YAPAY ZEKA TEMELLİ KURULUŞLARDA DÖNÜŞÜMSEL LİDERLİĞİN ETKİSİ: BİR META-ANALİZ
Abstract
Yapay zeka (AI), modern organizasyonlarda liderlik tarzlarını ve organizasyonel dinamikleri etkileyen dönüştürücü bir güç haline gelmiştir. Çeşitli liderlik yaklaşımları arasında dönüşümcü liderlik, inovasyonu teşvik etme, çalışanları motive etme ve teknolojik değişikliklere uyum sağlama yeteneği ile yaygın olarak tanınmaktadır. Bu çalışma, yapay zeka ve dönüşümsel liderlik arasındaki ilişkiyi kapsamlı bir meta-analiz yoluyla inceleyerek literatürdeki boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır. Yapay zekâ ve dönüşümcü liderlik arasındaki bağlantıyı keşfetmek için çalışmada meta-analiz yaklaşımı kullanılmıştır. Dahil edilecek ilgili çalışmaları belirlemek için Google Scholar’dakapsamlı bir arama yapılmıştır. Bu arama sonucunda, yapay zekâ ve dönüşümcü liderlik arasındaki doğrudan veya dolaylı ilişkiyi araştıran altı ampirik çalışma seçilmiştir. Bu çalışmalar, meta-analiz için gerekli örneklem büyüklüklerini ve korelasyon katsayılarını veya p-değerlerini sağlamıştır. Analiz CMA 13 yazılımı (Comprehensive Meta-Analysis 13.0) kullanılarak gerçekleştirilmiştir. İlişki, havuzlanmış korelasyon katsayısı, Fisher'ın Z dönüşümü, Z istatistiği ve p-değerleri aracılığıyla değerlendirilmiştir. Çalışmalara toplam 1091 örnek dahil edilmiştir. Analizde hem sabit-etki (Z = 13.66; p < 0.05) hem de rastgele-etki (Z = 2.91; p < 0.05) modelleri kullanılmış ve YZ ile dönüşümcü liderlik arasındaki istatistiksel olarak anlamlı ilişki teyit edilmiştir. Bu çalışma, yapay zekâ tabanlı organizasyonlarda liderliğin insan merkezli boyutunu vurgulayarak literatüre katkıda bulunmaktadır; bu boyut, teknik tartışmaların gölgesinde kalmaktadır. Pratikte, bulgular, dönüşümsel liderliğin, yöneticilerin çalışan motivasyonunu, yenilikçiliğini ve uyum yeteneğini korurken yapay zekâ teknolojilerinden yararlanmaları için stratejik bir araç olarak hizmet edebileceğini vurgulamaktadır. Teknoloji yoğun sektörlerdeki liderler, bu içgörüleri etik kaygılar, iş gücü dönüşümü ve teknolojik verimlilik arasında denge kurarak sürdürülebilir kurumsal performansı garanti altına almak için kullanabilirler.
Keywords
References
- Abositta, A., Adedokun, M. W. and Berberoğlu, A. (2024). Influence of Artificial Intelligence on Engineering Management Decision-Making with Mediating Role of Transformational Leadership. Systems, 12(12), 570.
- Alrowwad, A., Abualoush, S. H. and Masa'deh, R. E. (2020). Innovation and intellectual capital as intermediary variables among transformational leadership, transactional leadership, and organizational performance. Journal of Management Development, 39(2), 196-222.
- Avolio, B. J. and Yammarino, F. J. (2013). Transformational and charismatic leadership: The road ahead. Emerald Group Publishing.
- Bakker, A. B., Hetland, J., Olsen, O. K. and Espevik, R. (2023). Daily transformational leadership: A source of inspiration for follower performance?. European Management Journal, 41(5), 700-708.
- Bass, B. M. (1985). Leadership and Performance beyond Expectations. Free Press, Collier Macmillan.
- Bass, B. M. and Riggio, R. E. (2006). Transformational leadership (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates Publishers.
- Bengio, Y., Lecun, Y. and Hinton, G. (2021). Deep learning for AI. Communications of the ACM, 64(7), 58-65.
- Benmira, S. and Agboola, M. (2021). Evolution of leadership theory. BMJ leader, 5(1), 3-5.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Business Administration
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
March 16, 2026
Submission Date
May 26, 2025
Acceptance Date
October 13, 2025
Published in Issue
Year 2026 Volume: 27 Number: 1