Ekonomik Göstergeler ile Eğitim Sonuçları Arasındaki İlişki: PISA 2022 ve PIAAC 2023 Verilerinden Çıkarımlar

Hülya Coşkun; Tufan Coşkun

doi:10.71272/debder.1696919

Ekonomik Göstergeler ile Eğitim Sonuçları Arasındaki İlişki: PISA 2022 ve PIAAC 2023 Verilerinden Çıkarımlar

Öz

Bu araştırma, PISA 2022 ve PIAAC 2023 değerlendirme verileri kullanılarak, ülkelerin ekonomik ve eğitim göstergeleri arasındaki ilişkileri incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, kişi başına düşen millî gelir, öğretmen başına düşen öğrenci sayısı, eğitime ayrılan bütçe oranı ve öğretmen maaşları ile PISA ve PIAAC sonuçları arasındaki ilişki ele alınmıştır. Çalışma, ilişkisel tarama modeli çerçevesinde tasarlanmış olup, araştırmada kullanılan veriler Ekonomik Kalkınma ve İş Birliği Örgütü (OECD) ve Uluslararası Para Fonu (IMF) raporlarından derlenmiştir. Elde edilen veriler, Spearman ve Pearson korelasyon testleri aracılığıyla istatistiksel olarak incelenmiştir. Korelasyon analizleri sonucunda, PISA ve PIAAC sonuçları ile kişi başına düşen millî gelir arasında sırasıyla güçlü ve orta düzeyde pozitif yönlü bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Ancak, öğretmen maaşları, öğretmen başına düşen öğrenci sayısı ve eğitime ayrılan bütçe ile PISA ve PIAAC sonuçları arasındaki ilişkinin düşük ve istatistiksel olarak anlamlı olmadığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Aydın, A., Sarıer, Y., ve Uysal, Ş. (2012). Sosyoekonomik ve sosyokültürel değişkenler açısından PISA matematik sonuçlarının karşılaştırılması. Education and Science, 37, 20–30.
Becker, G. S. (2002). The age of human capital. In E. Lazear (Ed.), Education in the twenty-first century (pp. 3–8). Hoover Press.
Boman, B. (2024). Cognitive skills and economic growth in the twenty-first century: Evidence from PISA and cognitive ability studies. International Journal of Educational Research Open, 7, 100360.
Büyüköztürk, Ş., Çakmak Kılıç, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
Carnoy, M., Beteille, T., Brodziak, I., Loyalka, P., & Luschei, T. (2009). Do countries paying teachers higher relative salaries have higher student mathematics achievement? Teacher Education and Development Study in Mathematics (TEDS-M). Report for the International Association for the Evaluation of Educational Achievement (IEA).
Chaudhry, I. S. (2007). Impact of gender inequality in education on economic growth: An empirical evidence from Pakistan. The Pakistan Horizon, 4(60).
Downes, S. (2005). Understanding PISA. Turkish Online Journal of Distance Education, 6(2).
Flores, I. (2017). Modelling efficiency in education: How are European countries spending their budgets and what relation between money and performance. Sociologia, Problemas E Práticas, 83, 157–170.

Fuchs, T., & Woessmann, L. (2007). What accounts for international differences in student performance? A re examination using PISA data. Empirical Economics, 32(2–3), 433–462.
Gedikoğlu, T. (2005). Avrupa Birliği sürecinde Türk eğitim sistemi: Sorunlar ve çözüm önerileri. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(1).
Hernández-Torrano, D., & Courtney, M. G. R. (2021). Modern international large-scale assessment in education: An integrative review and mapping of the literature. Large-scale Assessments in Education. International Monetary Fund. (n.d.). GDP per capita. IMF DataMapper. Retrieved January 2025, from https://www.imf.org/ external/datamapper/NGDPDPC@WEO/OEMDC/ADVEC/WEOWORLD
Kamens, D. H. (2015). A maturing global testing regime meets the world economy: Test scores and economic growth, 1960– 2012. Comparative Education Review, 59(3), 420–446.
Karahan, M. (2018). PISA sınav sonuçlarının ülkelerin gelişmişlik derecesi ve kalkınmışlık ölçütleri açısından değerlendirilmesi. Atlas Sosyal Bilimler Dergisi, 3, 291–310.
Karasar, N. (2009). Bilimsel araştırma yöntemleri (20th ed.). Nobel Yayınları.
Kende, M. (2015). ICTs for inclusive growth: E-entrepreneurship on the open internet. In S. Dutta, T. Geiger, & B. Lanvin (Eds.), The Global Information Technology Report 2015: ICTs for Inclusive Growth. World Economic Forum. https://www3.weforum.org/docs/WEF_Global_IT_Report_2015.pdf
Kılıçaslan, H., ve Yavuz, H. (2019). PISA sonuçları ile Türkiye’de eğitim harcamaları ilişkisi. Bilgi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(2), 296–319.
Korkmaz, C., ve Şahin, M. (2013). 2009 PISA başarılarına göre ülkelerin genel ve insani gelişmişlik düzeyleri arasındaki ilişki. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(22), 225–247.
Mazurek, J., & Mielcová, E. (2019). On the relationship between selected socio-economic indicators and student performances in the PISA 2015 study. E+M Ekonomie a Management, 22(2), 23–39. https://doi.org/10.15240/tul/001/2019-2-002
Mertens, D. M. (1998). Research methods in education & psychology: Integrating diversity with qualitative & quantitative approaches. Sage Publications.
OECD. (2012). Better skills, better jobs, better lives: A strategic approach to skills policies. OECD Publishing. https://doi.org/ 10.1787/9789264177338-en
OECD. (2019a). Skills matter: Additional results from the survey of adult skills. OECD Publishing.
OECD. (2019b). Technical report of the survey of adult skills (PIAAC) (3rd ed.). OECD Publishing. https://www.oecd.org/skills/ piaac/publications/PIAAC_Technical_Report_2019.pdf
OECD. (2024). Do adults have the skills they need to thrive in a changing world? Survey of Adult Skills 2023. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/b263dc5d-en
OECD. (2024). Education at a glance 2024: OECD indicators. OECD Publishing.
Schwerdt, G., Wiederhold, S. & Murray T. S. (2018). Literacy and growth: New evidence from PIAAC. International Journal of Educational Research. http://www.dataangel.ca/docs/LiteracyandGrowth_revised_October2018.pdf
Taş, U., ve Yenilmez, F. (2008). Türkiye’de eğitimin kalkınma üzerindeki rolü ve eğitim yatırımlarının geri dönüş oranı. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1).
Woessmann, L. (2015). The economic case for education. Education Economics, 24(1), 3–32. https://doi.org/10.1080/09645292.2015.1059801
Wolff, E. N. (2015). Educational expenditures and student performance among OECD countries. Structural Change and Economic Dynamics, 33, 37–57.
Yardımcıoğlu, F. (2012). Eğitim harcamaları, ekonomik büyüme ve gelir dağılımı ilişkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Hülya Coşkun ^*
0000-0003-2053-8898
Türkiye

