Yedinci Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitaplarında Bilimin Doğası Temalarının İncelenmesi: Kuvvet Ve Enerji Ünitesi
Öz
Ders kitapları öğretimde önemli ve sık kullanılan bir materyaldir. Bu araştırmada ders kitabı olarak 2019-2020 eğitim-öğretim yılında okutulan ve EBA'da verilen 7. sınıf fen bilimleri kitaplarında yer alan Kuvvet ve Enerji ünitesinin bilimin doğasıyla ilgili temaları içermesi bakımından incelenmesi amaçlanmıştır. Analitik araştırma yöntemlerinden doküman analizi yöntemi araştırmada uygulanmıştır. Araştırmada Niaz ve Maza (2011) tarafından verilen dokuz bilimin doğası teması dikkate alınarak hazırlanan rubrik ile veriler toplanmıştır. İncelenen kitaplarda Kuvvet ve Enerji ünitesinde bilimin doğası temalarının yeterli düzeyde temsil edilmedikleri belirlenmiştir. En fazla değinilen tema gözlemlerin teori yüklü olduğu ve bilimsel bilginin deney gözlem ve akıl yürütmeye dayalı olduğu temalarıdır. Bilimde teorilerin yeri, bilimsel yöntem, yasa ve teorilerin farkı temalarına iki kitapta da hiç değinilmediği tespit edilmiştir. İncelenen iki kitabın bilimin doğasını öğretimini dolaylı olarak desteklediği sonucuna varılmıştır.Fen bilimleri ders kitaplarının diğer ünitelerinin de bilimin doğası temalarını kapsaması bakımından incelenmesi ve fen ders kitabı yazımında bu temalara daha fazla vurgu yapılması önerilmiştir.
Anahtar Kelimeler
References
- AAAS. (1993). Science for all Americans: Project 2061. New York: Oxford University Press.
- Abd-El-Khalick, F. & Akerson, V.L. (2004). Learning about nature of science as conceptual change: Factors that mediate the development of preservice elementary teachers‟ views of nature of science. Science Education, 88, 785-810.
- Abd-El-Khalick, F., Bell, R. L. & Lederman, N. G. (1998). The nature of science and instructional practice: Making the unnatural natural. Science Education, 82(4), 417–436.
- Abd-El-Khalick, F., Waters, M. & Lee, P. (2008). Representations of nature of science in high school chemistry textbooks over the past four decades. Journal of Researching In Science Teaching, 45 (7), 835-855.
- Abraham, M.R., Grzybowski, E.B., Renner, J.W., & Marek, E.A. (1992). Understanding and misunderstandings of eighth graders of five chemistry concepts found in textbooks. Journal of Research in Science Teaching, 29, 105–120.
- Akerson, V. L., Abd-El-Khalick, F. & Lederman, N. G. (2000). Influence of a reflective explicit activity-based approach on elementary teachers’ conceptions of nature of science. Journal of Research In Science Teaching, 37(4), 295-317
- Akerson, V. L., Buzzelli, C. A., & Donnelly, L. A. (2008). Early childhood teachers' views of nature of science: The influence of intellectual levels, cultural values, and explicit reflective teaching. Journal of Research in Science Teaching: The Official Journal of the National Association for Research in Science Teaching, 45(6), 748-770.
- Aslan, O., Yalçın, N. & Taşar, M.F. (2009). Fen ve teknoloji öğretmenlerinin bilimin doğası hakkındaki görüsleri, Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10 (3),1-8.
- Aydın, S. & Tortumlu, S. (2015). The analysis of the changes in integration of nature of science into Turkish high school chemistry textbooks: is there any development? Chemistry Education Research and Practice, 16, 786-796
- Bell, R.L., Abd-El-Khalick, F, Lederman, N.G., McComas, W.F. & Matthews, M.R. (2001). The nature of science and science education: a bibliography. Science and Education, 10, 187–204.