman bureaucracy has received scholarly attention, studies of local centres that supplied human resources to the imperial administration remain limited, and Pravadi-born officials have not been examined in a study. This article addresses this gap by analysing the family backgrounds, educational trajectories, career patterns, and activities of Pravadi-born officials recorded in the Sicill-i Ahvâl Registers. The study draws on records in the DH.SAİDd classification of the Ottoman Archives and employs biographical and comparative methods. Ten officials whose birthplace was recorded as Pravadi were identified. The findings show that they came from diverse social backgrounds, received both traditional and modern education, and served in branches of the Ottoman administration, particularly finance, judiciary, postal and telegraph services, the Public Debt Administration, and security institutions. By reconstructing their profile, the study contributes to scholarship on provincial recruitment, social mobility, bureaucratic professionalization, and centre–periphery relations in the late Ottoman Empire.

Keywords

• Sicill-i Ahvâl Registers
• Ottoman Bureaucracy
• Pravadi
• Rumelia
• Ottoman Civil Servants.

References

1. Açık, T. (2014). Beylikten ağalığa: 17. yüzyılın ilk yarısında Trabzon’da unvan enflasyonu. Karadeniz İncelemeleri Dergisi, 16(16), 9-38.
2. Ağaoğlu, S., & Ekmekci, E. (2024). Sicill-i Ahvâl Defterlerine göre Pravişte doğumlu memurlar. İçinde T. Bilirli (Ed.), Sicill-i Ahvâl Defterleri’ne göre Balkan doğumlu devlet memurları: Aydos, İskeçe, İştip, Kırcaali, Radovişte, Pravişte, Samakov (ss. 141-164). Sonçağ Akademi.
3. Ak, İ. (2025). Sicill-i Ahvâl Defterlerinde kayıtlı Avlonyalı devlet adamları. Süleyman Demirel Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, (64), 417-438. https://doi.org/10.35237/suitder.1731517
4. Akbulut, İ. (1999). Osmanlı madalya ve nişanları. Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu Belleteni, (87), 23-28.
5. Akpınar, C. (2000). İcâzet. İçinde TDV İslâm Ansiklopedisi (Cilt 21, ss. 393-400). TDV Yayınları.
6. Akpınar, O. C. (2023). Sicill-i Ahval kayıtlarına göre Antalyalı memurlar tarafından işlenen suçlar. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (25), 295-304. https://doi.org/10.29029/busbed.1229043
7. Aktürk, S., & Kurtulgan, K. (2026). Son dönem Osmanlı bürokrasisinde Gazzeli memurlar. Filistin Araştırmaları Dergisi, (19), 65-103. https://doi.org/10.34230/fiad.1701523
8. Aktürk, S. (2018). Sicill-i Ahvâl kayıtlarına göre Midyatlı memûrlar. Tarih Okulu Dergisi, (35), 726-748.

9. Akyıldız, A. (2012). Osmanlı bürokrasisi ve modernleşme. İletişim Yayınları.
10. Artuk, İ. (2003). Madalya. İçinde TDV İslâm Ansiklopedisi (Cilt 27, ss. 301-302). TDV Yayınları.
11. Atam, Ş., & Çatal, A. C. (2026). 19. yüzyıl Osmanlı taşra bürokrasisi: Koçana örneği (Sicill-i Ahvâl kayıtları üzerinden bir inceleme). Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 13(4), 1442-1465.
12. Ayhan, H., & Maviş, H. (1994). Dârüşşafaka. İçinde TDV İslâm Ansiklopedisi (Cilt 9, ss. 7-9). TDV Yayınları.
13. Babaoğlu, R. (2020). Mekteb-i Mülkiye (1859-1960). Türk Tarih Kurumu Yayınları.
14. Bal, M. A., & Dağdelen, İ. (2012). Osmanlı arşiv belgelerindeki Trabzonlu devlet adamları ve bürokratlar (1879-1909). Trabzon Kitaplığı.
