TR
EN
Kadın Üst Giysi Tasarımlarında Sıfır Atık Kalıp Yöntemlerinin Sürdürülebilir Üretim Açısından Karşılaştırılması
Abstract
Sıfır atık moda tasarımı, kumaş israfını en aza indirmek amacıyla kalıp yerleşimini tasarım süreciyle bütünleştiren ve böylece maksimum kumaş verimliliğini hedefleyen yenilikçi bir yaklaşımdır. Bu çalışma, hazır giyim sektöründe yaygın olarak kullanılan klasik kalıp hazırlama yöntemi ile sıfır atık moda tasarımına dayalı yap-boz ve mozaik yöntemlerinin karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Bu kapsamda, farklı tasarım ve kumaş özelliklerine sahip altı adet 40 beden kadın tunik modeli ele alınmıştır. Her bir model için üç farklı kalıp hazırlama yöntemi uygulanarak dijital ortamda kalıplar oluşturulmuş ve pastal yerleşimleri gerçekleştirilmiştir. Oluşturulan pastalların boyları ve verimlilik oranları analiz edilerek karşılaştırılmıştır. Elde edilen bulgular, yap-boz ve özellikle mozaik yöntemlerinin kumaş israfını azaltmada klasik yönteme kıyasla önemli avantajlar sunduğunu göstermektedir. Mozaik yöntemi birçok modelde en yüksek verimlilik oranlarına ulaşırken (örneğin Model 4’te %90,48), yap-boz yöntemi ise pastal boyunu kısaltma açısından öne çıkmıştır (örneğin Model 3’te 125,59 cm ile en kısa pastal boyu elde edilmiştir). Bu oranlar, özellikle büyük ölçekli üretimlerde ciddi kumaş tasarrufu ve atık azaltımı anlamına gelmektedir. Bununla birlikte, bazı modellerde bu yöntemlerin uygulanması, modelin tasarım formunda yapısal değişiklikler gerektirmiştir. Çalışma, sıfır atık moda tasarımının hazır giyim sektöründe uygulanabilirliğini ortaya koyarak sürdürülebilir üretim modellerinin geliştirilmesine katkı sunmayı hedeflemektedir.
Keywords
References
- Öndoğan E, Öndoğan Z, Topuzoğlu B. A Study on the Investigation of Sustainability Practices of Global Brands in the Fashion Market. Ege Akademik Bakış 2022;22(4):396. doi:10.21121/eab.1104962.
- Shirvanimoghaddam K, Motamed B, Ramakrishna S, Naebe M. Death by waste: Fashion and Textile Circular Economy Case. Science of the Total Environment 2020;718:137317. doi:10.1016/j.scitotenv.2020.137317.
- Peleg Mizrachi M, Tal A. Regulation for Promoting Sustainable, Fair and Circular Fashion. Sustainability 2022;14(1):502. doi:10.3390/su14010502.
- Kozlowski A, Searcy C, Bardecki M. The reDesign canvas: Fashion design as a tool for sustainability. Journal of Cleaner Production 2018;183:194-207. doi:10.1016/j.jclepro.2018.02.014.
- Abbate S, Centobelli P, Cerchione R, Nadeem SP, Riccio E. Sustainability trends and gaps in the textile, apparel and fashion industries. Environment, Development and Sustainability 2024;26(2):2837-64. doi:10.1007/s10668-022-02887-2.
- Niinimäki K. Sustainable Fashion: New Approaches. Aalto University; 2013. Available from: https://aaltodoc.aalto.fi/server/api/core/bitstreams/aa5b7515-5236-4f80-84d7-a384916df499/content.
- Shen L, Worrell E, Patel M. Open-loop Recycling: A LCA Case Study of PET Bottle-to-Fibre Recycling. Resources, Conservation and Recycling 2010;55(1):34-52. doi:10.1016/j.resconrec.2010.06.014.
- McQuillan H. Digital 3D design as a Tool for Augmenting Zero-Waste Fashion Design Practice. International Journal of Fashion Design, Technology and Education 2020;13(1):89-100. doi:10.1080/17543266.2020.1737248.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Textile Sciences and Engineering (Other)
Journal Section
Research Article
Publication Date
January 27, 2026
Submission Date
March 27, 2025
Acceptance Date
June 18, 2025
Published in Issue
Year 2026 Volume: 28 Number: 82
APA
Küçüksönmez, F. İ., Şen Kılıç, A., & İşler, M. (2026). Kadın Üst Giysi Tasarımlarında Sıfır Atık Kalıp Yöntemlerinin Sürdürülebilir Üretim Açısından Karşılaştırılması. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen Ve Mühendislik Dergisi, 28(82), 96-105. https://doi.org/10.21205/deufmd.2026288213
AMA
1.Küçüksönmez Fİ, Şen Kılıç A, İşler M. Kadın Üst Giysi Tasarımlarında Sıfır Atık Kalıp Yöntemlerinin Sürdürülebilir Üretim Açısından Karşılaştırılması. DEUFMD. 2026;28(82):96-105. doi:10.21205/deufmd.2026288213
Chicago
Küçüksönmez, Fatma İrem, Arzu Şen Kılıç, and Meral İşler. 2026. “Kadın Üst Giysi Tasarımlarında Sıfır Atık Kalıp Yöntemlerinin Sürdürülebilir Üretim Açısından Karşılaştırılması”. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen Ve Mühendislik Dergisi 28 (82): 96-105. https://doi.org/10.21205/deufmd.2026288213.
EndNote
Küçüksönmez Fİ, Şen Kılıç A, İşler M (January 1, 2026) Kadın Üst Giysi Tasarımlarında Sıfır Atık Kalıp Yöntemlerinin Sürdürülebilir Üretim Açısından Karşılaştırılması. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi 28 82 96–105.
IEEE
[1]F. İ. Küçüksönmez, A. Şen Kılıç, and M. İşler, “Kadın Üst Giysi Tasarımlarında Sıfır Atık Kalıp Yöntemlerinin Sürdürülebilir Üretim Açısından Karşılaştırılması”, DEUFMD, vol. 28, no. 82, pp. 96–105, Jan. 2026, doi: 10.21205/deufmd.2026288213.
ISNAD
Küçüksönmez, Fatma İrem - Şen Kılıç, Arzu - İşler, Meral. “Kadın Üst Giysi Tasarımlarında Sıfır Atık Kalıp Yöntemlerinin Sürdürülebilir Üretim Açısından Karşılaştırılması”. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi 28/82 (January 1, 2026): 96-105. https://doi.org/10.21205/deufmd.2026288213.
JAMA
1.Küçüksönmez Fİ, Şen Kılıç A, İşler M. Kadın Üst Giysi Tasarımlarında Sıfır Atık Kalıp Yöntemlerinin Sürdürülebilir Üretim Açısından Karşılaştırılması. DEUFMD. 2026;28:96–105.
MLA
Küçüksönmez, Fatma İrem, et al. “Kadın Üst Giysi Tasarımlarında Sıfır Atık Kalıp Yöntemlerinin Sürdürülebilir Üretim Açısından Karşılaştırılması”. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen Ve Mühendislik Dergisi, vol. 28, no. 82, Jan. 2026, pp. 96-105, doi:10.21205/deufmd.2026288213.
Vancouver
1.Fatma İrem Küçüksönmez, Arzu Şen Kılıç, Meral İşler. Kadın Üst Giysi Tasarımlarında Sıfır Atık Kalıp Yöntemlerinin Sürdürülebilir Üretim Açısından Karşılaştırılması. DEUFMD. 2026 Jan. 1;28(82):96-105. doi:10.21205/deufmd.2026288213