PİYASA BAŞARISIZLIĞI ÖRNEĞİ OLARAK OBEZİTE VE KAMUSAL ÇÖZÜMLEMELER

Melek Akdoğan-gedik; İsmail Güneş

doi:10.35379/cusosbil.779000

PİYASA BAŞARISIZLIĞI ÖRNEĞİ OLARAK OBEZİTE VE KAMUSAL ÇÖZÜMLEMELER

Abstract

Günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin en önemli sağlık sorunlarından biri olan obezite sorunu gün geçtikçe hızlanarak artma eğilimi göstermektedir. Obezite yüksek düzeyde kişisel, sosyal ve ekonomik maliyetlere sahiptir. Obeziteye bağlı sağlık sorunları ve gelişen hastalıklardan dolayı dünyada milyonlarca insan yaşamını yitirmektedir. Daha yüksek şirket karları elde etmek için insanların tüketim ve satın alma davranışını etkileyen piyasadaki pazarlama etkinlikleri ve bireylerin sağlıkları açısından en uygun seçimleri yapmalarını zorlaştırmaktadır. Devletler sosyal politikaların yanında maliye politikalarıyla da obeziteye neden olan gıda ürünlerine ek vergiler koyarak obezitenin önüne geçmeyi amaçlamaktadır. Tıbbi araştırmalar, obezitenin birincil nedeninin kalori alımı olduğunu ve bu tür gıdaların piyasalarda alınıp satıldığını, bu nedenle de obezitenin bir piyasa başarısızlığı vakasını temsil ettiğini iddia etmektedir. Çalışmamızda obezite bağlamında piyasa başarısızlıklarını düzeltmek için piyasa koşullarının nasıl düzenlenebileceğine ilişkin mevcut uygulamalar ve önerilere yer verilecektir.

Keywords

References

AKAR, Sevda. “Obezite ile Mücadalede Vergilendirme: Türkiye’de Mümkün Mü?” Journal of Life Economics Dergisi, Cilt:2 Sayı:4(2015), Sayfa:29-46
AKKAYA, Şahin, GERGERLİOĞLU, Ufuk. “Obezite Vergilerine İlişkin Tutumların Analizi: İstanbul Örneği” Marmara İktisat Dergisi, Cilt:1 Sayı:2(2017), Sayfa:119-154
Alemanno, A. ve Carreno I. 2011. Fat Taxes in the European Union between Fiscal Austerity and the Fight Against Obesity, European Journal of Risk Regulation, Issue 4, http://ssrn.com/abstract=1945804 Erişim Tarihi: 21/04/2015
Alpert, P. T., (2009). “Obesity: A Worldwide Epidemic” Home Health Care Management & Practice Volume 21(6), 442-444
AYAS, Işıl, SARUÇ, Tolga. “Obezite Vergisi Uygulamaları” Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt: 19 Sayı: 2(2017), Sayfa: 69-82
AYYILDIZ, Yaşar, DEMİRLİ, Yunus. “Obezite Vergisine İlişkin Halkın Düşünceleri: Türkiye’de Bir Alan Araştırması” Business and Economics Research Journal Dergisi, Cilt:6 Sayı:2(2015), Sayfa:59-78
BEYAZ, Banu, KOÇ, Ali. “Obezite Ekonomisi: Güncel Durum ve Ekonomik Analizler”. EconAnadolu. Anadolu Uluslararası İktisat Kongresi. Eskişehir. 17-19 Haziran 2009.
Boyle, R. 2015. Belgium's New Sugar Tax is Half-baked, Admits Health Minister, http://www.xpats.com/ belgiums-new-sugar-tax-half-baked-admits-healthminister Erişim Tarihi: 05/04/2019