15. Başaran, M. (2013). Sicill-i Ahval Defterlerine göre Bergama doğumlu memurlar (1827-1892). Tarih İncelemeleri Dergisi, 28(1), 77-103.
16. Bilirli, T. (2019). Sicill-i Ahvâl Defterlerine göre Gerede doğumlu devlet memurları. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 8(4), 2367-2393.
17. Bilirli, T. (2020). Bolulu devlet adamları: Sicill-i Ahvâl Defterlerine göre. Ark Kitapları.
18. Çakaloğlu, C. (2010). Sicill-i Ahval kayıtlarına göre Osmanlı Devleti’ndeki Manisalı mülkî amirler. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 11(25), 221-242.
19. Çakır, İ. E. (2016). XVIII. yüzyılın ortalarında Pravadi kazası. Z. Gölen & A. Temizer (Ed.), Balkan tarihi (Cilt 1, ss. 125-143). Gece Kitaplığı.
20. Çerçinli, M. N. (2025). Sicill-i Ahvâl Defterleri ışığında Uluborlulu memurlar. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, (54), 213-244.
21. Çetin, A. (2005). Sicill-i Ahvâl Defterleri ve dosyaları hakkında bir araştırma. Vakıflar Dergisi, (29), 87-104.
22. Dağ, M. (2023a). Sicill-i Ahvâl Defterlerine göre Sürmene doğumlu devlet memurlarının biyografilerine dair bir değerlendirme (1879-1909). Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25(3), 1096-1139. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1259600
23. Dağ, M. (2023b). Sicill-i Ahvâl kayıtlarına göre Niksar doğumlu memurlar (1879-1909). Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 18(2), 161–182. https://doi.org/10.48145/gopsbad.1240040
24. Dağ, M. (2024). Düyûn-ı Umûmîyye-i Osmaniye Varidat-ı Mahsusa İdaresi Memurin Nizamnamesi’nin tatbikine dair bir inceleme. Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi, 24(49), 73-139. https://doi.org/10.18244/cttad.1472556
25. Dağ, M. (2025). Devlet, tütün, ticaret. Berikan Yayınevi.
26. Dağdelen, İ. (2004). Sicill-i Ahvâl Defterlerinde Ünye doğumlu Osmanlı devlet adamları. Ünyeliler Derneği Yayınları.
27. Değirmenci, K. (2021). Osmanlı bürokrasisinde Gedizli memurlar. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (69), 173-190. https://doi.org/10.51290/dpusbe.873239
28. Devellioğlu, F. (1999). Osmanlıca-Türkçe ansiklopedik lügat. Aydın Kitabevi Yayınları.
29. Doğan, D. (2025). Sicill-i Ahvâl Defterlerine göre Kosova doğumlu Osmanlı devlet memurları (1834-1889) [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi.
30. Doğan, Ş. (2026). Sicill-i Ahvâl Defterlerine göre Siverek doğumlu memurlar. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (42), 1-26. https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1696931
31. Efe, A., & Candeğer, Ü. (2025). Muftis of Jerusalem According to the Records of the Sheikh al-Islam Office Archives. Bulletin of Palestine Studies, (18), 61-77. https://doi.org/10.34230/fiad.1748672
32. Efe, A. (2016). Sicill-i Ahvâl kayıtlarına göre Kalecikli memurlar. Tarih Okulu Dergisi, (25), 79-100.
33. Ekinci, A., & Asoğlu, İ. (2018a). Osmanlı’da sıbyan mektepleri ve Urfa örneği. A. Ekinci (Ed.), Osmanlı Urfası (Cilt 1, ss. 333-344). Orient Basım Yayın.
34. Ekinci, A., & Asoğlu, İ. (2018b). Son dönem Osmanlı bürokrasisinde Urfalı memurlar. A. Ekinci (Ed.), Osmanlı Urfası (Cilt 1, ss. 227-268). Orient Basım Yayın.
