Araştırma Makalesi

MERKEZ BANKASI DİJİTAL PARASI VE PARA POLİTİKASININ ETKİNLİĞİ

Cilt: 24 Sayı: 1 22 Ocak 2023
PDF İndir
EN TR

MERKEZ BANKASI DİJİTAL PARASI VE PARA POLİTİKASININ ETKİNLİĞİ

Öz

Son yıllarda merkez bankalarının finansal ve reel krizlerin çözümünde büyük rol oynaması nedeniyle merkez bankalarına yönelik beklentiler aşırı derecede artmıştır. Ancak, para politikasının da sınırları vardır. Özellikle 2008 Küresel Krizi ve Covid-19 sürecinde etkin alt sınır sorunu nedeniyle ortaya çıkan manevra alanı kaybı, para politikası uygulamalarının etkinliğini kısıtlamıştır. Bunun yanı sıra finansın küreselleşmesi ve finansal yenilikler para politikasını sınırlayan etkenler arasındadır. Bu çalışmada yakın geçmişte hızlanan finans alanında dijitalleşme ile birlikte merkez bankalarının yeni düzene uyumu çerçevesinde çıkarmaya hazırlandıkları merkez bankası dijital para birimi (CBDC), para politikalarının etkinliği açısından analiz edilecektir. CBDC ihracının ekonomide çok kapsamlı etkiler yaratacağı açıktır. CBDC’nin kullanımıyla para politikasının mevcut duruma göre daha etkin sonuçlar vereceği yönünde literatürde bir fikir birliği söz konusudur. Özellikle CBDC’nin kullanımı ile etkin alt sınır sorununun aşılması, niceliksel gevşemenin yarattığı olumsuzlukların giderilmesi ve faiz geçişkenliğinin güçlenmesi yoluyla para politikasının etkinliğinin artması beklenmektedir. Gelişmiş ülkeler için CBDC kullanımı gelişmiş ülkelere göre para politikasının etkinliğine daha fazla katkı sağlayabilir. Gelişmekte olan ülkeler için CBDC’nin kullanımı ile para ikamesinin (dolarizasyon) artması ve sermaye hareketlerinin yaratacağı etkilerin kontrolünün zayıflaması olasıdır. Bu durum gelişmekte olan ülkeler için para politikası uygulamalarında egemenlik kaybı anlamına gelecektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acar Balaylar, N. (2001). Para ikamesi olgusu ve makro ekonomik etkileri (1980 sonrası Türkiye örneği). (Yayımlanmamış doktora tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
  2. Alper, K., Kara, H., Yörükoğlu, M. (2012). Rezerv opsiyonu mekanizması, TCMB Ekonomi Notları, 28.
  3. Aysan, A. F. ve Kayani, F. N. (2022). China’s transition to a digital currency does it threaten dollarization? Asia and the Global Economy, 2(1), 1-6.
  4. BIS (2021). A global database on central banks’ monetary responses to Covid-19, 26.
  5. Bhattarai, S., Chatterjee, A., Parkc, W. Y. (2021). Effects of US quantitative easing on emerging market economies. Journal of Economic Dynamics & Control, 122, 22.
  6. Bordo, M, D. ve Levin, A. T. (2017). Central bank digital currency and the future of monetary policy. NBER Working Paper, No. 23711.
  7. Borio, C. (2021). Back to the future: Intellectual challenges for monetary policy. Economic Papers, No. 4. Carapella, F. ve Flemming, J. (2020). Central bank digital currency: A literature review, FEDS Notes. Erişim adresi https://www.federalreserve.gov/econres/notes/feds-notes/central-bank-digital-currency-a-literature-review-20201109.htm?utm_campaign=BitDigest&utm_medium=email&utm_source=Revue%20newsletter
  8. Cunha, P. R., Melo, P., Sebastião, H. (2021). From bitcoin to central bank digital currencies: Making sense of the digital money revolution. Future Internet, 13(7), https://doi.org/10.3390/ fi13070165

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekonomi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

22 Ocak 2023

Gönderilme Tarihi

5 Eylül 2022

Kabul Tarihi

6 Aralık 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 24 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Acar Balaylar, N. (2023). MERKEZ BANKASI DİJİTAL PARASI VE PARA POLİTİKASININ ETKİNLİĞİ. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 24(1), 199-216. https://doi.org/10.31671/doujournal.1171217
AMA
1.Acar Balaylar N. MERKEZ BANKASI DİJİTAL PARASI VE PARA POLİTİKASININ ETKİNLİĞİ. DOUJ. 2023;24(1):199-216. doi:10.31671/doujournal.1171217
Chicago
Acar Balaylar, Nilgün. 2023. “MERKEZ BANKASI DİJİTAL PARASI VE PARA POLİTİKASININ ETKİNLİĞİ”. Doğuş Üniversitesi Dergisi 24 (1): 199-216. https://doi.org/10.31671/doujournal.1171217.
EndNote
Acar Balaylar N (01 Ocak 2023) MERKEZ BANKASI DİJİTAL PARASI VE PARA POLİTİKASININ ETKİNLİĞİ. Doğuş Üniversitesi Dergisi 24 1 199–216.
IEEE
[1]N. Acar Balaylar, “MERKEZ BANKASI DİJİTAL PARASI VE PARA POLİTİKASININ ETKİNLİĞİ”, DOUJ, c. 24, sy 1, ss. 199–216, Oca. 2023, doi: 10.31671/doujournal.1171217.
ISNAD
Acar Balaylar, Nilgün. “MERKEZ BANKASI DİJİTAL PARASI VE PARA POLİTİKASININ ETKİNLİĞİ”. Doğuş Üniversitesi Dergisi 24/1 (01 Ocak 2023): 199-216. https://doi.org/10.31671/doujournal.1171217.
JAMA
1.Acar Balaylar N. MERKEZ BANKASI DİJİTAL PARASI VE PARA POLİTİKASININ ETKİNLİĞİ. DOUJ. 2023;24:199–216.
MLA
Acar Balaylar, Nilgün. “MERKEZ BANKASI DİJİTAL PARASI VE PARA POLİTİKASININ ETKİNLİĞİ”. Doğuş Üniversitesi Dergisi, c. 24, sy 1, Ocak 2023, ss. 199-16, doi:10.31671/doujournal.1171217.
Vancouver
1.Nilgün Acar Balaylar. MERKEZ BANKASI DİJİTAL PARASI VE PARA POLİTİKASININ ETKİNLİĞİ. DOUJ. 01 Ocak 2023;24(1):199-216. doi:10.31671/doujournal.1171217