Research Article

Yazım kuralından ideolojiye: dA ve -DA üzerine bir dil ideolojisi incelemesi

Volume: 177 Number: 1 June 30, 2026
TR EN

Yazım kuralından ideolojiye: dA ve -DA üzerine bir dil ideolojisi incelemesi

Abstract

Bu çalışma, dil ideolojisini dil kullanıcılarının dili toplumsal normlara uygun biçimde meşrulaştırma süreci olarak ele almakta ve bu ideolojilerin çevrim içi bağlamda nasıl görünür hale geldiğini Türkçedeki dA ve -DA biçimbirimlerinin yazımı üzerinden incelemektedir. Çalışma, bireylerin bu biçimbirimlere yönelik sunduğu görüşleri, yalnızca yazım doğruluğuna ilişkin değil, aynı zamanda toplumsal aidiyet, öğrenim düzeyi ve kimlikler arası sınır çizme pratikleri bağlamında değerlendirmektedir. Bu bağlamda çalışma, yazım kurallarını ideolojik araçlar olarak kullanarak “biz” ve “öteki” ayrımını kuran baskın grubun söylemlerine odaklanmaktadır. Eckert’ın belirtisel alan kuramsal çerçevesinde Ekşi Sözlük verisi üzerinden yürütülen incelemede, bireylerin yazım kurallarını öğrenim odaklı ideolojilerle ilişkilendirdiği ve Cumhuriyet reformlarıyla şekillenen dil ideolojilerini sürdürdüğü ortaya konmaktadır.

Keywords

Supporting Institution

Çalışmayı destekleyen kurum bulunmamaktadır.

Ethical Statement

Bu makalenin yazarları, çalışmalarında kullandıkları materyal ve yöntemlerin etik kurul izni gerektirmediğini beyan etmektedir.

References

  1. Agha, A. (2007). Language and social relations. Cambridge University Press.
  2. Amerikan Psikoloji Derneği (2020). Publication manual of the American Psychological Association (7. Bs.). American Psikoloji Derneği.
  3. Bakhtin, M. (1981). The dialogic imagination: Four essays. M. Holquist (Yay. haz.) (C. Emerson ve M. Holquist, Çev.). University of Texas Press.
  4. Beltrama, A. (2020). Social meaning in semantics and pragmatics. Language and Linguistic Compass, 14, e12398. https://doi.org/10.1111/lnc3.12398
  5. Blommaert, J. (2005). Discourse: A critical introduction. Cambridge University Press.
  6. Bourdieu, P. (1991). Language and symbolic power. J. B. Thompson (Yay. haz.) G. Raymond ve M. Adamson, Çev.). Harvard University Press.
  7. Bucholtz, M., ve Hall, K. (2004). Language and identity. A. Duranti (Yay. haz.), A companion to linguistic anthropology içinde (ss. 369-394). Blackwell.
  8. Bucholtz, M., ve Hall, K. (2005). Identity and interaction: A sociocultural linguistic approach. Discourse Studies, 7(4-5), 585-614. https://doi.org/10.1177/1461445605054407

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Discourse and Pragmatics, Sociolinguistics

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 30, 2026

Submission Date

June 3, 2025

Acceptance Date

October 8, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 177 Number: 1

APA
Yağlı, E., & Kökpınar Kaya, E. (2026). Yazım kuralından ideolojiye: dA ve -DA üzerine bir dil ideolojisi incelemesi. Dil Dergisi, 177(1), 1-13. https://doi.org/10.33690/dilder.1713139
AMA
1.Yağlı E, Kökpınar Kaya E. Yazım kuralından ideolojiye: dA ve -DA üzerine bir dil ideolojisi incelemesi. Dil Dergisi. 2026;177(1):1-13. doi:10.33690/dilder.1713139
Chicago
Yağlı, Emre, and Emel Kökpınar Kaya. 2026. “Yazım Kuralından Ideolojiye: DA Ve -DA üzerine Bir Dil Ideolojisi Incelemesi”. Dil Dergisi 177 (1): 1-13. https://doi.org/10.33690/dilder.1713139.
EndNote
Yağlı E, Kökpınar Kaya E (June 1, 2026) Yazım kuralından ideolojiye: dA ve -DA üzerine bir dil ideolojisi incelemesi. Dil Dergisi 177 1 1–13.
IEEE
[1]E. Yağlı and E. Kökpınar Kaya, “Yazım kuralından ideolojiye: dA ve -DA üzerine bir dil ideolojisi incelemesi”, Dil Dergisi, vol. 177, no. 1, pp. 1–13, June 2026, doi: 10.33690/dilder.1713139.
ISNAD
Yağlı, Emre - Kökpınar Kaya, Emel. “Yazım Kuralından Ideolojiye: DA Ve -DA üzerine Bir Dil Ideolojisi Incelemesi”. Dil Dergisi 177/1 (June 1, 2026): 1-13. https://doi.org/10.33690/dilder.1713139.
JAMA
1.Yağlı E, Kökpınar Kaya E. Yazım kuralından ideolojiye: dA ve -DA üzerine bir dil ideolojisi incelemesi. Dil Dergisi. 2026;177:1–13.
MLA
Yağlı, Emre, and Emel Kökpınar Kaya. “Yazım Kuralından Ideolojiye: DA Ve -DA üzerine Bir Dil Ideolojisi Incelemesi”. Dil Dergisi, vol. 177, no. 1, June 2026, pp. 1-13, doi:10.33690/dilder.1713139.
Vancouver
1.Emre Yağlı, Emel Kökpınar Kaya. Yazım kuralından ideolojiye: dA ve -DA üzerine bir dil ideolojisi incelemesi. Dil Dergisi. 2026 Jun. 1;177(1):1-13. doi:10.33690/dilder.1713139