BANKALAR İÇİN YEŞİL VARLIK ORANI (YVO) TEMELLİ PERFORMANS METRİKLERİ ÜZERİNE TESPİT VE ÖNERİLER

Öz

Bankalar tarafından gerçekleştirilen finansman işlemlerinde, kamu otoritesi tarafından iklim değişimi ve çevre hassasiyeti bağlamında alınan kararların hayata geçmesi, başarı seviyelerinin ölçümü anlamında hangi seviyede katkı sağlandığının tespiti Yeşil Varlık Oranı-YVO raporlaması ile gerçekleştirilmektedir. YVO bir bankanın varlıklarının çevresel olarak sürdürülebilir faaliyetlerle ne seviyede uyumlu olduğuna dair şeffaflığı arttırma ve bankanın ekonomide sürdürülebilirliği teşvik etmedeki rolüne ait net bir gösterge sunmaktır. Çalışmada amaç, yeşil varlık oranının tespiti yöntemine farklı bakış açılarıyla daha hassas ve kapsayıcı tespit ve önerilerde bulunmaktır. Bu bağlamda, YVO kapsamındaki kredi kaynaklı varlıkların, katkı seviyelerinin ve kapsayıcılık boyutlarının sınıflandırılmasını teminen bazı düzenleme önerileri geliştirilmiştir. Bunlardan birincisi, hali hazırda canlı ve takipteki krediler aynı statüde değerlendirilip ayrıştırma ya da ağırlıklandırma yapmadan toplam olarak dikkate alınmakta olup revizyon gerekmektedir. İkinci husus ise varlık hesaplamasında gayri nakit krediler dikkate alınmazken, gayri nakit kredinin tazmin edilip takip hesaplarında nakdi olarak izlenmesi durumunda hesaplamaya dâhil ediliyor olmasıdır. Bu durumu telafi etmek adına YVO kapsamındaki kredilerin toplam rakamının hesaplanmasına aynı özelliklere sahip, banka tarafından kullandırımı yapılmış gayrinakdi kredilerinde dikkate alınması gerektiği düşünülmektedir. Sonuç olarak, rasyo temelli yaklaşımla detaylı ve sınıflandırmaya dayalı değerlendirme esas alınmış, farklı hesaplama önerileri ve bu önerilere dayalı örnek çalışma tablosu oluşturularak öneri somutlaştırılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Yeşil Varlık Oranı
• Sürdürülebilirlik
• Bankacılık

FINDINGS AND RECOMMENDATIONS ON GREEN ASSET RATIO (GAR)-BASED PERFORMANCE METRICS FOR BANKS

Öz

In financing transactions carried out by banks, the implementation of decisions taken by public authorities in the context of climate change and environmental sensitivity, and the determination of the level of contribution made in terms of measuring success levels, is achieved through Green Asset Ratio (GAR) reporting. The GAR aims to increase transparency regarding the extent to which a bank's assets are aligned with environmentally sustainable activities and to provide a clear indicator of the bank's role in promoting sustainability in the economy. The aim of the study is to provide more accurate and comprehensive assessments and recommendations on the method for determining the green asset ratio from different perspectives. Firstly, existing and non-performing loans are currently assessed as having the same status and are taken into account collectively without any separation or weighting, and this needs to be regulated. The second issue is that while non-cash loans are not taken into account in asset calculations, they are included in the calculation if the non-cash loan is settled and tracked in cash in the follow-up accounts. Consequently, the proposal has been substantiated by formulating different ratio suggestions and creating a sample calculation table based on these suggestions.

Anahtar Kelimeler

• Green Asset Ratio
• Sustainability
• Banking

Kaynakça

1. Accenture. (2024). The green asset ratios are here, observations from EU banks’ third EU taxonomy reporting season. https://www.accenture.com/content/dam/accenture/final/accenture-com/document-3/Accenture-241487-EU-Taxonomie-Report-v5.pdf. Retrieval date: 31.12.2025
2. Anselm, C. (2024). Navigating EU taxonomy in banking: Understanding the Green Asset Ratio (GAR). Atlas Metrics. https://www.atlasmetrics.io/blog/navigating-the-eu-taxonomy-in-banking. Retrieval date: 21.01.2026
3. Aydın Gök, A. ve Yeldan, A. E. (2025). Paris iklim anlaşmasının 10. yılında küresel finans sektörünün konumu: AB ve Türkiye deneyimlerinin değerlendirilmesi. ODTÜ Gelişme Dergisi, 52(1), 45-68.
4. Bayrak, A. Z. (2024). Bankacılık faaliyetlerinin karbon (CO2) emisyonu üzerindeki etkisi: Avrupa Birliği analizi. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 59(3), 1540-1553.
5. BDDK. (2025). Bankaların yeşil varlık oranı hesaplaması hakkında tebliğ ile İklimle bağlantılı finansal risklerin yönetimine ilişkin rehber hakkında basın açıklaması. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu. https://www.bddk.org.tr/Duyuru/EkGetir/2110?ekId=869
6. Brühl, V. (2023). The Green Asset Ratio (GAR) - A new KPI for credit institutions. CFS Working Paper Series No. 683. https://www.econstor.eu/bitstream/10419/268384/1/1831056070.pdf. Retrieval date: 07.01.2026
7. Calosci, M. (2025). Bank credit policies and sustainability: Comparative analysis between the green asset ratio (GAR) and the banking book taxonomy alignment ratio (BBTAR). IOSR Journal of Economics and Finance (IOSR-JEF), 16(2). DOI: 10.9790/5933-160202182
8. Çokgezen, Y. J. (2023). Yeşil finansman araçları, yeşil tahvil piyasası ilkeleri ve kullanımı. İklim Değişikliği ve Sürdürülebilir Finans. Çağlayan Kitabevi.

