7.Sınıf Evsel Atıklar ve Geri Dönüşüm Konusunun Eğitsel Oyunlarla Desteklenmiş Öğretiminin Geri Dönüşüm Başarısına ve Tutumuna Etkisi

Akın Rencüzoğullari; Yasemin Koç Gözübenli

doi:10.53444/deubefd.1895135

TR EN

7.Sınıf Evsel Atıklar ve Geri Dönüşüm Konusunun Eğitsel Oyunlarla Desteklenmiş Öğretiminin Geri Dönüşüm Başarısına ve Tutumuna Etkisi

Abstract

Bu çalışma, ortaokul 7. sınıf Fen Bilimleri dersi müfredatında yer alan "Evsel Atıklar ve Geri Dönüşüm" konusunun eğitsel oyunlar aracılığıyla işlenmesinin, öğrencilerin akademik başarı düzeyleri ve çevresel tutumları üzerindeki etkisini saptamayı amaçlamaktadır. Araştırmada nicel yöntemlerden "ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen" kullanılmıştır. Uygulama sürecinde deney grubunda oyun tabanlı zenginleştirilmiş materyallerle öğretim sürdürülürken; kontrol grubunda mevcut öğretim programı doğrultusunda dersler işlenmiştir. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından geliştirilen "Geri Dönüşüm Başarı Testi" ile içeren Avan ve ark.,(2011) tarafından geliştirilen bilgi, duygu ve davranış alt boyutlarından oluşan "Çevre Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Analiz sonuçları, her iki gruptaki öğrencilerin çevresel bilgi ve davranış puanlarında uygulama sonrasında bir artış yaşandığını göstermiştir. Gruplar arası yapılan son test karşılaştırmalarında ise deney grubunun sadece bilgi boyutunda kontrol grubuna göre istatistiksel açıdan daha üstün bir gelişim sergilediği belirlenmiştir. Buna karşın duygu boyutunda, gerek gruplar arası gerekse grup içi değerlendirmelerde anlamlı bir değişim gözlenmemiştir. Akademik başarı verileri incelendiğinde ise eğitsel oyunların kullanıldığı deney grubu lehine anlamlı bir fark saptanmıştır. Araştırmanın genel sonucu; eğitsel oyun desteğinin öğrencilerin bilişsel kazanımlarını artırmada ve teorik farkındalık oluşturmada verimli bir yöntem olduğunu, ancak duyuşsal değişimlerin gerçekleşmesinde etkisinin sınırlı kaldığını ortaya koymaktadır.

Keywords

Çevre Eğitimi, Eğitsel Oyun, Geri Dönüşüm, Çevre Tutumu, Akademik Başarı

The Effect of Game-Based Instruction on Recycling Achievement and Attitudes in The Context of 7th Grade Domestic Waste and Recycling Education

Abstract

This study aims to determine the effect of teaching the topic of "Household Waste and Recycling," included in the 7th-grade Science curriculum, through educational games on students' academic achievement levels and environmental attitudes. The research employed a quantitative method, specifically a quasi-experimental design with a pre-test and post-test control group. During the application process, the experimental group received instruction using game-based enriched materials, while the control group followed the existing curriculum. The "Recycling Success Test" developed by the researcher and the "Environmental Attitude Scale" developed by Avan et al. (2011), which consists of sub-dimensions of knowledge, emotion and behavior, were used in the collection of data. Analysis results showed an increase in environmental knowledge and behavior scores in both groups of students after the intervention. In the final test comparisons between the groups, it was determined that the experimental group showed statistically superior development only in the knowledge dimension compared to the control group. However, no significant change was observed in the emotional dimension, either in between-group or within-group assessments. When academic achievement data was examined, a significant difference was found in favor of the experimental group that used educational games. The overall conclusion of the research is that educational game support is an effective method in increasing students' cognitive gains and creating theoretical awareness, but its effect on achieving affective changes is limited.