Cavagnaro, S. (2015). Taxation, Fat Tax. In K. Albala (Eds.), The Sage Encyclopedia of Food Issues (pp.1353- 1356). US, SAGE
Cornelsen, L. ve Carreido, A. 2015. Health-related Taxes on Foods and Beverages, http://foodresearch.org. uk/wp-content/uploads/2015/05/Food-and-beverages-taxes-final-20-May-2015.pdf Erişim Tarihi: 02/04/2019
ÇUKUR, Asuman, ARITI ERDEM, İmran. “Obezite Vergilerinin Obezite ile Mücadelede Yeri: Türkiye İçin Bir Değerlendirme” Sayıştay Dergisi, Sayı:106(2017), Sayfa:121-146
DOĞAN, Alper, KABAYEL, Melih. “Dünya Uygulamaları Perspektifinde Obezite Vergilerinin Uygulanabilirliği” Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt:6 Sayı:5(2017), Sayfa:64-71
Engber, D., (2009). Let Them Drink Water! What a fat tax really means for America. Slate Journal, Retrieved 2009-09-22, 11- 48
EROĞLU, Onur, KOYUNCU, Caner. “Obezite Vergisi ve Türk Vergi Sisteminde Obeziteye Yönelik Uygulamalar” Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt:11 Sayı:2(2018), Sayfa:178-194
Hannah Ritchie (2017) - "Obezite". OurWorldInData.org'da çevrimiçi olarak yayınlanmıştır. Alındı: "https://ourworldindata.org/obesity" [Çevrimiçi Kaynak] Hill, J. O., Wyatt, H. R., & Peters, J. C. (2012). Energy balance and obesity. Circulation, 126(1), 126-132.
GERGERLİOĞLI, Ufuk. “ Bazı Oecd Ülkeleri Bağlamında Obezite Vergilerinin Değerlendirilmesi” Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt:12 Sayı:2(2016), Sayfa:149-167
GERGERLİOĞLU, Ufuk. “Bireysel ve Toplumsal Maliyetler Perspektifinden Obezite Vergilemesinin İktisadi Etkilerinin Değerlendirilmesi” Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı: 132(2014), Sayfa:135-141
GÖKBUNAR, Ramazan, DOĞAN, Alper, UTKUSEVEN, Ahmet. “Obezite İle Mücadelede Bir Kamu Politikası Aracı Olarak Vergilerin Değerlendirilmesi” Yönetim ve Ekonomi Dergisi, Cilt:22 Sayı:2(2015), Sayfa:581-602
Gray, N. 2015. Finland Set to Scrap Tax on Sweets and Ice Cream, http://www.foodnavigator.com/Policy/Finland-set-to-scrap-tax-on-sweets-andice-cream Erişim Tarihi:28/04/2010
KILIÇER, Erkan, PEKER, İmran. “Şekerli ve Tatlandırıcılı İçecek Vergisini Uygulayan Ülke Örnekleri ve Türkiye Değerlendirmesi” Mali Çözüm Dergisi, Ocak-Şubat Sayısı(2018), Sayfa:91-105
Novak, N. L., & Brownell, K. D. (2012). Role of Policy and Government in the Obesity Epidemic, Circulation, 126(19), 2345-2352
Novıck, J., (2008). A solution to obesity?, National Health Association. http://www.jeffnovick.com/RD/Blog/Entries/2008/4/1_Test_2.html, Erişim Tarihi:19/04/2010
OECD, 2014. Obesity Update, OECD Publishing, Paris Junehttp://www.oecd.org/health/Obesity-Update2014.pdf Erişim Tarihi: 23/04/2019
ÖZDEN, Engin. “Türk Vergi Sisteminin Obeziteyle Mücadeleye Katkı Sağlamaya Yönelik İşlevselleştirilmesi” Bartın İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt:7 Sayı:14(2016), Sayfa:189-220
Paarlberg, Robert, Mozaffarian, Dariush ve Micha, Renata (2017). “Viewpoint: Can U.S. local soda taxes continue to spread?” Food Policy, 71 (2017): 1–7
Parkinson, J. 2016. Sugar Tax: What is the UK's Most Sugary Drink?http://www.bbc.com/news/magazine35831125 Erişim Tarihi: 30/04/2010
Petkantchin, V. 2013. Institut Economique Molinary, IEM’s Economic Note,May. http://www.institutmolinari.org/IMG/pdf/note0513_en.pdf Erişim Tarihi:05/04/2010
Prentice, C. ve. Baertelein L. 2016. Soda Taxes Spread after Votes in Four U.S. Cities, http://www.reuters.com/article/us-usa-election-soda-tax-idUSKBN1341FL Erişim Tarihi: 13/05/2010
SANDALCI, Ulvi, TUNCER, Güner. “Obezite Vergisi Teorisine İlişkin Bir İnceleme” Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt:3 Sayı:4(2018), Sayfa:742-764 World Healt Organization, https://www.who.int/
YOLAL EROĞLU, Merve. “Pigovian Vergilemenin Bir Örneği Olarak Obezite Vergisi ve Çeşitli Ülke Uygulamaları Açısından Değerlendirilmesi” Vergi Sorunları Dergisi, Sayı:360(2018), Sayfa:110-123