35. Ekinci, E. B. (2017). Osmanlı mahkemeleri (Tanzimat ve sonrası). Arı Sanat Yayınları.
36. Erdem, U. (2018). Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Muhacir komisyonları ve faaliyetleri (1860-1923). Türk Tarih Kurumu Yayınları.
37. Ergin, O. (2012). Sübyan mektepleri. İ. Kara & A. Birinci (Haz.), Bir eğitim tasavvuru olarak mahalle/sıbyan mektepleri: Hatıralar, yorumlar, tetkikler (ss. 395-411). Dergâh Yayınları.
38. Ergin, O. N. (1977). Türkiye maarif tarihi (Cilt 1-2). Eser Matbaası.
39. Erken, İ. (2021). Müstakil Serfiçe Sancağının teşkili ve idaresi (1881-1888). Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (44), 203-223. https://doi.org/10.30794/pausbed.761358
40. Eviz, V. (2022). Şer’iyye Sicillerine göre XIX. yüzyılda Varna kazası (1830-1878) [Yayımlanmamış doktora tezi]. Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi.
41. Evliyâ Çelebi. (2010). Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi (S. A. Kahraman, Haz.; Cilt 1-2). Yapı Kredi Yayınları.
42. Findley, C. V. (2011a). Kalemiyeden mülkiyeye Osmanlı memurlarının toplumsal tarihi (G. Çağalı Güven, Çev.). Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
43. Findley, C. V. (2011b). Tanzimat. R. Kasaba (Ed.), Z. Bilgin (Çev.), Türkiye tarihi (1839–2010) (ss. 36-69). Kitap Yayınevi.
44. Gazel, A. A. (2010). Sicill-i Ahval Defterlerine göre Osmanlı Dönemi’nde görev yapan Anamurlu memurlar. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 14(32), 203-213.
45. Günay, M. (2014). Kırkağaç Bidâyet Mahkemesi kayıtları. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(3), 97-121.
46. Gündüz, A. (2012). Sicill-i Ahval Defterlerine göre Kayserili memurların işledikleri disiplin suçları (1879-1909). History Studies, 4(1), 251-277.
47. Güneş, M. (2024). Sicill-i Ahvâl Defterlerine göre Osmanlı Devleti’nde görev yapan Akşehir doğumlu memurlar (1879-1913). Osmanlı Medeniyeti Araştırmaları Dergisi, (22), 104-130. https://doi.org/10.21021/osmed.1438550
48. İnalcık, H. (2016). Devlet-i ‘Aliyye: Osmanlı İmparatorluğu üzerine araştırmalar IV. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
49. İpşirli, M. (2001). Kalemiye. İçinde TDV İslâm Ansiklopedisi (Cilt 24, ss. 248-249). TDV Yayınları.
50. İpşirli, M. (2020). Mülâzemet. İçinde TDV İslâm Ansiklopedisi (Cilt 31, ss. 536-537). TDV Yayınları.
51. Kabak, O. (2020). XVI. yüzyılda Serfice. Ankara Anadolu ve Rumeli Araştırmaları Dergisi, 1(1), 119-148.
52. Karabıyık, H. (2024). Sicill-i Ahvâl Defterlerinde kayıtlı İskilipli devlet adamları. A. Kaymak, S. Eren, S. Nurdan, K. Güney & M. Özler (Haz.), XIX. Türk tarihi kongresi: Kongreye sunulan bildiriler (Cilt 3, Kısım 2, ss. 1081-1104). Türk Tarih Kurumu Yayınları.
53. Karal, E. Z. (2007). Osmanlı tarihi: Nizam-ı Cedid ve Tanzimat devirleri (1789-1856) (Cilt 5). Türk Tarih Kurumu Yayınları.
54. Karataş, Y. (2018). Sicill-i Ahval Defterlerine göre Bayezidli devlet memurları. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(1), 1-24.