Keywords

Environmental Education, Educational Games, Recycling, Attitude, Academic Achievement

Abstract

References

Akbayrak, N., & Kuru Turaşlı, N. (2017). Oyun temelli çevre etkinliklerinin okul öncesi çocukların çevresel farkındalıklarına etkisinin incelenmesi. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 1(2), 239–258. https://doi.org/10.24130/eccd-jecs.196720171240
Arık, S., & Yılmaz, M. (2020). The effect of constructivist learning approach and active learning on environmental education: A meta-analysis study. International Electronic Journal of Environmental Education, 10(1), 44-84.
Arslan, K., & Karakuş, N. (2024). Environmental teaching supported by Web 2.0-based digital games for a sustainable life. Sustainability, 16(22), 9691. https://doi.org/10.3390/su16229691
Avan, C., Aydınlı, B., Bakar, F., & Alboğa, Y. (2011). Preparing attitude scale to define students' attitudes about environment, recycling, plastic and plastic waste. International Electronic Journal of Environmental Education, 1(3), 179-191.
Bai, S., Hew, K. F. & Huang, B. (2020). Does gamification improve student learning outcome? Evidence from a meta-analysis and synthesis of qualitative data in educational contexts. Educational Research Review, 30, 100322.
Büyüköztürk, Ş. (2023).Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (30. baskı). Pegem Akademi.
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2017). Bilimsel araştırma yöntemleri (25. bs.). Ankara: Pegem Akademi.
Chawla, L., & Cushing, D. F. (2007). Education for strategic environmental behavior. Environmental Education Research, 13(4), 437–452.
Chen, C. C., & Tu, H. Y. (2021). The effect of digital game-based learning on learning motivation and performance under social cognitive theory and entrepreneurial thinking. Frontiers in psychology, 12, 750711.
Cohen, J. (2013). Statistical power analysis for the behavioral sciences. Routledge.

