Edebi Eser Adlarının Çevirisi. Thomas Mann’ın Anlatısı Die Betrogene’nın Türkçe Çevirileri
Öz
Her bir edebi eserin kendisini tanımlayan bir adı vardır. Eser adlarının amacı okurun ilgisini çekmek; okuru eseri okumaya teşvik etmektir. Edebi eser adları genelde kısa da olsa; eserin içeriği hakkında bir ipucu vermekte ve eserin alımlanmasını yönlendirmektedir.
Edebi eserlerin bir başka dile çevrilirken bazen farklı bir ad ile ya da farklı adlar altında yayımlandıkları bilinmektedir. Bunun bir örneği Thomas Mann’ın anlatısı Die Betrogene (1953)’dir. Anılan anlatının adı önce Kâmuran Şipal tarafından Aldatılmış Kadın (1999) olarak hemen hemen ‘sözcüğü sözcüğüne’, daha sonra ise Esen Tezel tarafından Aldanan Kadın (2012) adı ile Türkçeye çevrilmiştir. Eser adlarının çeviride farklı bir ad ile yayımlanması genel olarak eleştirilmektedir ve bir sorun oluşturduğu düşünülmektedir. Ancak, işlevsel çeviri anlayışına göre sözü edilen konunun daha geniş çaplı ele alınması gerekmektedir.
Makalede ele alınan örnek eser incelemesinde, Kâmuran Şipal ve Esen Tezel’in farklı adlar vererek yaptıkları çevirilerinin çeviribilim açısından çeşitli yönleri ve etmenleri ele alınarak, edebi eser adlarının çevrilmesi sorununa bir katkı sağlanmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aden, Patricia (2002): „Thomas Mann: Frauen mit Herablassung beschrieben. Zu dem Feuilleton-Beitrag 'Nenne ich ausgedehnten Befund' von Prof. Dr. med. J. Dietl, in Heft 14/2002“, in: Deutsches Ärzteblatt 99 (21), S. A1424. http://www.aerzteblatt.de/archiv/31701/Thomas-Mann-Frauen-mit-Herablassung-beschrieben, 8. November 2016.
- Akbulut, Ayşe Nihal (2010): „Çeviribilimde Bir Araştırma Gereci/Aracı Olarak Özbetimleme“, in: İ.Ü. Çeviribilim Dergisi 1 (1), S. 1-20.
- Aytaç, Gürsel (2001): „Almancadan Edebiyat Çevirisi”, in: Edebiyat Yazıları 1995-2000, Istanbul: Multilingual, S. 148-151.
- Aytaç, Gürsel (2005): Çağdaş Alman Edebiyatı. 5. Aufl., Ankara: Babil.
- Aytaç, Gürsel (2010): Thomas Mann'ın Edebiyat Dünyası, Ankara: Phoenix.
- Börsenverein des Deutschen Buchhandels e.V. (2015): Merkblatt zu Titelschutzfragen (Stand 11/2015), in: http://www.mvb-online.de/media/merkblatt_titelschutz.pdf, 12. Dezember 2016.
- Dietl, J[ohannes] (2002): „Thomas Mann und die Frauenheilkunde. ‚Nenne ich ausgedehnten Befund‘. Die Novelle ‚Die Betrogene‘ verrät erstaunliche Sachkunde in der Gynäkologie“, in: Deutsches Ärzteblatt 99 (14), S. A952-A953. http://www.aerzteblatt.de/archiv/31105, 5. November 2016.
- Hellwig, Peter (1984): „Titulus oder Über den Zusammenhang von Titeln und Texten. Titel sind ein Schlüssel zur Textkonstitution“, in: Zeitschrift für Germanistische Linguistik 12 (1), S. 1-20, DOI: 10.1515/zfgl.1984.12.1.1.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Zehra Gülmüş
ANADOLU ÜNİVERSİTESİ
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2016
Gönderilme Tarihi
15 Şubat 2017
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2016 Cilt: 4 Sayı: 2