Araştırma Makalesi

KORUMA SORUMLULUĞU: DARFUR KRİZİ VE LİBYA MÜDAHALESİ ÇERÇEVESİNDE BİR DEĞERLENDİRME

Cilt: 19 Sayı: 4 8 Nisan 2018
PDF İndir
EN TR

KORUMA SORUMLULUĞU: DARFUR KRİZİ VE LİBYA MÜDAHALESİ ÇERÇEVESİNDE BİR DEĞERLENDİRME

Öz

1990’lı yıllarda düzenlenen uluslararası askeri müdahaleler, insan haklarının korunması düşüncesi ile devletin egemenliği ilkesi arasında gerilim oluşturmuş ve bu müdahalelerin hukukiliği tartışmaya açılmıştır. Bu konuda normatif bir konsensüs oluşturmak üzere kurulan komisyonun (International Commission on Intervention and State Sovereignty) “koruma sorumluluğu” kavramıyla ortaya koyduğu görüşler kimi değişikliklerle 2005 Birleşmiş Milletler (BM) Dünya Zirvesi’nin Sonuç Bildirgesi’nde kendine yer bulmuştur. Özellikle 2011 yılında Libya’ya yapılan askeri müdahaleden sonra uluslararası kamuoyunda koruma sorumluluğu kavramı tekrar gündeme gelmiştir. Bu çalışmanın amacı, koruma sorumluluğunun hukuki bir norm statüsüne ulaşıp ulaşmadığını tartışmaktır. Bunun için Darfur’da neden askeri müdahale yapılamayıp da Libya’da yapıldığı irdelenmekte ve bu karşılaştırma üzerinden çıkarımlarda bulunulmaktadır. Çalışma, koruma sorumluluğunun henüz hukuki bir norm olmadığı, ancak ahlaki bir norm olarak öne çıktığını ileri sürmektedir. İlgili durumlarda askeri müdahalenin yapılmasında BM Güvenlik Konseyi’nin daimi üyelerinin çıkarları ve bölgesel örgütlerin tavrı temel etken olmaktadır. Müdahale seçeneğinin olay bazlı değerlendirme sonucunda gündeme gelmesi ve devletleri gerektiğinde müdahaleye zorlayacak bir mekanizma bulunmaması da bu bağlamda önemli eksiklikler olarak göze çarpmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Afrika Birliği (2000). Afrika Birliği Kurucu Antlaşması. http://www.au.int/en/sites/default/files/ConstitutiveAct_EN.pdf, (20.05.2016).
  2. Afrika Birliği (2011a). 261. Barış ve Güvenlik Konseyi Toplantısının Bildirisi. http://www.peaceau.org/uploads/psc-communique-on-the-situation-in-libya.pdf, (20.05.2016).
  3. Afrika Birliği (2011b). 265. Barış ve Güvenlik Konseyi Toplantısının Bildirisi. http://www.au.int/en/sites/default/files/pressreleases/24210-pr-communique_en_10_march_2011_psd_the_265th_meeting_of_the_peace_and_security_council_adopted_following_decision_situation_libya.pdf, (20.05.2016).
  4. Akuffo, E. A. (2010). Cooperating for peace and security or competing for legitimacy in Africa? The case of the African Union in Darfur. African Security Review, 19 (4): 74-89.
  5. Anshan, L. (2008). China-Sudan relations: The past and present. Çin-Sudan İlişkileri Sempozyumu, 26 Temmuz 2007, Beijing, Çin. http://www.cffpa.com/pdf/CFPA_chinaweb.pdf, (20.05.2016).
  6. Arsava, F. (2013). Libya örneğinde insan haklarının korunması için yapılan askeri müdahale. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, 12: 81-97.
  7. BBC News (2006). “Sudan rejects Darfur resolution”, http://news.bbc.co.uk/2/hi/5304160.stm, (20.05.2016).
  8. BBC News (2011). “Libya protests: Defiant Gaddafi refuses to quit”, http://www.bbc.com/news/world-middle-east-12544624, (20.05.2016).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

8 Nisan 2018

Gönderilme Tarihi

25 Ağustos 2016

Kabul Tarihi

4 Aralık 2017

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2017 Cilt: 19 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Sürücüoğlu, O. (2018). KORUMA SORUMLULUĞU: DARFUR KRİZİ VE LİBYA MÜDAHALESİ ÇERÇEVESİNDE BİR DEĞERLENDİRME. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(4), 603-628. https://doi.org/10.16953/deusosbil.412249
AMA
1.Sürücüoğlu O. KORUMA SORUMLULUĞU: DARFUR KRİZİ VE LİBYA MÜDAHALESİ ÇERÇEVESİNDE BİR DEĞERLENDİRME. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2018;19(4):603-628. doi:10.16953/deusosbil.412249
Chicago
Sürücüoğlu, Orkun. 2018. “KORUMA SORUMLULUĞU: DARFUR KRİZİ VE LİBYA MÜDAHALESİ ÇERÇEVESİNDE BİR DEĞERLENDİRME”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 19 (4): 603-28. https://doi.org/10.16953/deusosbil.412249.
EndNote
Sürücüoğlu O (01 Nisan 2018) KORUMA SORUMLULUĞU: DARFUR KRİZİ VE LİBYA MÜDAHALESİ ÇERÇEVESİNDE BİR DEĞERLENDİRME. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 19 4 603–628.
IEEE
[1]O. Sürücüoğlu, “KORUMA SORUMLULUĞU: DARFUR KRİZİ VE LİBYA MÜDAHALESİ ÇERÇEVESİNDE BİR DEĞERLENDİRME”, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 19, sy 4, ss. 603–628, Nis. 2018, doi: 10.16953/deusosbil.412249.
ISNAD
Sürücüoğlu, Orkun. “KORUMA SORUMLULUĞU: DARFUR KRİZİ VE LİBYA MÜDAHALESİ ÇERÇEVESİNDE BİR DEĞERLENDİRME”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 19/4 (01 Nisan 2018): 603-628. https://doi.org/10.16953/deusosbil.412249.
JAMA
1.Sürücüoğlu O. KORUMA SORUMLULUĞU: DARFUR KRİZİ VE LİBYA MÜDAHALESİ ÇERÇEVESİNDE BİR DEĞERLENDİRME. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2018;19:603–628.
MLA
Sürücüoğlu, Orkun. “KORUMA SORUMLULUĞU: DARFUR KRİZİ VE LİBYA MÜDAHALESİ ÇERÇEVESİNDE BİR DEĞERLENDİRME”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 19, sy 4, Nisan 2018, ss. 603-28, doi:10.16953/deusosbil.412249.
Vancouver
1.Orkun Sürücüoğlu. KORUMA SORUMLULUĞU: DARFUR KRİZİ VE LİBYA MÜDAHALESİ ÇERÇEVESİNDE BİR DEĞERLENDİRME. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Nisan 2018;19(4):603-28. doi:10.16953/deusosbil.412249

Cited By