Çıbık, AS, Bayram, S. & Bezci, K. (2015). Ortaöğretimin Kuvvet ve Hareket Konusundaki Kavramsal Anlama Düzeylerinin ve Tutumlarının İncelenmesi. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi , 5 (3), 291-312.
Çimen, B. (2021). Evsel atıklar ve geri dönüşüm konusunda uygulanan probleme dayalı STEM etkinliklerinin öğrencilerin akademik başarı ve farkındalığı üzerindeki etkisi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ordu Üniversitesi.
Çimen, O., & Yılmaz, M. (2012). İlköğretim öğrencilerinin geri dönüşümle ilgili bilgileri ve geri dönüşüm davranışları. Journal of Uludag University Faculty of Education, 25(1), 63-74.
Dağaşan, E. (2023). The Effect of Usİng Educational Games in Turkısh Language Instructıon on Academıc Achıevement: A Meta-Analysis Study. International Journal of Education Technology & Scientific Researches, 8(24), 2308-2340.
Dasgupta, P. (2021).The economics of biodiversity: The Dasgupta review. HM Treasury.
Demirel, Ö. (2012). Eğitimde program geliştirme: Kuramdan uygulamaya. Ankara: Pegem Akademi.
Düzen, A. M. (2023). Geri dönüşüm konusuna yönelik dijital oyun destekli STEM öğretim modülünün geliştirilmesi ve etkililiğinin incelenmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Aksaray Üniversitesi.
Erdoğan, M., 2009. Okul öncesi öğretmen adaylarının çevreye yönelik tutum ve çevre bilgileri. Eğitim ve Bilim, 34(151), 30–43.
Erenler, S., & Uzun, N. (2024). 5. Sınıf “İnsan ve Çevre” ünitesinde eğitsel oyun destekli etkinliklerin öğrencilerin akademik başarılarına ve çevresel tutumlarına etkisi. Ankara Üniversitesi Çevrebilimleri Dergisi, 11(2), 60–75. https://doi.org/10.62163/aucevrebilim.1596981.
Erten, S. (2005). Okul öncesi öğretmen adaylarında çevre dostu davranışların araştırılması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(28), 91-100.
Fraenkel, J. R., & Wallen, N. E. (2000). How to design and evaluate research in education (4th ed.). McGraw-Hill.
Garris, R., Ahlers, R., & Driskell, J. E. (2002). Games, motivation, and learning: A research and practice model. Simulation & Gaming, 33(4), 441–467. https://doi.org/10.1177/1046878102238607
Geyer, R., Jambeck, J. R., & Law, K. L. (2017). Production, use, and fate of all plastics ever made. Science Advances, 3(7), e1700782.https://doi.org/10.1126/sciadv.1700782
Ghasemi, A., & Zahediasl, S. (2012). Normality tests for statistical analysis: A guide for non-statisticians. International Journal of Endocrinology and Metabolism, 10(2), 486-489. https://doi.org/10.5812/ijem.3505
Gifford, R., & Nilsson, A. (2016). Personal and social factors that influence pro environmental concern and behavior: A review. International Journal of Psychology, 51(3), 276–287. https://doi.org/10.1002/ijop.12169
Harman, G., & Yenikalaycı, N. (2020). Fen bilgisi öğretmen adaylarının sıfır atık yaklaşımına yönelik farkındalıkları. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (50), 138-161.
Hollingworth, P. M. & Hoover, K. H. (1991). Elementary teaching methods. Boston: Allin and Bacon.(books.google.com).
Kağıtçıbaşı, Ç. (2010). Benlik, aile ve insan gelişimi: Kültürel psikoloji (Ş. Öztürk, Çev. Edit.). Koç Üniversitesi Yayınları.
Karşıyakalı, B., & Çetin, M. (2025). Optimal Nüfus ve Ekolojik Sürdürülebilirlik: Türkiye için Bir ARDL Yaklaşımı. Sosyoekonomi, 33(64), 535-556.
Ke, F. (2009). A qualitative meta-analysis of computer games as learning tools. Handbook of research on effective electronic gaming in education, 1-32.
Mayer, F. S., & Frantz, C. M. (2004). The connectedness to nature scale: A measure of individuals’ feeling in community with nature. Journal of Environmental Psychology, 24(4), 503–515. https://doi.org/10.1016/j.jenvp.2004.10.001
McMillan, J. H., & Schumacher, S. (2010). Research in education: Evidence-based inquiry (7. baskı). Pearson.
Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2018).Fen bilimleri dersi öğretim programı. Ankara: Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
Negiz, N., & Hayta, Y. (2021). Çevresel davranış ve çevre eğitimi: Üniversite öğrencileri üzerine bir araştırma. Çağdaş Yerel Yönetimler Dergisi, 30(1),149-179
