Yasal Metinler ve Eğitim Paydaşlarının Görüşleri Işığında Okul Yöneticilerinin Makam Güvencesi ve Makam Güvencesi Yetersizliğinin Okul Yönetimine Etkisi

ÖZ Okullar kendine has özellikleri olan açık ve bürokratik sistemlerdir. Bu nedenle okul içi ve dışında olan farklı istek ve beklentilere sahip çeşitli grupların ve siyasilerin baskısı altındadır. Birbiriyle çatışan ve bazen okulun formal amaçlarıyla uyuşmayan istek ve beklentilere sahip bu grupların baskılarına karşı okul yönetimini koruyacak en önemli unsur “Makam güvencesi” dir. Makam güvencesi okul yöneticiliğine ilişkin iş güvencesidir. Bu çalışmanın amacı Türkiye’de okul yöneticilerinin makam güvencesini inceleyerek makam güvencesi yetersizliğinin okuldaki yönetsel karar ve uygulamalar üzerindeki etkisini eğitim paydaşlarının görüşlerine dayalı olarak belirlemektir. Araştırma nitel araştırma yöntemiyle hazırlanmış ve durum çalışması olarak desenlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubu, amaçlı örnekleme yöntemlerinden, maksimum çeşitlilik örneklemesine göre belirlenen 18 okul yöneticisi (anaokulu, ilkokul, ortaokul, lise), 3ilçe şube müdürü ve 9 yöneticilik geçmişi olan öğretmen olmak üzere toplam 30 katılımcıdan oluşmuştur. Veriler doküman analizi ve görüşme yöntemiyle elde edilerek içerik ve betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Eğitim sisteminde okul yöneticiliğinin makam güvencesine ilişkin doküman analizi sonucunda okul yöneticilerinin makam güvencesinin olmadığı saptanmıştır. Aynı şekilde araştırmaya katılan tüm okul yöneticileri ve geçmişte yöneticilik yapmış öğretmenler, okul yöneticilerinin makam güvencesi olmadığını belirtmişlerdir. Katılımcı iki şube müdürü makam güvencesinin kısmen olduğunu sadece bir şube müdürü ise makam güvencesi olduğunu belirtmiştir. Katılımcılar makam güvencesi eksikliğinin okul yöneticilerinin motivasyonunu düşürdüğünü ve tedirginlik ve endişeye yol açtığını ifade etmişlerdir. Ayrıca katılımcılar, makam güvencesizliğinin okul yöneticilerinin hızlı, adaletli, bağımsız ve isabetli karar alamamalarını engellediğini, yetkilerini kullanmalarını engellediğini belirtmişlerdir. Katılımcılar son olarak yöneticilerin makam güvencesi eksikliğinin okulda disiplinin bozulmasına ve performansın düşmesine neden olduğunu belirtmişlerdir. Okul yöneticiliğinin bir meslek olduğu kabul edilmesi, yönetici alımında liyakat usullerinin kullanılması ve yöneticilerin geçici görevlendirme yerine kadrolu yönetici olarak atamalarının yapılması sağlanabilir.

Schools are open and bureaucratic systems with their own characteristics. For this reason, it is under pressure from various groups and politicians with different demands and expectations inside and outside the school. The most important element that will protect the school administration against the pressures of these groups, which conflict with each other and sometimes have wishes and expectations that do not match the formal goals of the school, is "Office Security (assurance of administrative position)". Office security is job security related to school administration. The aim of this study is to examine the office security of school administrators in Turkey and to determine the impact of lack of office security on administrative decisions and practices in the school, based on the opinions of education stakeholders. The research was prepared with qualitative research method and designed as a case study. The study group of the research consisted of a total of 30 participants, including 18 school administrators (kindergarten, primary school, secondary school, high school), 3 district branch managers and 9 teachers with a management background, determined according to maximum diversity sampling, one of the purposeful sampling methods. The data was obtained by document analysis and interview method and analyzed by content and descriptive analysis method. As a result of the document analysis regarding the security of office of school administrators in the education system, it was determined that school administrators do not have security of office. Likewise, all school administrators and teachers who have been administrators in the past who participated in the research stated that school administrators do not have the security of office. Two participating branch managers stated that their office security was partial, and only one branch manager stated that they had office security. Participants stated that the lack of security of office reduces the motivation of school administrators and causes uneasiness and anxiety. In addition, participants stated that the insecurity of office prevents school administrators from making quick, fair, independent and accurate decisions and from using their authority. Participants finally stated that the lack of position security of administrators caused the deterioration of discipline and decrease in performance in the school. School management can be accepted as a profession, school administrators can be selected based on merit, and they can be appointed as permanent school administrators instead of temporary assignments.