9. EBF. (2024). Green asset ratio cannot be to sustainability what CET1 is to capital. European Banking Federation. https://www.ebf.eu/wp-content/uploads/2024/01/Green-Asset-Ratio-January-2024-002-2.pdf. Retrieval date: 07.01.2026
10. Fanizza, M. D., and Cerami, L. (2023). A market for brown assets to make finance green. International Monetary Fund. https://www.imf.org/-/media/files/publications/wp/2023/english/wpiea2023011-print-pdf.pdf. Retrieval date: 12.01.2026
11. Fritz, L. B. (2024). ESG Strategist - Why EU banks’ Green asset ratios may mislead on green alignment. ABN AMRO. https://www.abnamro.com/research/en/our-research/esg-strategist-why-eu-banks-green-asset-ratios-may-mislead-on-green. Retrieval date: 31.12.2025
12. Frykström, N. (2025). The green asset ratio – a metric to measure banks contribution to a green transition. Sveriges Riksbank. https://www.riksbank.se/globalassets/media/rapporter/ekonomiska-kommentarer/engelska/2025/the-green-asset-ratio--a-metric-to-measure-banks-contribution-to-a-green-transition.pdf. Retrieval date: 31.12.2025
13. İbrahimov, E. ve Yaşar, A. B. (2025). ESG kriterlerinin banka finansal performansı üzerindeki etkisi: Türkiye bankacılık sektörü üzerine ampirik bir inceleme. İşletme Araştırmaları Dergisi, 17(2), 1794-1815.
14. İşbank. (2021). NACE kodu nedir, ne işe yarar?. https://www.isbank.com.tr/blog/nace-kodu-nedir
15. Juhasz, Z. (2025). Sustainable banking models and the role of ESG integration in the financial sector. XIII. ÉVFOLYAM 2025, Special Issue 1. DOI: 10.24387/CI.SI.2025.1.2
16. Kalaysız, M. N. ve Doğan, E. (2025). Türkiye’de iklim değişikliği ile bağlantılı finansal riskler. İktisadi ve İdari Bilimler Alanında Uluslararası Derleme Araştırma ve Çalışmalar. Serüven Yayınevi.
17. Karaş, Z. (2024). Türk bankacılık sektöründeki yeşil finans uygulamalarının analizi. Uluslararası Medeniyet Çalışmaları Dergisi, 9(2), 289-302. DOI: https://doi.org/10.58648/inciss.1562413
18. Kosztowniak, A. (2025). Participation of financial institutions in the processes of financial stabilisation and sustainable development. Krakow Review of Economics and Management / Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, 4(1010), 65-82. https://doi.org/10.15678/krem.18679
19. Kum, H. (2025). Karbon emisyonları ve makroekonomik değişkenlerin bankacılık istikrarına etkisi: Türk bankacılık sektörü üzerine dinamik panel veri analizi. BDDK Bankacılık ve Finansal Piyasalar Dergisi, 19(1), 65-91. https://doi.org/10.46520/bddkdergisi.1724029
20. Lucchetta, M. (2025). Green finance frontiers: Modeling bank lending and welfare under the green asset ratio. SSRN: https://ssrn.com/abstract=5295639 or http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.5295639
21. Nakiboğlu, A. ve Dugan, S. (2025). Dijital finansta yeşil dönüşüm: Sürdürülebilir iktisadi stratejiler ve çevresel uygulamalar. TASAM Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi.
22. Park, H. and Kim, J. D. (2020). Transition towards green banking: role of financial regulators and financial institutions. Asian Journal of Sustainability and Social Responsibility (AJSSR), 5, 5. https://doi.org/10.1186/s41180-020-00034-3
23. Resmî Gazete. (2025). Bankaların yeşil varlık oranı hesaplaması hakkında tebliğ. Resmî Gazete, Sayı: 32867. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/04/20250411-4.htm
24. Şahin, S. (2024). Türkiye’de sürdürülebilir ekonomiye geçişte uygulanabilecek para ve kredi politikaları. Maliye ve Finans Yazıları, (122), 157-186. https://doi.org/10.33203/mfy.1507949
25. Tağtekin, T. ve Amanet, H. (2025). Avrupa Birliği sınırda karbon düzenlemesi mekanizmasının Türkiye bankacılık sektörünün finansal büyüklüklerine etkisi: İstatistiksel değerlendirme. BMIJ: Business & Management Studies: An International Journal, 13(4), 1763-1782. https://doi.org/10.15295/bmij.v13i4.2642
26. Trotta, A., Piluso, F., Strano, E. and Ceraso, D. (2025). The climate-related financial risks measurement methodologies: Advances, challenges, and frontiers. Research in International Business and Finance, 79, 103054. https://doi.org/10.1016/j.ribaf.2025.103054
27. Wass, S. (2022). Bank disclosures reveal limitations of green asset ratio as a comparable metric. S&P Global. https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2022/6/bank-disclosures-reveal-limitations-of-green-asset-ratio-as-a-comparable-metric-70544636. Retrieval date: 31.12.2025
28. Yeşil Büyüme. (2025). Finans dünyası için yeşil varlık oranı. https://yesilbuyume.org/finans-dunyasi-icin-yesil-varlik-orani/. Erişim tarihi: 27.01.2026