Research Article

MERKEZ BANKASI DİJİTAL PARASI VE PARA POLİTİKASININ ETKİNLİĞİ

Volume: 24 Number: 1 January 22, 2023
EN TR

MERKEZ BANKASI DİJİTAL PARASI VE PARA POLİTİKASININ ETKİNLİĞİ

Abstract

Son yıllarda merkez bankalarının finansal ve reel krizlerin çözümünde büyük rol oynaması nedeniyle merkez bankalarına yönelik beklentiler aşırı derecede artmıştır. Ancak, para politikasının da sınırları vardır. Özellikle 2008 Küresel Krizi ve Covid-19 sürecinde etkin alt sınır sorunu nedeniyle ortaya çıkan manevra alanı kaybı, para politikası uygulamalarının etkinliğini kısıtlamıştır. Bunun yanı sıra finansın küreselleşmesi ve finansal yenilikler para politikasını sınırlayan etkenler arasındadır. Bu çalışmada yakın geçmişte hızlanan finans alanında dijitalleşme ile birlikte merkez bankalarının yeni düzene uyumu çerçevesinde çıkarmaya hazırlandıkları merkez bankası dijital para birimi (CBDC), para politikalarının etkinliği açısından analiz edilecektir. CBDC ihracının ekonomide çok kapsamlı etkiler yaratacağı açıktır. CBDC’nin kullanımıyla para politikasının mevcut duruma göre daha etkin sonuçlar vereceği yönünde literatürde bir fikir birliği söz konusudur. Özellikle CBDC’nin kullanımı ile etkin alt sınır sorununun aşılması, niceliksel gevşemenin yarattığı olumsuzlukların giderilmesi ve faiz geçişkenliğinin güçlenmesi yoluyla para politikasının etkinliğinin artması beklenmektedir. Gelişmiş ülkeler için CBDC kullanımı gelişmiş ülkelere göre para politikasının etkinliğine daha fazla katkı sağlayabilir. Gelişmekte olan ülkeler için CBDC’nin kullanımı ile para ikamesinin (dolarizasyon) artması ve sermaye hareketlerinin yaratacağı etkilerin kontrolünün zayıflaması olasıdır. Bu durum gelişmekte olan ülkeler için para politikası uygulamalarında egemenlik kaybı anlamına gelecektir.

Keywords

References

  1. Acar Balaylar, N. (2001). Para ikamesi olgusu ve makro ekonomik etkileri (1980 sonrası Türkiye örneği). (Yayımlanmamış doktora tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
  2. Alper, K., Kara, H., Yörükoğlu, M. (2012). Rezerv opsiyonu mekanizması, TCMB Ekonomi Notları, 28.
  3. Aysan, A. F. ve Kayani, F. N. (2022). China’s transition to a digital currency does it threaten dollarization? Asia and the Global Economy, 2(1), 1-6.
  4. BIS (2021). A global database on central banks’ monetary responses to Covid-19, 26.
  5. Bhattarai, S., Chatterjee, A., Parkc, W. Y. (2021). Effects of US quantitative easing on emerging market economies. Journal of Economic Dynamics & Control, 122, 22.
  6. Bordo, M, D. ve Levin, A. T. (2017). Central bank digital currency and the future of monetary policy. NBER Working Paper, No. 23711.
  7. Borio, C. (2021). Back to the future: Intellectual challenges for monetary policy. Economic Papers, No. 4. Carapella, F. ve Flemming, J. (2020). Central bank digital currency: A literature review, FEDS Notes. Erişim adresi https://www.federalreserve.gov/econres/notes/feds-notes/central-bank-digital-currency-a-literature-review-20201109.htm?utm_campaign=BitDigest&utm_medium=email&utm_source=Revue%20newsletter
  8. Cunha, P. R., Melo, P., Sebastião, H. (2021). From bitcoin to central bank digital currencies: Making sense of the digital money revolution. Future Internet, 13(7), https://doi.org/10.3390/ fi13070165

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Economics

Journal Section

Research Article

Publication Date

January 22, 2023

Submission Date

September 5, 2022

Acceptance Date

December 6, 2022

Published in Issue

Year 2023 Volume: 24 Number: 1

APA
Acar Balaylar, N. (2023). MERKEZ BANKASI DİJİTAL PARASI VE PARA POLİTİKASININ ETKİNLİĞİ. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 24(1), 199-216. https://doi.org/10.31671/doujournal.1171217
AMA
1.Acar Balaylar N. MERKEZ BANKASI DİJİTAL PARASI VE PARA POLİTİKASININ ETKİNLİĞİ. Doğuş Üniversitesi Dergisi. 2023;24(1):199-216. doi:10.31671/doujournal.1171217
Chicago
Acar Balaylar, Nilgün. 2023. “MERKEZ BANKASI DİJİTAL PARASI VE PARA POLİTİKASININ ETKİNLİĞİ”. Doğuş Üniversitesi Dergisi 24 (1): 199-216. https://doi.org/10.31671/doujournal.1171217.
EndNote
Acar Balaylar N (January 1, 2023) MERKEZ BANKASI DİJİTAL PARASI VE PARA POLİTİKASININ ETKİNLİĞİ. Doğuş Üniversitesi Dergisi 24 1 199–216.
IEEE
[1]N. Acar Balaylar, “MERKEZ BANKASI DİJİTAL PARASI VE PARA POLİTİKASININ ETKİNLİĞİ”, Doğuş Üniversitesi Dergisi, vol. 24, no. 1, pp. 199–216, Jan. 2023, doi: 10.31671/doujournal.1171217.
ISNAD
Acar Balaylar, Nilgün. “MERKEZ BANKASI DİJİTAL PARASI VE PARA POLİTİKASININ ETKİNLİĞİ”. Doğuş Üniversitesi Dergisi 24/1 (January 1, 2023): 199-216. https://doi.org/10.31671/doujournal.1171217.
JAMA
1.Acar Balaylar N. MERKEZ BANKASI DİJİTAL PARASI VE PARA POLİTİKASININ ETKİNLİĞİ. Doğuş Üniversitesi Dergisi. 2023;24:199–216.
MLA
Acar Balaylar, Nilgün. “MERKEZ BANKASI DİJİTAL PARASI VE PARA POLİTİKASININ ETKİNLİĞİ”. Doğuş Üniversitesi Dergisi, vol. 24, no. 1, Jan. 2023, pp. 199-16, doi:10.31671/doujournal.1171217.
Vancouver
1.Nilgün Acar Balaylar. MERKEZ BANKASI DİJİTAL PARASI VE PARA POLİTİKASININ ETKİNLİĞİ. Doğuş Üniversitesi Dergisi. 2023 Jan. 1;24(1):199-216. doi:10.31671/doujournal.1171217