Araştırma Makalesi

Yazım kuralından ideolojiye: dA ve -DA üzerine bir dil ideolojisi incelemesi

Cilt: 177 Sayı: 1 30 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

Yazım kuralından ideolojiye: dA ve -DA üzerine bir dil ideolojisi incelemesi

Öz

Bu çalışma, dil ideolojisini dil kullanıcılarının dili toplumsal normlara uygun biçimde meşrulaştırma süreci olarak ele almakta ve bu ideolojilerin çevrim içi bağlamda nasıl görünür hale geldiğini Türkçedeki dA ve -DA biçimbirimlerinin yazımı üzerinden incelemektedir. Çalışma, bireylerin bu biçimbirimlere yönelik sunduğu görüşleri, yalnızca yazım doğruluğuna ilişkin değil, aynı zamanda toplumsal aidiyet, öğrenim düzeyi ve kimlikler arası sınır çizme pratikleri bağlamında değerlendirmektedir. Bu bağlamda çalışma, yazım kurallarını ideolojik araçlar olarak kullanarak “biz” ve “öteki” ayrımını kuran baskın grubun söylemlerine odaklanmaktadır. Eckert’ın belirtisel alan kuramsal çerçevesinde Ekşi Sözlük verisi üzerinden yürütülen incelemede, bireylerin yazım kurallarını öğrenim odaklı ideolojilerle ilişkilendirdiği ve Cumhuriyet reformlarıyla şekillenen dil ideolojilerini sürdürdüğü ortaya konmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Çalışmayı destekleyen kurum bulunmamaktadır.

Etik Beyan

Bu makalenin yazarları, çalışmalarında kullandıkları materyal ve yöntemlerin etik kurul izni gerektirmediğini beyan etmektedir.

Kaynakça

  1. Agha, A. (2007). Language and social relations. Cambridge University Press.
  2. Amerikan Psikoloji Derneği (2020). Publication manual of the American Psychological Association (7. Bs.). American Psikoloji Derneği.
  3. Bakhtin, M. (1981). The dialogic imagination: Four essays. M. Holquist (Yay. haz.) (C. Emerson ve M. Holquist, Çev.). University of Texas Press.
  4. Beltrama, A. (2020). Social meaning in semantics and pragmatics. Language and Linguistic Compass, 14, e12398. https://doi.org/10.1111/lnc3.12398
  5. Blommaert, J. (2005). Discourse: A critical introduction. Cambridge University Press.
  6. Bourdieu, P. (1991). Language and symbolic power. J. B. Thompson (Yay. haz.) G. Raymond ve M. Adamson, Çev.). Harvard University Press.
  7. Bucholtz, M., ve Hall, K. (2004). Language and identity. A. Duranti (Yay. haz.), A companion to linguistic anthropology içinde (ss. 369-394). Blackwell.
  8. Bucholtz, M., ve Hall, K. (2005). Identity and interaction: A sociocultural linguistic approach. Discourse Studies, 7(4-5), 585-614. https://doi.org/10.1177/1461445605054407

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Söylem ve Bağlamsal Dilbilim, Toplumsal Dilbilim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

3 Haziran 2025

Kabul Tarihi

8 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 177 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Yağlı, E., & Kökpınar Kaya, E. (2026). Yazım kuralından ideolojiye: dA ve -DA üzerine bir dil ideolojisi incelemesi. Dil Dergisi, 177(1), 1-13. https://doi.org/10.33690/dilder.1713139
AMA
1.Yağlı E, Kökpınar Kaya E. Yazım kuralından ideolojiye: dA ve -DA üzerine bir dil ideolojisi incelemesi. Dil Dergisi. 2026;177(1):1-13. doi:10.33690/dilder.1713139
Chicago
Yağlı, Emre, ve Emel Kökpınar Kaya. 2026. “Yazım kuralından ideolojiye: dA ve -DA üzerine bir dil ideolojisi incelemesi”. Dil Dergisi 177 (1): 1-13. https://doi.org/10.33690/dilder.1713139.
EndNote
Yağlı E, Kökpınar Kaya E (01 Haziran 2026) Yazım kuralından ideolojiye: dA ve -DA üzerine bir dil ideolojisi incelemesi. Dil Dergisi 177 1 1–13.
IEEE
[1]E. Yağlı ve E. Kökpınar Kaya, “Yazım kuralından ideolojiye: dA ve -DA üzerine bir dil ideolojisi incelemesi”, Dil Dergisi, c. 177, sy 1, ss. 1–13, Haz. 2026, doi: 10.33690/dilder.1713139.
ISNAD
Yağlı, Emre - Kökpınar Kaya, Emel. “Yazım kuralından ideolojiye: dA ve -DA üzerine bir dil ideolojisi incelemesi”. Dil Dergisi 177/1 (01 Haziran 2026): 1-13. https://doi.org/10.33690/dilder.1713139.
JAMA
1.Yağlı E, Kökpınar Kaya E. Yazım kuralından ideolojiye: dA ve -DA üzerine bir dil ideolojisi incelemesi. Dil Dergisi. 2026;177:1–13.
MLA
Yağlı, Emre, ve Emel Kökpınar Kaya. “Yazım kuralından ideolojiye: dA ve -DA üzerine bir dil ideolojisi incelemesi”. Dil Dergisi, c. 177, sy 1, Haziran 2026, ss. 1-13, doi:10.33690/dilder.1713139.
Vancouver
1.Emre Yağlı, Emel Kökpınar Kaya. Yazım kuralından ideolojiye: dA ve -DA üzerine bir dil ideolojisi incelemesi. Dil Dergisi. 01 Haziran 2026;177(1):1-13. doi:10.33690/dilder.1713139