Research Article

2024 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı’nın Çevre Eğitimi Açısından İncelenmesi

Number: 69 September 30, 2026
EN TR

2024 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı’nın Çevre Eğitimi Açısından İncelenmesi

Abstract

Bu araştırmada Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli esas alınarak hazırlanan 2024 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı’nın çevre eğitiminin amaçları açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma şeklinde tasarlanan araştırmadaki veriler doküman incelemesi yapılarak toplanmıştır. Araştırmanın veri kaynağını 2024 yılında yayınlanan Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında ulaşılan veriler tümdengelimli içerik analizi yapılarak çözümlenmiştir. Araştırmanın sonucunda Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı’nda 3. sınıf düzeyinde 12, 4. sınıf düzeyinde üç, 5. sınıf düzeyinde dört, 6. sınıf düzeyinde yedi, 7. sınıf düzeyinde iki ve 8. sınıf düzeyinde dokuz öğrenme çıktısının çevre eğitimine ilişkin olduğu belirlenmiştir. Bu öğrenme çıktılarının genellikle Hungerford ve Peyton (1994) tarafından ortaya konulan çevre eğitiminin amaçlarından araştırma ve değerlendirme seviyesine uygun olarak hazırlandığı saptanmıştır. Kavramsal farkındalık ve çevresel etkinlik yeteneğine yönelik öğrenme çıktılarının sayısının az olduğu belirlenmiştir. Öğretim programının içerik ögesi hazırlanırken çevresel problemlere yer verildiği, ünite sıralaması yapılırken okul dışı öğrenme ortamlarından yararlanmaya imkân tanıyacak şekilde sıralama yapıldığı görülmüştür. Öğrenme yaşantıları ögesinde çevre eğitimine yönelik etkinliklerin bulunduğu, değerlendirme ögesinde günlük yaşamla ilgili, uzak ya da yakın çevrede karşılaşılabilecek problemlere dair görevlere yer verildiği belirlenmiştir. Araştırmanın sonuçlarından hareketle her sınıf düzeyinde çevre eğitimi amaçlarının tüm seviyelerini destekleyecek öğrenme çıktılarına yer verilmesi önerilmektedir. Ayrıca 7. sınıf düzeyinde çevre eğitimine ilişkin öğrenme çıktılarının sayısının arttırılması önerilmektedir.

Keywords

Fen bilimleri, çevre eğitimi, çevre okuryazarlığı, öğrenme çıktıları

References

  1. Adıyaman, M. (2021). İlkokul ve ortaokulda güncel öğretim programlarının çevre eğitimi açısından incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi.
  2. Akengin, H., & İbrahimoğlu, Z. (2015). 2005 ilköğretim programında çevre eğitimi. Marmara Coğrafya Dergisi, (32), 106-109.
  3. Akınoğlu, O., & Sarı, A. (2009). İlköğretim programlarında çevre eğitimi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 30(30), 5-29.
  4. Aktaş, F. (2019). İlköğretim programlarının sürdürülebilir kalkınma hedefleri açısından, çevre eğitimi ve iklim değişikliği boyutunda incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
  5. Alım, M. (2006). Avrupa Birliği üyelik sürecinde Türkiye’de çevre ve ilköğretimde çevre eğitimi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 14(2), 599-616.
  6. Altan, M. Z., & Yıldırım, T. (2022). Bütüncül eğitim, bütüncül gelişim, bütüncül insan. Eğitimde Yeni Yaklaşımlar Dergisi, 5(1), 68–77.
  7. Baierl, T. M., Kaiser, F. G., & Bogner, F. X. (2024). The role of attitude toward nature in learning about environmental issues. Frontiers in Psychology, 15, 1-10. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.147.1026
  8. Bekmurodovna, Y. D., & Bakhodirovich, E. D. (2023). Problems in the era of globalization and innovative solutions to them. Galaxy International Interdisciplinary Research Journal, 11(4), 329-331.
  9. Berchin, I. I., de Aguiar Dutra, A. R., & Guerra, J. B. S. O. de A. (2021). How do higher education institutions promote sustainable development? A literature review. Sustainable Development, 29(6), 1204-1222. https://doi.org/10.1002/sd.2219
  10. Bramwell-Lalor, S., Ferguson, T., & Ison, M. (2024). The Jamaican national standards curriculum: A content analysis of its readiness to support climate change education. International Research in Geographical and Environmental Education, 33(4), 337–352. https://doi.org/10.1080/103 82.046.2024.2336710
APA
Deniz, S., & Arduç, M. A. (2026). 2024 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı’nın Çevre Eğitimi Açısından İncelenmesi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 69, 314-341. https://doi.org/10.53444/deubefd.1887486
AMA
1.Deniz S, Arduç MA. 2024 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı’nın Çevre Eğitimi Açısından İncelenmesi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 2026;(69):314-341. doi:10.53444/deubefd.1887486
Chicago
Deniz, Serkan, and Mehmet Akif Arduç. 2026. “2024 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı’nın Çevre Eğitimi Açısından İncelenmesi”. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, nos. 69: 314-41. https://doi.org/10.53444/deubefd.1887486.
EndNote
Deniz S, Arduç MA (September 1, 2026) 2024 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı’nın Çevre Eğitimi Açısından İncelenmesi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi 69 314–341.
IEEE
[1]S. Deniz and M. A. Arduç, “2024 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı’nın Çevre Eğitimi Açısından İncelenmesi”, Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, no. 69, pp. 314–341, Sept. 2026, doi: 10.53444/deubefd.1887486.
ISNAD
Deniz, Serkan - Arduç, Mehmet Akif. “2024 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı’nın Çevre Eğitimi Açısından İncelenmesi”. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 69 (September 1, 2026): 314-341. https://doi.org/10.53444/deubefd.1887486.
JAMA
1.Deniz S, Arduç MA. 2024 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı’nın Çevre Eğitimi Açısından İncelenmesi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 2026;:314–341.
MLA
Deniz, Serkan, and Mehmet Akif Arduç. “2024 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı’nın Çevre Eğitimi Açısından İncelenmesi”. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, no. 69, Sept. 2026, pp. 314-41, doi:10.53444/deubefd.1887486.
Vancouver
1.Serkan Deniz, Mehmet Akif Arduç. 2024 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı’nın Çevre Eğitimi Açısından İncelenmesi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 2026 Sep. 1;(69):314-41. doi:10.53444/deubefd.1887486