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Melek Akdoğan-gedik ^*
0000-0001-6470-5796
Türkiye

İsmail Güneş
0000-0001-9048-9433
Türkiye

Publication Date

October 26, 2020

Submission Date

August 11, 2020

Acceptance Date

September 18, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 29 Number: 3

DOI

https://doi.org/10.35379/cusosbil.779000

IZ

https://izlik.org/JA44AB56MN

Cite

RIS / Bibtex

APA

Akdoğan-gedik, M., & Güneş, İ. (2020). PİYASA BAŞARISIZLIĞI ÖRNEĞİ OLARAK OBEZİTE VE KAMUSAL ÇÖZÜMLEMELER. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 29(3), 492-506. https://doi.org/10.35379/cusosbil.779000

AMA

1.Akdoğan-gedik M, Güneş İ. PİYASA BAŞARISIZLIĞI ÖRNEĞİ OLARAK OBEZİTE VE KAMUSAL ÇÖZÜMLEMELER. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2020;29(3):492-506. doi:10.35379/cusosbil.779000

Chicago

Akdoğan-gedik, Melek, and İsmail Güneş. 2020. “PİYASA BAŞARISIZLIĞI ÖRNEĞİ OLARAK OBEZİTE VE KAMUSAL ÇÖZÜMLEMELER”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 29 (3): 492-506. https://doi.org/10.35379/cusosbil.779000.

EndNote

Akdoğan-gedik M, Güneş İ (October 1, 2020) PİYASA BAŞARISIZLIĞI ÖRNEĞİ OLARAK OBEZİTE VE KAMUSAL ÇÖZÜMLEMELER. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 29 3 492–506.

IEEE

[1]M. Akdoğan-gedik and İ. Güneş, “PİYASA BAŞARISIZLIĞI ÖRNEĞİ OLARAK OBEZİTE VE KAMUSAL ÇÖZÜMLEMELER”, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 29, no. 3, pp. 492–506, Oct. 2020, doi: 10.35379/cusosbil.779000.

ISNAD

Akdoğan-gedik, Melek - Güneş, İsmail. “PİYASA BAŞARISIZLIĞI ÖRNEĞİ OLARAK OBEZİTE VE KAMUSAL ÇÖZÜMLEMELER”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 29/3 (October 1, 2020): 492-506. https://doi.org/10.35379/cusosbil.779000.

JAMA

1.Akdoğan-gedik M, Güneş İ. PİYASA BAŞARISIZLIĞI ÖRNEĞİ OLARAK OBEZİTE VE KAMUSAL ÇÖZÜMLEMELER. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2020;29:492–506.

MLA

Akdoğan-gedik, Melek, and İsmail Güneş. “PİYASA BAŞARISIZLIĞI ÖRNEĞİ OLARAK OBEZİTE VE KAMUSAL ÇÖZÜMLEMELER”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 29, no. 3, Oct. 2020, pp. 492-06, doi:10.35379/cusosbil.779000.

Vancouver

1.Melek Akdoğan-gedik, İsmail Güneş. PİYASA BAŞARISIZLIĞI ÖRNEĞİ OLARAK OBEZİTE VE KAMUSAL ÇÖZÜMLEMELER. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2020 Oct. 1;29(3):492-506. doi:10.35379/cusosbil.779000

PİYASA BAŞARISIZLIĞI ÖRNEĞİ OLARAK OBEZİTE VE KAMUSAL ÇÖZÜMLEMELER

PİYASA BAŞARISIZLIĞI ÖRNEĞİ OLARAK OBEZİTE VE KAMUSAL ÇÖZÜMLEMELER

Abstract

Keywords

References

Details

Primary Language

Subjects

Journal Section

Authors

Publication Date

Submission Date

Acceptance Date

Published in Issue

DOI

IZ

Cite

Cited By

VOS VIEWER ANALYSIS ON OBESITY IN ECONOMICS

Obezite ile Mücadelede Şekerli İçecek Vergilerinin Kullanımı Üzerine Bir Analiz

ASSESSMENT OF INTENSIVE CARE NURSES' PERCEPTIONS REGARDİNG OBESITY TAX