Research Article

SANAL GERÇEKLİK, GERÇEK BAĞIMLILIK: TEKNOLOJİNİN TOPLUMSAL ETKİLERİ

Volume: 12 Number: 1 April 29, 2025
EN TR

SANAL GERÇEKLİK, GERÇEK BAĞIMLILIK: TEKNOLOJİNİN TOPLUMSAL ETKİLERİ

Abstract

Modern toplumun dijital dönüşümü, bilgisayarların icadıyla başlayıp internetin yaygınlaşması, mobil teknolojilerin benimsenmesi ve yapay zeka ile büyük veri analitiğinin gelişmesiyle devam etmektedir. Bu süreç, bilgiye erişim, iletişim, ticaret ve günlük yaşamda köklü değişikliklere yol açmıştır. 1950’li ve 1960’lı yıllarda elektronik bilgisayarların geliştirilmesiyle başlayan bu dönüşüm, internetin sivil kullanımına açılmasını ile daha da hızlanmıştır. 2000’li yıllarda mobil telefonların yaygınlaşması dijital dönüşümde önemli bir dönüm noktası olmuştur. Mobil teknolojiler, internetin sürekli erişilebilir olmasını sağlamış ve kullanıcı deneyimini köklü bir şekilde değiştirmiştir. 2004 yılında Facebook’un kurulması, sosyal medya platformlarının kullanılmaya başlanmasını tetiklemiş ve bireylerin sosyal etkileşim süreçlerini dijital ortama taşınmasına yol açmıştır. Sosyal medya, bireylerin iletişim kurma ve bilgi paylaşma biçimlerini de değiştirmiştir. 2010’lardan itibaren büyük veri analitiği ve yapay zekanın kullanıma başlaması ile dijital dönüşümde yeni bir dönem başlamıştır. Bu teknolojiler, veri işleme ve analiz kapasitelerini artırarak daha akıllı ve etkili sistemlerin geliştirilmesine olanak tanımıştır. Akıllı telefon, internet ve sosyal medya platformlarının aşırı kullanımı davranışsal bir bağımlılık haline gelebilir. Bu problemli kullanım, kullanıcıların sosyal etkileşimlerini zayıflatarak sosyal izolasyon, depresyon, uyku düzeninin bozulması, sosyal etkileşimlerin azalması ve yalnızlık duygularını artırabilmektedir. Bazı araştırmalar, problemli akıllı telefon kullanımının karmaşıklığını göz önünde bulundurarak alternatif terminolojiler önermektedir. Sanal gerçeklik, problemli akıllı telefon kullanımına potansiyel bir çözüm sunabilirken, yeni sorunların ortaya çıkmasına da yol açabilir. Bu nedenle, bu teknolojilerin toplumsal etkilerini anlamak ve bilinçli bir şekilde kullanmak, dijital çağda sağlıklı bir toplumsal yapının sürdürülebilmesi için kritik öneme sahiptir.

Keywords

References

  1. Aydoğan, D., & Kaplanoğlu, L. (2020). Toplum, sanat ve sanal gerçeklik. Yeni Medya Elektronik Dergisi, 4(2), 79-88.
  2. Bağcı, H., & Horzum, M. B. (2022). The relationship of smartphone addiction with chronotype and personality structures in university students. Biological Rhythm Research, 53(12), 1917-1931.
  3. Bailenson, J. (2018). Experience on demand: What virtual reality is, how it works, and what it can do. WW Norton & Company.
  4. Bennett, S., Maton, K., & Kervin, L. (2008). The ‘digital natives’ debate: A critical review of the evidence. British Journal of Educational Technology, 39(5), 775-786.
  5. Berntsen, K., Palacios, R. C., & Herranz, E. (2016). Virtual reality and its uses: A systematic literature review. Proceedings of the Fourth International Conference on Technological Ecosystems for Enhancing Multiculturality (s. 435-439) içinde. Salamanca, Spain.
  6. Billieux, J., Deleuze, J., Griffiths, M. D., & Kuss, D. J. (2015c). Internet gaming addiction: The case of massively multiplayer online roleplaying games. Textbook of Addiction Treatment: International Perspectives (s. 1515-1525) içinde. Springer International Publishing.
  7. Billieux, J., Maurage, P., Lopez-Fernandez, O., Kuss, D. J., & Griffiths, M. D. (2015a). Can disordered mobile phone use be considered a behavioural addiction? An update on current evidence and a comprehensive model for future research. Current Addiction Reports, 2(2), 156-162.
  8. Billieux, J., Schimmenti, A., Khazaal, Y., Maurage, P., & Heeren, A. (2015b). Are we overpathologizing everyday life? A tenable blueprint for behavioral addiction research. Journal of Behavioral Addictions, 4(3), 119-123.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Communication Sociology

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

April 25, 2025

Publication Date

April 29, 2025

Submission Date

January 8, 2025

Acceptance Date

February 10, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 12 Number: 1

APA
Çağırkan, B. (2025). SANAL GERÇEKLİK, GERÇEK BAĞIMLILIK: TEKNOLOJİNİN TOPLUMSAL ETKİLERİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 12(1), 417-434. https://doi.org/10.69878/deuefad.1616022
AMA
1.Çağırkan B. SANAL GERÇEKLİK, GERÇEK BAĞIMLILIK: TEKNOLOJİNİN TOPLUMSAL ETKİLERİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. 2025;12(1):417-434. doi:10.69878/deuefad.1616022
Chicago
Çağırkan, Barış. 2025. “SANAL GERÇEKLİK, GERÇEK BAĞIMLILIK: TEKNOLOJİNİN TOPLUMSAL ETKİLERİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 12 (1): 417-34. https://doi.org/10.69878/deuefad.1616022.
EndNote
Çağırkan B (April 1, 2025) SANAL GERÇEKLİK, GERÇEK BAĞIMLILIK: TEKNOLOJİNİN TOPLUMSAL ETKİLERİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 12 1 417–434.
IEEE
[1]B. Çağırkan, “SANAL GERÇEKLİK, GERÇEK BAĞIMLILIK: TEKNOLOJİNİN TOPLUMSAL ETKİLERİ”, Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, vol. 12, no. 1, pp. 417–434, Apr. 2025, doi: 10.69878/deuefad.1616022.
ISNAD
Çağırkan, Barış. “SANAL GERÇEKLİK, GERÇEK BAĞIMLILIK: TEKNOLOJİNİN TOPLUMSAL ETKİLERİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 12/1 (April 1, 2025): 417-434. https://doi.org/10.69878/deuefad.1616022.
JAMA
1.Çağırkan B. SANAL GERÇEKLİK, GERÇEK BAĞIMLILIK: TEKNOLOJİNİN TOPLUMSAL ETKİLERİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. 2025;12:417–434.
MLA
Çağırkan, Barış. “SANAL GERÇEKLİK, GERÇEK BAĞIMLILIK: TEKNOLOJİNİN TOPLUMSAL ETKİLERİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, vol. 12, no. 1, Apr. 2025, pp. 417-34, doi:10.69878/deuefad.1616022.
Vancouver
1.Barış Çağırkan. SANAL GERÇEKLİK, GERÇEK BAĞIMLILIK: TEKNOLOJİNİN TOPLUMSAL ETKİLERİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. 2025 Apr. 1;12(1):417-34. doi:10.69878/deuefad.1616022