Norrman, K. E. (2023). World population growth: A once and future global concern. World, 4(4), 684-697.
Novo, C., Zanchetta, C., Goldmann, E., & de Carvalho, C. V. (2024). The Use of Gamification and Web-Based Apps for Sustainability Education. Sustainability, 16(8), 3197. https://doi.org/10.3390/su16083197.
Güneş, T. & Öner, Y.E. (2024). Evsel Atıklar ve Geri Dönüşüm Konusunda Retain Model’ine Göre Geliştirilen Dijital Oyunun Akademik Başarıya Etkisi. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi , 12 (2), 720-760.
Piaget, J. (1964). Part I: Cognitive development in children: Piaget development and learning. Journal of Research in Science Teaching, 2(3), 176-186.
Piaget, J. (1970). Science of education and the psychology of the child. Viking Press.
Plass, J. L., Homer, B. D., & Kinzer, C. K. (2015). Foundations of game-based learning. Educational psychologist, 50(4), 258-283.
Plass, J. L., Mayer, R. E., & Homer, B. D. (Eds.). (2020). Handbook of game-based learning. MIT Press.
Portus, R., Aarnio-Linnanvuori, E., Dillon, B., Fahy, F., Gopinath, D., Mansikka-Aho, A., … & McEwen, L. (2024). Exploring the environmental value action gap in education research: a semi-systematic literature review. Environmental Education Research, 30(6), 833–863. https://doi.org/10.1080/13504622.2024.2314060
Razali, N. M., & Wah, Y. B. (2011). Power comparisons of Shapiro-Wilk, Kolmogorov-Smirnov, Lilliefors and Anderson-Darling tests. Journal of Statistical Modeling and Analytics, 2(1), 21-33.
Saracevic, S., & Schlegelmilch, B. B. (2021). The impact of social norms on pro environmental behavior: A systematic literature review of the role of culture and self construal. Sustainability, 13(9), 5156. https://doi.org/10.3390/su13095156
Steffen, W., Richardson, K., Rockström, J., Cornell, S. E., Fetzer, I., Bennett, E. M.,Biggs, R.,Carpenter, S.R., Vries, W., Wit, C.A., Forke, C., Gerten, D., Heinke, J.,Mace, G.M., Persson, L.M., Ramanathan, V., Reyers, B. & Sörlin, S. (2015). Planetary boundaries: Guiding human development on a changing planet. Science, 347(6223), 736-746. 1259855.
Sterling, S., & Orr, D. (2001). Sustainable education: Re-visioning learning and change (Vol. 6). Totnes: Green Books for the Schumacher Society.
Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2019).Using multivariate statistics (7. baskı). Pearson..
Tavşancil, E., & Keser, H. (2002). Development of a Likert Type Attitude Scale towards Internet Usage. Journal of Educational Sciences & Practices, 1(1),80.
UNESCO. (2020).Education for sustainable development: A roadmap. Paris: UNESCO Publishing.
Ural, G., & Bümen, N. (2016). A meta-analysis on instructional applications of constructivism in science and technology teaching: A sample of Turkey. Education and Science, 41(185).
Ural, M. N. (2009). Eğitsel bilgisayar oyunlarının eğlendirici ve motive edici özelliklerinin akademik başarıya ve motivasyona etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi). Anadolu Üniversitesi.
Uysal, H., Turan, İ., & Kabil, T. (2025). Ortaokul Öğrencilerinin Çevresel Davranış, Duygu, Düşünme ve İstekliliklerinin Geri Dönüşüm Uygulamalarına Etkileri (Rize İli Örneği). Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(1), 1-19.
Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.
Wells, N. M., & Lekies, K. S. (2006). Nature and the life course: Pathways from childhood nature experiences to adult environmentalism.Children, Youth and Environments, 16(1), 1–24.
Wouters, P., Van Nimwegen, C., Van Oostendorp, H., & Van Der Spek, E. D. (2013). A meta-analysis of the cognitive and motivational effects of serious games. Journal of educational psychology, 105(2), 249.
Yıldız, S. E. (2022). Hayat bilgisi dersinde eğitsel oyun temelli etkinliklerin öğrencilerin akademik başarı, tutum ve motivasyon düzeylerine etkisinin incelenmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Atatürk Üniversitesi.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Science Education, Science and Mathematics Education (Other)