Tufan Coşkun
0009-0006-7350-5773
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

19 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

10 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

24 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 9 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.71272/debder.1696919

IZ

https://izlik.org/JA82BA64LE

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Coşkun, H., & Coşkun, T. (2025). Ekonomik Göstergeler ile Eğitim Sonuçları Arasındaki İlişki: PISA 2022 ve PIAAC 2023 Verilerinden Çıkarımlar. Dumlupınar Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 9(2), 81-94. https://doi.org/10.71272/debder.1696919

AMA

1.Coşkun H, Coşkun T. Ekonomik Göstergeler ile Eğitim Sonuçları Arasındaki İlişki: PISA 2022 ve PIAAC 2023 Verilerinden Çıkarımlar. debder. 2025;9(2):81-94. doi:10.71272/debder.1696919

Chicago

Coşkun, Hülya, ve Tufan Coşkun. 2025. “Ekonomik Göstergeler ile Eğitim Sonuçları Arasındaki İlişki: PISA 2022 ve PIAAC 2023 Verilerinden Çıkarımlar”. Dumlupınar Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi 9 (2): 81-94. https://doi.org/10.71272/debder.1696919.

EndNote

Coşkun H, Coşkun T (01 Aralık 2025) Ekonomik Göstergeler ile Eğitim Sonuçları Arasındaki İlişki: PISA 2022 ve PIAAC 2023 Verilerinden Çıkarımlar. Dumlupınar Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi 9 2 81–94.

IEEE

[1]H. Coşkun ve T. Coşkun, “Ekonomik Göstergeler ile Eğitim Sonuçları Arasındaki İlişki: PISA 2022 ve PIAAC 2023 Verilerinden Çıkarımlar”, debder, c. 9, sy 2, ss. 81–94, Ara. 2025, doi: 10.71272/debder.1696919.

ISNAD

Coşkun, Hülya - Coşkun, Tufan. “Ekonomik Göstergeler ile Eğitim Sonuçları Arasındaki İlişki: PISA 2022 ve PIAAC 2023 Verilerinden Çıkarımlar”. Dumlupınar Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi 9/2 (01 Aralık 2025): 81-94. https://doi.org/10.71272/debder.1696919.

JAMA

1.Coşkun H, Coşkun T. Ekonomik Göstergeler ile Eğitim Sonuçları Arasındaki İlişki: PISA 2022 ve PIAAC 2023 Verilerinden Çıkarımlar. debder. 2025;9:81–94.

MLA

Coşkun, Hülya, ve Tufan Coşkun. “Ekonomik Göstergeler ile Eğitim Sonuçları Arasındaki İlişki: PISA 2022 ve PIAAC 2023 Verilerinden Çıkarımlar”. Dumlupınar Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 9, sy 2, Aralık 2025, ss. 81-94, doi:10.71272/debder.1696919.

Vancouver

1.Hülya Coşkun, Tufan Coşkun. Ekonomik Göstergeler ile Eğitim Sonuçları Arasındaki İlişki: PISA 2022 ve PIAAC 2023 Verilerinden Çıkarımlar. debder. 01 Aralık 2025;9(2):81-94. doi:10.71272/debder.1696919