Araştırma Makalesi

SANAL GERÇEKLİK, GERÇEK BAĞIMLILIK: TEKNOLOJİNİN TOPLUMSAL ETKİLERİ

Cilt: 12 Sayı: 1 29 Nisan 2025
PDF İndir
EN TR

SANAL GERÇEKLİK, GERÇEK BAĞIMLILIK: TEKNOLOJİNİN TOPLUMSAL ETKİLERİ

Öz

Modern toplumun dijital dönüşümü, bilgisayarların icadıyla başlayıp internetin yaygınlaşması, mobil teknolojilerin benimsenmesi ve yapay zeka ile büyük veri analitiğinin gelişmesiyle devam etmektedir. Bu süreç, bilgiye erişim, iletişim, ticaret ve günlük yaşamda köklü değişikliklere yol açmıştır. 1950’li ve 1960’lı yıllarda elektronik bilgisayarların geliştirilmesiyle başlayan bu dönüşüm, internetin sivil kullanımına açılmasını ile daha da hızlanmıştır. 2000’li yıllarda mobil telefonların yaygınlaşması dijital dönüşümde önemli bir dönüm noktası olmuştur. Mobil teknolojiler, internetin sürekli erişilebilir olmasını sağlamış ve kullanıcı deneyimini köklü bir şekilde değiştirmiştir. 2004 yılında Facebook’un kurulması, sosyal medya platformlarının kullanılmaya başlanmasını tetiklemiş ve bireylerin sosyal etkileşim süreçlerini dijital ortama taşınmasına yol açmıştır. Sosyal medya, bireylerin iletişim kurma ve bilgi paylaşma biçimlerini de değiştirmiştir. 2010’lardan itibaren büyük veri analitiği ve yapay zekanın kullanıma başlaması ile dijital dönüşümde yeni bir dönem başlamıştır. Bu teknolojiler, veri işleme ve analiz kapasitelerini artırarak daha akıllı ve etkili sistemlerin geliştirilmesine olanak tanımıştır. Akıllı telefon, internet ve sosyal medya platformlarının aşırı kullanımı davranışsal bir bağımlılık haline gelebilir. Bu problemli kullanım, kullanıcıların sosyal etkileşimlerini zayıflatarak sosyal izolasyon, depresyon, uyku düzeninin bozulması, sosyal etkileşimlerin azalması ve yalnızlık duygularını artırabilmektedir. Bazı araştırmalar, problemli akıllı telefon kullanımının karmaşıklığını göz önünde bulundurarak alternatif terminolojiler önermektedir. Sanal gerçeklik, problemli akıllı telefon kullanımına potansiyel bir çözüm sunabilirken, yeni sorunların ortaya çıkmasına da yol açabilir. Bu nedenle, bu teknolojilerin toplumsal etkilerini anlamak ve bilinçli bir şekilde kullanmak, dijital çağda sağlıklı bir toplumsal yapının sürdürülebilmesi için kritik öneme sahiptir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aydoğan, D., & Kaplanoğlu, L. (2020). Toplum, sanat ve sanal gerçeklik. Yeni Medya Elektronik Dergisi, 4(2), 79-88.
  2. Bağcı, H., & Horzum, M. B. (2022). The relationship of smartphone addiction with chronotype and personality structures in university students. Biological Rhythm Research, 53(12), 1917-1931.
  3. Bailenson, J. (2018). Experience on demand: What virtual reality is, how it works, and what it can do. WW Norton & Company.
  4. Bennett, S., Maton, K., & Kervin, L. (2008). The ‘digital natives’ debate: A critical review of the evidence. British Journal of Educational Technology, 39(5), 775-786.
  5. Berntsen, K., Palacios, R. C., & Herranz, E. (2016). Virtual reality and its uses: A systematic literature review. Proceedings of the Fourth International Conference on Technological Ecosystems for Enhancing Multiculturality (s. 435-439) içinde. Salamanca, Spain.
  6. Billieux, J., Deleuze, J., Griffiths, M. D., & Kuss, D. J. (2015c). Internet gaming addiction: The case of massively multiplayer online roleplaying games. Textbook of Addiction Treatment: International Perspectives (s. 1515-1525) içinde. Springer International Publishing.
  7. Billieux, J., Maurage, P., Lopez-Fernandez, O., Kuss, D. J., & Griffiths, M. D. (2015a). Can disordered mobile phone use be considered a behavioural addiction? An update on current evidence and a comprehensive model for future research. Current Addiction Reports, 2(2), 156-162.
  8. Billieux, J., Schimmenti, A., Khazaal, Y., Maurage, P., & Heeren, A. (2015b). Are we overpathologizing everyday life? A tenable blueprint for behavioral addiction research. Journal of Behavioral Addictions, 4(3), 119-123.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İletişim Sosyolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

25 Nisan 2025

Yayımlanma Tarihi

29 Nisan 2025

Gönderilme Tarihi

8 Ocak 2025

Kabul Tarihi

10 Şubat 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 12 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Çağırkan, B. (2025). SANAL GERÇEKLİK, GERÇEK BAĞIMLILIK: TEKNOLOJİNİN TOPLUMSAL ETKİLERİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 12(1), 417-434. https://doi.org/10.69878/deuefad.1616022
AMA
1.Çağırkan B. SANAL GERÇEKLİK, GERÇEK BAĞIMLILIK: TEKNOLOJİNİN TOPLUMSAL ETKİLERİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. 2025;12(1):417-434. doi:10.69878/deuefad.1616022
Chicago
Çağırkan, Barış. 2025. “SANAL GERÇEKLİK, GERÇEK BAĞIMLILIK: TEKNOLOJİNİN TOPLUMSAL ETKİLERİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 12 (1): 417-34. https://doi.org/10.69878/deuefad.1616022.
EndNote
Çağırkan B (01 Nisan 2025) SANAL GERÇEKLİK, GERÇEK BAĞIMLILIK: TEKNOLOJİNİN TOPLUMSAL ETKİLERİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 12 1 417–434.
IEEE
[1]B. Çağırkan, “SANAL GERÇEKLİK, GERÇEK BAĞIMLILIK: TEKNOLOJİNİN TOPLUMSAL ETKİLERİ”, Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, c. 12, sy 1, ss. 417–434, Nis. 2025, doi: 10.69878/deuefad.1616022.
ISNAD
Çağırkan, Barış. “SANAL GERÇEKLİK, GERÇEK BAĞIMLILIK: TEKNOLOJİNİN TOPLUMSAL ETKİLERİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 12/1 (01 Nisan 2025): 417-434. https://doi.org/10.69878/deuefad.1616022.
JAMA
1.Çağırkan B. SANAL GERÇEKLİK, GERÇEK BAĞIMLILIK: TEKNOLOJİNİN TOPLUMSAL ETKİLERİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. 2025;12:417–434.
MLA
Çağırkan, Barış. “SANAL GERÇEKLİK, GERÇEK BAĞIMLILIK: TEKNOLOJİNİN TOPLUMSAL ETKİLERİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, c. 12, sy 1, Nisan 2025, ss. 417-34, doi:10.69878/deuefad.1616022.
Vancouver
1.Barış Çağırkan. SANAL GERÇEKLİK, GERÇEK BAĞIMLILIK: TEKNOLOJİNİN TOPLUMSAL ETKİLERİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. 01 Nisan 2025;12(1):417-34. doi:10.69878/deuefad.1616022