BANKALAR İÇİN YEŞİL VARLIK ORANI (YVO) TEMELLİ PERFORMANS METRİKLERİ ÜZERİNE TESPİT VE ÖNERİLER
Abstract
Bankalar tarafından gerçekleştirilen finansman işlemlerinde, kamu otoritesi tarafından iklim değişimi ve çevre hassasiyeti bağlamında alınan kararların hayata geçmesi, başarı seviyelerinin ölçümü anlamında hangi seviyede katkı sağlandığının tespiti Yeşil Varlık Oranı-YVO raporlaması ile gerçekleştirilmektedir. YVO bir bankanın varlıklarının çevresel olarak sürdürülebilir faaliyetlerle ne seviyede uyumlu olduğuna dair şeffaflığı arttırma ve bankanın ekonomide sürdürülebilirliği teşvik etmedeki rolüne ait net bir gösterge sunmaktır. Çalışmada amaç, yeşil varlık oranının tespiti yöntemine farklı bakış açılarıyla daha hassas ve kapsayıcı tespit ve önerilerde bulunmaktır. Bu bağlamda, YVO kapsamındaki kredi kaynaklı varlıkların, katkı seviyelerinin ve kapsayıcılık boyutlarının sınıflandırılmasını teminen bazı düzenleme önerileri geliştirilmiştir. Bunlardan birincisi, hali hazırda canlı ve takipteki krediler aynı statüde değerlendirilip ayrıştırma ya da ağırlıklandırma yapmadan toplam olarak dikkate alınmakta olup revizyon gerekmektedir. İkinci husus ise varlık hesaplamasında gayri nakit krediler dikkate alınmazken, gayri nakit kredinin tazmin edilip takip hesaplarında nakdi olarak izlenmesi durumunda hesaplamaya dâhil ediliyor olmasıdır. Bu durumu telafi etmek adına YVO kapsamındaki kredilerin toplam rakamının hesaplanmasına aynı özelliklere sahip, banka tarafından kullandırımı yapılmış gayrinakdi kredilerinde dikkate alınması gerektiği düşünülmektedir. Sonuç olarak, rasyo temelli yaklaşımla detaylı ve sınıflandırmaya dayalı değerlendirme esas alınmış, farklı hesaplama önerileri ve bu önerilere dayalı örnek çalışma tablosu oluşturularak öneri somutlaştırılmıştır.
Keywords
References
- Accenture. (2024). The green asset ratios are here, observations from EU banks’ third EU taxonomy reporting season. https://www.accenture.com/content/dam/accenture/final/accenture-com/document-3/Accenture-241487-EU-Taxonomie-Report-v5.pdf. Retrieval date: 31.12.2025
- Anselm, C. (2024). Navigating EU taxonomy in banking: Understanding the Green Asset Ratio (GAR). Atlas Metrics. https://www.atlasmetrics.io/blog/navigating-the-eu-taxonomy-in-banking. Retrieval date: 21.01.2026
- Aydın Gök, A. ve Yeldan, A. E. (2025). Paris iklim anlaşmasının 10. yılında küresel finans sektörünün konumu: AB ve Türkiye deneyimlerinin değerlendirilmesi. ODTÜ Gelişme Dergisi, 52(1), 45-68.
- Bayrak, A. Z. (2024). Bankacılık faaliyetlerinin karbon (CO2) emisyonu üzerindeki etkisi: Avrupa Birliği analizi. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 59(3), 1540-1553.
- BDDK. (2025). Bankaların yeşil varlık oranı hesaplaması hakkında tebliğ ile İklimle bağlantılı finansal risklerin yönetimine ilişkin rehber hakkında basın açıklaması. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu. https://www.bddk.org.tr/Duyuru/EkGetir/2110?ekId=869
- Brühl, V. (2023). The Green Asset Ratio (GAR) - A new KPI for credit institutions. CFS Working Paper Series No. 683. https://www.econstor.eu/bitstream/10419/268384/1/1831056070.pdf. Retrieval date: 07.01.2026
- Calosci, M. (2025). Bank credit policies and sustainability: Comparative analysis between the green asset ratio (GAR) and the banking book taxonomy alignment ratio (BBTAR). IOSR Journal of Economics and Finance (IOSR-JEF), 16(2). DOI: 10.9790/5933-160202182
- Çokgezen, Y. J. (2023). Yeşil finansman araçları, yeşil tahvil piyasası ilkeleri ve kullanımı. İklim Değişikliği ve Sürdürülebilir Finans. Çağlayan Kitabevi.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Finance
Journal Section
Research Article
Authors
Teoman Tağtekin
*
0000-0002-7679-0163
Türkiye
Publication Date
September 25, 2026
Submission Date
February 3, 2026
Acceptance Date
June 16, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 27 Number: 1