55. Karpat, K. (2003). Osmanlı nüfusu (1830-1914). (B. Tırnakçı, Çev.). Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
56. Kaya, S. (2024). Sicill-i Ahvâl Defterlerine göre İskeçe doğumlu memurlar. İçinde T. Bilirli (Ed.), Sicill-i Ahvâl Defterleri’ne göre Balkan doğumlu devlet memurları: Aydos, İskeçe, İştip, Kırcaali, Radovişte, Pravişte, Samakov (ss. 59-83). Sonçağ Akademi.
57. Kaya, U. (2013). Dârülmuallimîn ile ilgili bir nizamname layihası ve Dârülmuallimîn’e giriş sürecinde bir imtihan. Yalova Sosyal Bilimler Dergisi, 3(5), 35-54. https://doi.org/10.17828/yasbed.16419
58. Kayapınar, A. (2015). Osmanlı Dönemi’nde Rumeli’de bir nahiye merkezi: Pravadi. Tarih İncelemeleri Dergisi, 30(1), 121-148. https://doi.org/10.18513/egetid.185921
59. Kayapınar, A. (2021). Anadolu’dan Balkanlara yapılan iskânın özellikleri: Bulgaristan örneği. S. Nurdan & M. Özler (Haz.), XVIII. Türk Tarih Kongresi kongreye sunulan bildiriler: Göç ve iskân, iktisat tarihi, vakıflar tarihi (Cilt 5, ss. 9-22). Türk Tarih Kurumu Yayınları.
60. Kılıç, M. (2012). Sicill-i Ahval kayıtlarına göre II. Abdulhamid dönemi Osmanlı bürokrasisinde Yahudi memurlar. OTAM Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, 31(31), 129-156. https://doi.org/10.1501/OTAM_0000000593
61. Kılıç, Y. (2024). Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Darüşşafaka. Istranca Tarih Araştırmaları Dergisi, 2(2), 21-33.
62. Kiel, M. (2007). Pravadi. İçinde TDV İslâm Ansiklopedisi (Cilt 34, ss. 339-340). TDV Yayınları.
63. Koyuncu Kaya, M. (2015). Osmanlı idaresinde bir Balkan şehri: Varna (1774-1878). Turkish Studies, 10(1), 383-418. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.7623
64. Koyuncu, A. (2014). Tuna vilâyetinde nüfus ve demografi (1864-1877). Turkish Studies, 9(4), 675-737. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.7023
65. Koyuncu, N. (2012). Hukuk Mektebi’nin doğuşu. Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 16(3), 163-186.
66. Köprülü, O. F. (1994). Efendi. İçinde TDV İslâm Ansiklopedisi (Cilt 10, ss. 455-456). TDV Yayınları.
67. Küçük, L. (2018). 12189 numaralı Temettuat Defterine göre Pravadi kazasındaki gayrimüslimlerin sosyo-ekonomik durumu. Studies of the Ottoman Domain, 8(14), 92-120.
68. Kürkman, G. (2003). Anadolu ağırlık ve ölçüleri. Suna-İnan Kıraç Akdeniz Medeniyetleri Araştırma Enstitüsü Koleksiyonu.
69. Kütükoğlu, M. S. (1980). Osmanlı gümrük kayıtları. Osmanlı Araştırmaları, (1), 219-234.
70. Kütükoğlu, M. S. (2010). Sicill-i Ahvâl Defterleri’ni tamamlayan arşiv kayıtları. Güneydoğu Avrupa Araştırmaları Dergisi, (12), 141-157.
71. Mehmed Neşrî. (1949). Kitâb-ı Cihan-Nümâ: Neşrî tarihi (F. R. Unat & M. A. Köymen, Haz.; Cilt 1). Türk Tarih Kurumu Yayınları.
