ADALET AĞAOĞLU’NUN 12 MART DÖNEMİ ÖYKÜLERİNDE SUÇ KAVRAMI
Abstract
Adalet Ağaoğlu, özellikle 1970’lerde yazdığı öykü, tiyatro oyunu ve romanlarında, 12 Mart döneminin politik ortamına, psikolojik-fiziksel şiddet olaylarına, toplumsal çatışmaya, kutuplaşmaya, işkence gerçeğine, sosyalist öznenin bütün bunlar arasında yaşadığı suçluluk duygusuna, iç ve dış çelişkilere odaklanır. Adalet Ağaoğlu, bu dönemde yazdığı öykülerinde, suç olgusunu, kanunları belirleyenlerin meşruiyetini tartışmaya açar, kanunlar tarafından suçlu ilan edilenlerin masumiyetini sergiler. Bu dönemde yazdığı Yüksek Gerilim (1974) kitabında, 12 Mart dönemi askerî yönetimiyle devrimci aktivistler arasındaki çatışma yansıtılırken aynı zamanda kapitalist-burjuva devletinde işçi-emekçilerin yaşadığı ekonomik şiddet ve onları suça iten koşullar da ele alınır. Böylece hem politik hem adi suç tanımlamaları etrafında suç olgusunun sınıfsal bağlamı sorgulanır. Sessizliğin İlk Sesi (1978) öykü kitabındaysa, 12 Mart döneminin sıcak-çatışmalı ortamından uzaklaşılmasının da etkisiyle yazar, suç olgusunu daha örtük bir bağlamda, ağırlıklı olarak sivil yaşamdaki sınıf çatışmaları odağında ele alır. Bu yazıda, Adalet Ağaoğlu’nun iki öykü kitabında, suç konusuna hangi meseleler odağında yaklaştığını ele almaya çalışacağım.
Keywords
References
- Ağaoğlu, A. (2004). Sessizliğin ilk sesi. İstanbul: Alkım Yayınları.
- Ağaoğlu, A. (2004). Yüksek gerilim. İstanbul: İletişim Yayınları.
- Belge, M. (2006). Edebiyat üzerine yazılar. İstanbul: İletişim Yayınları.
- Cohen, S. (1988). “Failures of criminology,” Against criminology içinde (46-53). New Brunswick, New Jersey: Transaction Publishers. (çev. Tuba Topçuoğlu), CHKD, Cilt: 2, Sayı: 1-2, 2014, 269-280.
- Erdoğan, A.Ö. (2011). “Üst başlık suç alt başlık ceza: Edebiyatın adaleti”. Varlık. Ocak, s. 4-8.
- Foucault, Ml. (2000). “The birth of biopolitics”. (editör. Paul Rabinow). Essential Works of Foucault 1954-1984. London: Penguin Books.
- Foucault, M. (1992). Hapishanenin doğuşu. Ankara: İmge Kitabevi Yayınları.
- Marksist düşünce sözlüğü. (2005). (yayın yönetmeni Tom Bottomore). İstanbul: İletişim Yayınları.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Esra Dicle
*
0000-0001-5029-4164
Türkiye
Publication Date
June 30, 2021
Submission Date
April 7, 2020
Acceptance Date
April 4, 2021
Published in Issue
Year 2021 Volume: 23 Number: 2