Review

VERGİ İDARELERİ ARASINDAKİ BİLGİ DEĞİŞİMİNİN VERGİ KAYIP VE KAÇAĞININ ÖNLENMESİNDEKİ ROLÜ

Volume: 27 Number: 3 September 15, 2025
TR EN

VERGİ İDARELERİ ARASINDAKİ BİLGİ DEĞİŞİMİNİN VERGİ KAYIP VE KAÇAĞININ ÖNLENMESİNDEKİ ROLÜ

Abstract

2008 Finansal Krizi’nden sonra vergi kayıp ve kaçaklarının önlenmesinde vergi idareleri arasında iş birliklerinin geliştirilmesi uluslararası alanda önemli bir politika hedefi haline gelmiştir. Bu iş birliklerinin en önemli aracı ise bilgi değişimidir. AB, ABD ve OECD öncülüğünde yürütülen çalışmalar sonucu günümüzde çok sayıda ülke bilgi değişimi anlaşmalarına katılmaktadır. Bu bağlamda çalışmanın amacı vergi idareleri arasındaki bilgi değişiminin uluslararası vergi kayıp ve kaçağının önlenmesindeki rolünün tespitidir. Literatürde bu konuda yapılmış çalışmalar analiz edilmekte çeşitli sonuç ve öneriler sunulmaktadır. Buna göre ülkeler arasında iki taraflı ve talep üzerine bilgi değişiminin vergi kayıp ve kaçaklarını yeterince engelleyemediği görülmektedir. Bunun yerine günümüzde daha etkin olduğu görülen çok taraflı otomatik bilgi değişimi tercih edilmektedir. Ayrıca vergi idareleri arasındaki bilgi değişiminin mükelleflerin vergiye gönüllü uyumunu, idareye olan güveni ve vergi gelirlerini arttırabileceği sonucuna da varılmaktadır. Bununla birlikte kapsam dışında olan ülkelerin (özellikle ABD’nin) CRS’ye dahil olması, otomatik bilgi değişiminden kaçınılmasını sağlayabilecek uygulamalara karşı (yatırım yoluyla vatandaşlık alınması vb.) düzenlemelere gidilmesi önerilmektedir.

Keywords

Supporting Institution

There is no supporting institution

Ethical Statement

Ethics committee approval was not required for this article.

Thanks

The authors have no acknowledgments to declare.

References

  1. Ahrens, L. & Bothner, F. (2020). The big bang: Tax evasion after automatic exchange of information under FATCA and CRS. New Political Economy, 25 (6), 849-864. https://doi.org/10.1080/13563467.2019.1639651.
  2. Alstadsæter A., Johannesen, N. & Zucman, G. (2019). Tax evasion and inequality. American Economic Review 109 (6). 2073–2103. https://doi.org/10.1257/aer.20172043.
  3. Arnold, B. J. (2020). An Introduction to tax treaties. UN DESA Publishing. https://financing.desa.un.org/sites/default/files/2023- 03/TT_Introduction_Eng.pdf
  4. Ateş, L. (2023). Dijital platformlar aracılığıyla elde edilen gelir bilgisinin uluslararası otomatik değişimi ve Türkiye. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi (SÜHFD), 31 (1), 297-324.
  5. Baselgia, E. (2023). The compliance effects of the automatic exchange of information: Evidence from the Swiss Tax Amnesty. EU Tax Observatory, Working Paper. No. 19. https://www.taxobservatory.eu/publication/the-compliance-effects-of-the-automatic-exchange-of-information-evidence-from-the-swiss-tax-amnesty/.
  6. Beer, S., Coelho, M.D. & Leduc, S. (2019). Hidden treasure: the impact of automatic Exchange of information on cross-border tax evasion. IMF Working Paper 19/286. https://www.imf.org/en/Publications/WP/Issues/2019/12/20/Hidden-Treasure-The-Impact-of-Automatic-Exchange-of-Information-on-Cross-Border-Tax-Evasion-48781
  7. BM (2021). Model Double Taxation Convention United Nations Between Developed And Developing Countries. https://financing.desa.un.org/sites/default/files/2023-05/UN%20Model_2021.pdf
  8. Boas, H. F., Johannesen, N., Kreiner, C. T., Larsen, L. T. & Zucman, G. (2024). Taxing capital in a globalized world: The effects of automatic ınformation exchange. National Bureau of Economic Research (NBER), Working No. 32714, 1-60. https://www.nber.org/system/files/working_papers/w32714/w32714.pdf

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Finance Studies (Other)

Journal Section

Review

Publication Date

September 15, 2025

Submission Date

April 2, 2025

Acceptance Date

May 29, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 27 Number: 3

APA
İçmen, M. (2025). VERGİ İDARELERİ ARASINDAKİ BİLGİ DEĞİŞİMİNİN VERGİ KAYIP VE KAÇAĞININ ÖNLENMESİNDEKİ ROLÜ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 27(3), 1250-1269. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1669038
AMA
1.İçmen M. VERGİ İDARELERİ ARASINDAKİ BİLGİ DEĞİŞİMİNİN VERGİ KAYIP VE KAÇAĞININ ÖNLENMESİNDEKİ ROLÜ. DEU Journal of GSSS. 2025;27(3):1250-1269. doi:10.16953/deusosbil.1669038
Chicago
İçmen, Murat. 2025. “VERGİ İDARELERİ ARASINDAKİ BİLGİ DEĞİŞİMİNİN VERGİ KAYIP VE KAÇAĞININ ÖNLENMESİNDEKİ ROLÜ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 27 (3): 1250-69. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1669038.
EndNote
İçmen M (September 1, 2025) VERGİ İDARELERİ ARASINDAKİ BİLGİ DEĞİŞİMİNİN VERGİ KAYIP VE KAÇAĞININ ÖNLENMESİNDEKİ ROLÜ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 27 3 1250–1269.
IEEE
[1]M. İçmen, “VERGİ İDARELERİ ARASINDAKİ BİLGİ DEĞİŞİMİNİN VERGİ KAYIP VE KAÇAĞININ ÖNLENMESİNDEKİ ROLÜ”, DEU Journal of GSSS, vol. 27, no. 3, pp. 1250–1269, Sept. 2025, doi: 10.16953/deusosbil.1669038.
ISNAD
İçmen, Murat. “VERGİ İDARELERİ ARASINDAKİ BİLGİ DEĞİŞİMİNİN VERGİ KAYIP VE KAÇAĞININ ÖNLENMESİNDEKİ ROLÜ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 27/3 (September 1, 2025): 1250-1269. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1669038.
JAMA
1.İçmen M. VERGİ İDARELERİ ARASINDAKİ BİLGİ DEĞİŞİMİNİN VERGİ KAYIP VE KAÇAĞININ ÖNLENMESİNDEKİ ROLÜ. DEU Journal of GSSS. 2025;27:1250–1269.
MLA
İçmen, Murat. “VERGİ İDARELERİ ARASINDAKİ BİLGİ DEĞİŞİMİNİN VERGİ KAYIP VE KAÇAĞININ ÖNLENMESİNDEKİ ROLÜ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 27, no. 3, Sept. 2025, pp. 1250-69, doi:10.16953/deusosbil.1669038.
Vancouver
1.Murat İçmen. VERGİ İDARELERİ ARASINDAKİ BİLGİ DEĞİŞİMİNİN VERGİ KAYIP VE KAÇAĞININ ÖNLENMESİNDEKİ ROLÜ. DEU Journal of GSSS. 2025 Sep. 1;27(3):1250-69. doi:10.16953/deusosbil.1669038