72. Mercan, N. B., & Gümüşsoy, E. (2025). Sicill-i Ahval kayıtlarına göre Manisa doğumlu memurların eğitim durumu. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tarih Dergisi, 8(1), 79-101.
73. Mercan, N. B. (2025). Sicill-i Ahvâl kayıtlarına göre Manisa doğumlu memurlar (1879-1909) [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi.
74. Nal, O. U. (2026). Sicill-i Ahvâl kayıtlarına göre Gelibolu doğumlu memurlar (1879-1909) [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi.
75. Okur Gümrükçüoğlu, S. (2022). Osmanlı Devleti’nde kamu görevlilerine verilen sürgün cezalarındaki suç tipleri (18. yüzyıl). Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi, (2022-2), 625-666. https://doi.org/10.33432/ybuhukuk.1104564
76. Ortaylı, İ. (2008). Türkiye teşkilât ve idare tarihi. Cedit Neşriyat.
77. Özger, Y. (2010). Sicill-i Ahvâl Defterlerine göre Osmanlı bürokrasisinde Yozgatlı devlet adamları. IQ Kültür Sanat Yayıncılık.
78. Özhan, İ. (2024). Sicill-i Ahvâl Defterlerine göre Osmanlı bürokrasisinde Varnalı devlet adamları [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Siirt Üniversitesi.
79. Özkan, S. H. (2014). Osmanlı bürokrasisinde Alâiyeli memurlar (1879-1909). Alanya Ticaret Odası Yayınları.
80. Özkan, S. H. (2022). Bâb-ı meşihat ulema sicil dosyalarına göre Osmanlının son döneminde görev yapmış Akseki doğumlu müftüler. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi (12), 426-439. https://doi.org/10.21733/ibad.1064802
81. Öztürk, C. (1993). Dârülmuallimîn. İçinde TDV İslâm Ansiklopedisi (Cilt 8, ss. 551-552). TDV Yayınları.
82. Öztürk, İ. (2022). Sicill-i Ahvâl Defterlerine göre Develili memurlar. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(4), 2479-2499. https://doi.org/10.21547/jss.1121663
83. Pakalın, M. Z. (1971). Osmanlı tarih deyimleri ve terimleri sözlüğü (Cilt 2). Millî Eğitim Basımevi.
84. Parlak, C. (2020). Fatih Sultan Mehmed devrinde Paşa Livâsı’na tâbi Pravadi nahiyesi timarları (1456-1469). Balkan Araştırma Enstitüsü Dergisi, 9(1), 81-120. https://doi.org/10.30903/Balkan.746424
85. Polat, M. (2022). Sicill-i Ahvâl Defterlerine göre Osmanlı bürokrasisindeki İnegöllü memurlar. International Journal of Social Inquiry, 15(2), 611-625.
86. Quataert, D. (2017). Osmanlı Devleti’nde Avrupa iktisadi yayılımı ve direniş 1881-1908 (S. Tekay, Çev.). İletişim Yayınları.
87. Reyhan, C. (2008). İlim-kılıç-kalem: Osmanlı kamu personeli rejiminde üçlü işlevsel ayrışma. Belleten, 72(263), 95-122. https://doi.org/10.37879/belleten.2008.95
88. Sarıyıldız, G. (2009). Sicill-i Ahvâl Defterleri. İçinde TDV İslâm Ansiklopedisi (Cilt 37, ss. 134-136). TDV Yayınları.
89. Soydan, A. (2013). Darüşşafaka tarihinden kesitler. Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları Dergisi, (3), 249-268.
90. Sümer, F. (1988). Ağa. İçinde TDV İslâm Ansiklopedisi (Cilt 1, ss. 451-452). TDV Yayınları.
91. Şahin, N. (2025). Mekteb-i Hukuk-ı Şâhâne’de teftiş faaliyetleri (1895-1910). Uluslararası Eğitim ve Tarih Araştırmaları Dergisi, 7(12), 9-33.