Journal Section

Research Article

Authors

Akın Rencüzoğullari This is me
0009-0008-5953-3107
Türkiye

Yasemin Koç Gözübenli ^*
0000-0003-4918-9054
Türkiye

Early Pub Date

September 29, 2026

Publication Date

September 30, 2026

Submission Date

February 22, 2026

Acceptance Date

September 10, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 69

DOI

https://doi.org/10.53444/deubefd.1895135

IZ

https://izlik.org/JA55XG75LT

APA

Rencüzoğullari, A., & Koç Gözübenli, Y. (2026). 7.Sınıf Evsel Atıklar ve Geri Dönüşüm Konusunun Eğitsel Oyunlarla Desteklenmiş Öğretiminin Geri Dönüşüm Başarısına ve Tutumuna Etkisi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 69, 634-655. https://doi.org/10.53444/deubefd.1895135

AMA

1.Rencüzoğullari A, Koç Gözübenli Y. 7.Sınıf Evsel Atıklar ve Geri Dönüşüm Konusunun Eğitsel Oyunlarla Desteklenmiş Öğretiminin Geri Dönüşüm Başarısına ve Tutumuna Etkisi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 2026;(69):634-655. doi:10.53444/deubefd.1895135

Chicago

Rencüzoğullari, Akın, and Yasemin Koç Gözübenli. 2026. “7.Sınıf Evsel Atıklar Ve Geri Dönüşüm Konusunun Eğitsel Oyunlarla Desteklenmiş Öğretiminin Geri Dönüşüm Başarısına Ve Tutumuna Etkisi”. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, nos. 69: 634-55. https://doi.org/10.53444/deubefd.1895135.

EndNote

Rencüzoğullari A, Koç Gözübenli Y (September 1, 2026) 7.Sınıf Evsel Atıklar ve Geri Dönüşüm Konusunun Eğitsel Oyunlarla Desteklenmiş Öğretiminin Geri Dönüşüm Başarısına ve Tutumuna Etkisi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi 69 634–655.

IEEE

[1]A. Rencüzoğullari and Y. Koç Gözübenli, “7.Sınıf Evsel Atıklar ve Geri Dönüşüm Konusunun Eğitsel Oyunlarla Desteklenmiş Öğretiminin Geri Dönüşüm Başarısına ve Tutumuna Etkisi”, Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, no. 69, pp. 634–655, Sept. 2026, doi: 10.53444/deubefd.1895135.

ISNAD

Rencüzoğullari, Akın - Koç Gözübenli, Yasemin. “7.Sınıf Evsel Atıklar Ve Geri Dönüşüm Konusunun Eğitsel Oyunlarla Desteklenmiş Öğretiminin Geri Dönüşüm Başarısına Ve Tutumuna Etkisi”. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 69 (September 1, 2026): 634-655. https://doi.org/10.53444/deubefd.1895135.

JAMA

1.Rencüzoğullari A, Koç Gözübenli Y. 7.Sınıf Evsel Atıklar ve Geri Dönüşüm Konusunun Eğitsel Oyunlarla Desteklenmiş Öğretiminin Geri Dönüşüm Başarısına ve Tutumuna Etkisi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 2026;:634–655.

MLA

Rencüzoğullari, Akın, and Yasemin Koç Gözübenli. “7.Sınıf Evsel Atıklar Ve Geri Dönüşüm Konusunun Eğitsel Oyunlarla Desteklenmiş Öğretiminin Geri Dönüşüm Başarısına Ve Tutumuna Etkisi”. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, no. 69, Sept. 2026, pp. 634-55, doi:10.53444/deubefd.1895135.

Vancouver

1.Akın Rencüzoğullari, Yasemin Koç Gözübenli. 7.Sınıf Evsel Atıklar ve Geri Dönüşüm Konusunun Eğitsel Oyunlarla Desteklenmiş Öğretiminin Geri Dönüşüm Başarısına ve Tutumuna Etkisi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 2026 Sep. 1;(69):634-55. doi:10.53444/deubefd.1895135

7.Sınıf Evsel Atıklar ve Geri Dönüşüm Konusunun Eğitsel Oyunlarla Desteklenmiş Öğretiminin Geri Dönüşüm Başarısına ve Tutumuna Etkisi

Abstract

Keywords

The Effect of Game-Based Instruction on Recycling Achievement and Attitudes in The Context of 7th Grade Domestic Waste and Recycling Education

Abstract

Keywords

Abstract

Abstract

References

Details

Primary Language

Subjects

Journal Section

Authors

Early Pub Date

Publication Date

Submission Date

Acceptance Date

Published in Issue

DOI

IZ

Cite