Research Article

Türkçede rol ve gönderim dilbilgisi çerçevesinde ad öbeği görünümleri

Number: 151 March 1, 2011
  • İlker Aydın
EN TR

Türkçede rol ve gönderim dilbilgisi çerçevesinde ad öbeği görünümleri

Öz

Bu çalışmada, Rol ve Gönderim Dilbilgisi (RGD)nin kuramsal ilkeleri doğrultusunda Türkçedeki basit ve karmaşık ad öbekleri ele alınmaktadır. RGD sözdizimi,anlambilim ve edimbilim etkileşiminin farklı dilbilgisel dizgelerde betimlemesiniamaçlar. Tümcenin temel kurucu birimleri yüklemi içeren çekirdek ‘nucleus’,çekirdek ve yüklemin üyelerini içeren öz ‘core’ ve yükleme bağlı olmayan üyelerikapsayan dış ‘periphery’ katmandır. Öz, çekirdek ve tümce dışı unsurlar her doğaldilin sahip olduğu evrensel özelliklerdir. Katmanlı yapının gösteriminde eylem yüklemi, üst katmanda ise çekirdeği oluşturmaktadır. Yükleme bağlı unsurlar özü meydana getirmekte, dış unsurlar da öze bağlanmaktadır. Bütün üyeler en üst düzeydetümceyi oluşturur. RGD’de, AÖ ve tümce arasındaki temel benzeşme, her ikisininde katmanlı yapıya sahip olması ve her ikisinde de katmanları niteleyen işlemcilerin bulunmasıdır. AÖ’nün katmanlı yapısında, bir adsal çekirdek ile adsoyludantüremiş karmaşık yapının üyeleri ve bir çekirdekten ibaret olan adsal bir öz vardır

Anahtar Kelimeler

References

  1. Aydın, İ. (2010). Rol ve Gönderim Dilbilgisi ve Türkçenin Katmanlı Yapısı. 15th International Conference on Turkish Linguistics August 20-22, 2010 – Szeged, Hungary.
  2. Foley, W. & Van Valin Jr, Robert D. (1984). Functional Syntax and Universal Grammar. Cambridge: Cambridge University Press.
  3. François, J. (2003). La Role and Reference Grammar, une grammaire de l’interface entre syntaxe, sémantique et pragmatique. Cahier du CRISCO, 13, 3-21.
  4. Matasovic, R. (2001). Adjective phrase.
  5. http://linguistics.buffalo.edu/people/faculty/vanvalin/rrg/Matasovic.pdf
  6. Torterat, F. (2006). L’Exemplification bilingue des mots de la grammaire en contexte creolophone. In D. Blampain, Ph. Thoiron & M. Van Campenhoudt (eds), Mots, Termes et Contextes. Paris: Editions des Archives Contemporaines, 661-671.
  7. Van Valin Jr., Robert D. & La Polla, Randy J. (1997). Syntax: structure, meaning and function. Cambridge: Cambridge University Press.
  8. Van Valin Jr., Robert D. (2005). Exploring the Syntaxe-Semantics Interface. Cambridge: Cambridge University Press.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Linguistics

Journal Section

Research Article

Authors

İlker Aydın This is me

Publication Date

March 1, 2011

Submission Date

January 1, 2011

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2011 Number: 151

APA
Aydın, İ. (2011). Türkçede rol ve gönderim dilbilgisi çerçevesinde ad öbeği görünümleri. Dil Dergisi, 151, 72-88. https://doi.org/10.1501/Dilder_0000000144