EN
TR
HEMODİYALİZ HASTALARINDA TRAVMA SONRASI MANEVİ GELİŞİM ÜZERİNE NİTEL BİR ÇALIŞMA
Öz
“Manevi gelişim”, yüksek derece zorlu hayat krizleri sonrasında kişilerin dinî/manevi hayatlarında yaşadıkları her türlü olumlu değişim deneyimini ifade eden bir kavramdır. Travma Sonrası Gelişim (TSG) model ve araştırmalarının önemli bir parçasını oluşturur. Bu makale manevi gelişim deneyimini, zorlu ve sınırlayıcı bir hastalık ve tedavi süreciyle yaşamlarına devam eden hemodiyaliz (HD) hastaları bağlamında; dinî inançta, dinî duyguda, dinî yaşayışta ve insan ilişkilerinde gelişim olmak üzere dört alanda incelemektedir. Ayrıca, anlamlandırma ve bilişsel değerlendirmelerin merkezinde olduğu TSG modellerine uygun olarak katılımcıların yaşadıkları sürece yükledikleri dinî/manevi anlamlandırma şekilleri farklı bir başlık olarak ele alınmaktadır. Çalışma, nitel araştırma deseni ve yarı yapılandırılmış mülakat tekniğiyle 24 HD hastasından oluşan örneklemde gerçekleştirilmiştir. Bulgulara göre, hastalar hastalıklarını dinî bağlamda genellikle olumlu çağrışımlarla anlamlandırmıştır. Yukarıda zikredilen alanların en az birinde manevi gelişim deneyimi yaşamışlardır. 15 hastanın gelişimlerinin arka planında; hastalık ve ölüm karşısındaki acizlik/çaresizlik, olumlu Allah tasavvuru, “hikmet” kavramı ve ahiret inancının önemli parametreler olduğu anlaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
References
- Akgül, Gülendam. “Son Dönem Böbrek Yetmezliği (SDBY)”. Sağlık Psikolojisi Alan Uygulamaları: Kronik Hastalıklar. ed. Nuran Aydemir - Ayla Hocaoğlu Uzunka-ya. 491-522. Ankara: Nobel Yayıncılık, 1. Basım, 2020.
- Albaugh, Jeffrey A. “Spirituality and Life-Threatening Illness: A Phenomenologic Study”. Oncology Nursing Forum 30/4 (07 Ağustos 2003), 593-598. https://doi.org/10.1188/03.ONF.593-598
- Apaydın, Halil vd. “Hastalık sürecinde bireylerin dini eğilimlerine psikolojik bir yakla-şım”. Amasya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 3 (2014), 5-51.
- Arjeini, Zahra vd. “The relationship between posttraumatic growth and cognitive emotion regulation strategies in hemodialysis patients”. Journal of Education and Health Promotion 9/ (2020), 1-6.
- Ayten, Ali. Tanrı’ya Sığınmak. İstanbul: İz Yayıncılık, 2012.
- Calhoun, Lawrence G. vd. “A correlational test of the relationship between posttraumatic growth, religion, and cognitive processing”. Journal of Traumatic Stress: Official Publication of The International Society for Traumatic Stress Studies 13/3 (2000), 521-527.
- Darrell, Linda. “Faith that God cares: the experience of spirituality with African Ameri-can hemodialysis patients”. Social Work and Christianity 43/2 (2016), 189-212.
- De Castella, Rosemary - Simmonds, Janette Graetz. “‘There’s a deeper level of meaning as to what suffering’s all about’: experiences of religious and spiritual growth following trauma”. Mental Health, Religion & Culture 16/5 (2013), 536-556.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Publication Date
March 31, 2022
Submission Date
November 30, 2021
Acceptance Date
February 28, 2022
Published in Issue
Year 2022 Volume: 22 Number: 1
ISNAD
Ayten, Ali - Cesur, Nur. “HEMODİYALİZ HASTALARINDA TRAVMA SONRASI MANEVİ GELİŞİM ÜZERİNE NİTEL BİR ÇALIŞMA”. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi 22/1 (March 1, 2022): 155-186. https://doi.org/10.33415/daad.1030537.
Cited By
Kansere Yönelik Dinî Yüklemeler Üzerine Nitel Bir Araştırma
Hitit İlahiyat Dergisi
https://doi.org/10.14395/hid.1531151Travma ve Dindarlık İlişkisinin Değerlendirilmesi
IBAD Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.21733/ibad.1677497