Research Article

KORUMA SORUMLULUĞU: DARFUR KRİZİ VE LİBYA MÜDAHALESİ ÇERÇEVESİNDE BİR DEĞERLENDİRME

Volume: 19 Number: 4 April 8, 2018
EN TR

KORUMA SORUMLULUĞU: DARFUR KRİZİ VE LİBYA MÜDAHALESİ ÇERÇEVESİNDE BİR DEĞERLENDİRME

Abstract

1990’lı yıllarda düzenlenen uluslararası askeri müdahaleler, insan haklarının korunması düşüncesi ile devletin egemenliği ilkesi arasında gerilim oluşturmuş ve bu müdahalelerin hukukiliği tartışmaya açılmıştır. Bu konuda normatif bir konsensüs oluşturmak üzere kurulan komisyonun (International Commission on Intervention and State Sovereignty) “koruma sorumluluğu” kavramıyla ortaya koyduğu görüşler kimi değişikliklerle 2005 Birleşmiş Milletler (BM) Dünya Zirvesi’nin Sonuç Bildirgesi’nde kendine yer bulmuştur. Özellikle 2011 yılında Libya’ya yapılan askeri müdahaleden sonra uluslararası kamuoyunda koruma sorumluluğu kavramı tekrar gündeme gelmiştir. Bu çalışmanın amacı, koruma sorumluluğunun hukuki bir norm statüsüne ulaşıp ulaşmadığını tartışmaktır. Bunun için Darfur’da neden askeri müdahale yapılamayıp da Libya’da yapıldığı irdelenmekte ve bu karşılaştırma üzerinden çıkarımlarda bulunulmaktadır. Çalışma, koruma sorumluluğunun henüz hukuki bir norm olmadığı, ancak ahlaki bir norm olarak öne çıktığını ileri sürmektedir. İlgili durumlarda askeri müdahalenin yapılmasında BM Güvenlik Konseyi’nin daimi üyelerinin çıkarları ve bölgesel örgütlerin tavrı temel etken olmaktadır. Müdahale seçeneğinin olay bazlı değerlendirme sonucunda gündeme gelmesi ve devletleri gerektiğinde müdahaleye zorlayacak bir mekanizma bulunmaması da bu bağlamda önemli eksiklikler olarak göze çarpmaktadır.

Keywords

References

  1. Afrika Birliği (2000). Afrika Birliği Kurucu Antlaşması. http://www.au.int/en/sites/default/files/ConstitutiveAct_EN.pdf, (20.05.2016).
  2. Afrika Birliği (2011a). 261. Barış ve Güvenlik Konseyi Toplantısının Bildirisi. http://www.peaceau.org/uploads/psc-communique-on-the-situation-in-libya.pdf, (20.05.2016).
  3. Afrika Birliği (2011b). 265. Barış ve Güvenlik Konseyi Toplantısının Bildirisi. http://www.au.int/en/sites/default/files/pressreleases/24210-pr-communique_en_10_march_2011_psd_the_265th_meeting_of_the_peace_and_security_council_adopted_following_decision_situation_libya.pdf, (20.05.2016).
  4. Akuffo, E. A. (2010). Cooperating for peace and security or competing for legitimacy in Africa? The case of the African Union in Darfur. African Security Review, 19 (4): 74-89.
  5. Anshan, L. (2008). China-Sudan relations: The past and present. Çin-Sudan İlişkileri Sempozyumu, 26 Temmuz 2007, Beijing, Çin. http://www.cffpa.com/pdf/CFPA_chinaweb.pdf, (20.05.2016).
  6. Arsava, F. (2013). Libya örneğinde insan haklarının korunması için yapılan askeri müdahale. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, 12: 81-97.
  7. BBC News (2006). “Sudan rejects Darfur resolution”, http://news.bbc.co.uk/2/hi/5304160.stm, (20.05.2016).
  8. BBC News (2011). “Libya protests: Defiant Gaddafi refuses to quit”, http://www.bbc.com/news/world-middle-east-12544624, (20.05.2016).

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Publication Date

April 8, 2018

Submission Date

August 25, 2016

Acceptance Date

December 4, 2017

Published in Issue

Year 2017 Volume: 19 Number: 4

APA
Sürücüoğlu, O. (2018). KORUMA SORUMLULUĞU: DARFUR KRİZİ VE LİBYA MÜDAHALESİ ÇERÇEVESİNDE BİR DEĞERLENDİRME. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(4), 603-628. https://doi.org/10.16953/deusosbil.412249
AMA
1.Sürücüoğlu O. KORUMA SORUMLULUĞU: DARFUR KRİZİ VE LİBYA MÜDAHALESİ ÇERÇEVESİNDE BİR DEĞERLENDİRME. DEU Journal of GSSS. 2018;19(4):603-628. doi:10.16953/deusosbil.412249
Chicago
Sürücüoğlu, Orkun. 2018. “KORUMA SORUMLULUĞU: DARFUR KRİZİ VE LİBYA MÜDAHALESİ ÇERÇEVESİNDE BİR DEĞERLENDİRME”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 19 (4): 603-28. https://doi.org/10.16953/deusosbil.412249.
EndNote
Sürücüoğlu O (April 1, 2018) KORUMA SORUMLULUĞU: DARFUR KRİZİ VE LİBYA MÜDAHALESİ ÇERÇEVESİNDE BİR DEĞERLENDİRME. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 19 4 603–628.
IEEE
[1]O. Sürücüoğlu, “KORUMA SORUMLULUĞU: DARFUR KRİZİ VE LİBYA MÜDAHALESİ ÇERÇEVESİNDE BİR DEĞERLENDİRME”, DEU Journal of GSSS, vol. 19, no. 4, pp. 603–628, Apr. 2018, doi: 10.16953/deusosbil.412249.
ISNAD
Sürücüoğlu, Orkun. “KORUMA SORUMLULUĞU: DARFUR KRİZİ VE LİBYA MÜDAHALESİ ÇERÇEVESİNDE BİR DEĞERLENDİRME”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 19/4 (April 1, 2018): 603-628. https://doi.org/10.16953/deusosbil.412249.
JAMA
1.Sürücüoğlu O. KORUMA SORUMLULUĞU: DARFUR KRİZİ VE LİBYA MÜDAHALESİ ÇERÇEVESİNDE BİR DEĞERLENDİRME. DEU Journal of GSSS. 2018;19:603–628.
MLA
Sürücüoğlu, Orkun. “KORUMA SORUMLULUĞU: DARFUR KRİZİ VE LİBYA MÜDAHALESİ ÇERÇEVESİNDE BİR DEĞERLENDİRME”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 19, no. 4, Apr. 2018, pp. 603-28, doi:10.16953/deusosbil.412249.
Vancouver
1.Orkun Sürücüoğlu. KORUMA SORUMLULUĞU: DARFUR KRİZİ VE LİBYA MÜDAHALESİ ÇERÇEVESİNDE BİR DEĞERLENDİRME. DEU Journal of GSSS. 2018 Apr. 1;19(4):603-28. doi:10.16953/deusosbil.412249

Cited By