92. Tanık, İ. H. (2025). Sicill-i Ahvâl kayıtlarına göre Osmanlı bürokrasisinde Darende doğumlu memurlar (1825-1880). Düşünce ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2), 66-85. https://doi.org/10.55796/dusuncevetoplum.1812280
93. Tekdal, D. (2020). Osmanlı taşrasında görevli memurların durumuna dair bir örnek: Sicill-i Ahvâl kayıtları ışığında Malatya doğumlu memurlar. Tarih Okulu Dergisi, (44), 83-128.
94. Tekdal, D. (2023). Osmanlı bürokrasisinde Arapgir doğumlu memurlar (1819-1919). Pegem Akademi.
95. Tekin, K. H. (2014). Osmanlı Devleti’nde gelenekten yeniliğe geçişin anlamlı bir sembolü: Mecidi nişanları. The Journal of Academic Social Science Studies, (28), 393-411.
96. Tekin, R. (2018). Osmanlı döneminde Zaho’nun siyasî ve sosyal yapısı. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (14), 202-234.
97. Toptaş, R. (2017). Niğde Sancağı Dârülmuallimîn Mektebi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, (60), 321-341.
98. Torun, S. F. (2018). Sicill-i Âhvâl Defterlerine göre Niğde doğumlu gayrimüslim devlet memurları. Journal of History Studies, 10(6), 175-190. 10.9737/hist.2018.642
99. Turhan Sarıköse, S. (2024). Sicill-i Ahvâl Defterlerine göre Rahova doğumlu devlet adamları. Müellif Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 1(2), 67-73.
100. Uğurlu, Ü. (2015). Sicill-i Ahvâl Defterlerine göre Osmanlı döneminde görev yapan Tokat merkez doğumlu memurlar. A. Açıkel, S. Başol, M. Hanilçe & E. Hisarcıklılar (Haz.), Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tokat tarihi ve kültürü sempozyumu (Cilt 3, ss. 299-322). Tokat Valiliği Özel İdaresi.
101. Ulu, C. (2014). Sicill-i Ahval Defterlerine göre Meşrutiyet Döneminde Tekirdağlı devlet adamları. Ati Yayınları.
102. Unan, F. (1998). Osmanlı ilmiye tarikinde “pâye”li tâyinler yahut devlette kazanç kapısı. Belleten, 62(233), 41-64. https://doi.org/10.37879/belleten.1998.41
103. Vurgun, A. (2024). 19. yüzyıl Türkiye’sinde eğitimde modernleşme atağı: II. Mahmud ve Tanzimat döneminde eğitime bakış. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 13(37), 185-208.
104. Yadi, A. (2021). Sicill-i Ahvâl kayıtlarına göre Giresunlu memurlar (1879-1909). Arı Sanat Yayınevi.
105. Yadi, A. (2025). Sicill-i Ahvâl kayıtlarına göre Osmanlı bürokrasisinde Şebinkarahisarlı memurlar (1879-1909). Berikan Yayınevi.
106. Yapıcı, H. (2025). Sicill-i Ahvâl Defterlerine göre Oltulu devlet adamları. Çizgi Kitabevi.
107. Yavuz Gerentepe, R. (2026). Sicill-i Ahvâl kayıtlarına göre Serfiçe doğumlu memurlar. Toplum, Ekonomi ve Yönetim Dergisi, 7(1), 140-156. https://doi.org/10.58702/teyd.1809889
108. Yılmaz, M. (2026). Sicill-i Ahvâl kayıtlarına göre Tepedelenli Ali Paşa’nın ölümünden sonra Osmanlı bürokrasisinde görev alan bazı akrabaları. Karadeniz Araştırmaları, 23(89), 473-487. https://doi.org/10.56694/karadearas.1837530
109. Yüksel, A. (2004). Sicill-i Ahvâl Defterlerine göre Osmanlı döneminde Tirebolulu memurlar (1879-1909). Kitabevi.