Research Article

SAĞLIK TURİZMİ ARACI KURULUŞLARINDA ÇEVRESEL DİNAMİZMİN SÜRDÜRÜLEBİLİR PERFORMANSA ETKİSİ: ÖRGÜTSEL ÇEVİKLİK VE İÇSEL PAZARLAMANIN ARACI ROLÜ

Volume: 27 Number: 1 September 25, 2026
EN TR

SAĞLIK TURİZMİ ARACI KURULUŞLARINDA ÇEVRESEL DİNAMİZMİN SÜRDÜRÜLEBİLİR PERFORMANSA ETKİSİ: ÖRGÜTSEL ÇEVİKLİK VE İÇSEL PAZARLAMANIN ARACI ROLÜ

Abstract

Bu araştırmanın amacı, sağlık turizmi aracı kuruluşlarında çevresel dinamizmin sürdürülebilir performans üzerindeki etkisini incelemek ve bu ilişkide örgütsel çeviklik ile içsel pazarlamanın aracı rollerini değerlendirmektir. Sağlık turizmi faaliyetlerinin ve yetkili aracı kuruluşların yoğunlaştığı önemli merkezlerden biri olması nedeniyle İstanbul ili amaçlı olarak araştırma sahası seçilmiştir. USHAŞ verilerine göre İstanbul’da faaliyet gösteren 606 sağlık turizmi aracı kuruluşu bulunmaktadır. Araştırma kapsamında İstanbul’un Avrupa ve Anadolu yakalarında faaliyet gösteren 30 aracı kuruluşta görev yapan toplam 255 çalışandan yüz yüze ve çevrim içi anket yoluyla veri toplanmıştır. Araştırmada çevresel dinamizm, örgütsel çeviklik, içsel pazarlama ve sürdürülebilir performans ölçekleri kullanılmış; ölçüm modelinin güvenirliği Cronbach’s Alpha ve birleşik güvenirlik (CR), yakınsak geçerliliği ise ortalama açıklanan varyans (AVE) değerleriyle değerlendirilmiştir. Hipotezler SmartPLS 4 kullanılarak PLS-SEM yöntemiyle test edilmiştir. Bulgular, çevresel dinamizmin sürdürülebilir performans üzerinde doğrudan ve pozitif bir etkisi olduğunu (β=0.246, p<0.05) göstermektedir. Ayrıca çevresel dinamizm örgütsel çevikliği güçlü biçimde etkilemekte (β=0.909, p<0.001), örgütsel çeviklik de sürdürülebilir performansı anlamlı şekilde artırmaktadır (β=0.693, p<0.001). Buna karşın içsel pazarlamanın hem doğrudan hem dolaylı etkileri istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Dolaylı etki analizleri, yalnızca örgütsel çevikliğin çevresel dinamizm ile sürdürülebilir performans arasındaki ilişkide kısmi aracılık rolü üstlendiğini doğrulamıştır. Sonuç olarak, sağlık turizmi aracı kuruluşlarında çevresel dinamizm sürdürülebilir performans açısından önemli bir unsur olup, bu ilişkinin örgütsel çeviklik aracılığıyla güçlendiği görülmektedir.

Keywords

Ethical Statement

Bu araştırma, Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Girişimsel Olmayan Etik Kurulu’ndan gerekli izinler alınarak yürütülmüştür.

References

  1. Ahmed, A., S. H. Bhatti, I. Gölgeci ve A. Arslan. (2022). Digital platform capability and organizational agility of emerging market manufacturing SMEs: The mediating role of intellectual capital and the moderating role of environmental dynamism. Technological Forecasting and Social Change, 177, 121513.
  2. Akcan, A. ve Ş. Taşkesen. (2024). Sürdürülebilir sağlık turizminin hizmet sağlayıcılarının algılanan imajına etkisi. Düzce Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(2), 235-247.
  3. Akkaya, B. (2025). Örgütsel performans ve sürdürülebilir rekabet stratejileri arasında örgütsel çevikliğin aracılık rolü. JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy, 10(1), 109-121.
  4. Akkaya, B. ve I. Qaisar. (2021). Linking dynamic capabilities and market performance of SMEs: The moderating role of organizational agility. Istanbul Business Research, 50(2), 197–214.
  5. Akkaya, B. ve A. Tabak. (2018). Örgütsel çeviklik ölçeğinin Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. İş ve İnsan Dergisi, 5(2), 185–206.
  6. Alsheref, F. K., H. A. Khairy, O. Alsetoohy, O. Elsawy, S. Fayyad, M. Salama, B. S. Al-Romeedy ve S. A. E. M. Soliman. (2024). Catalyzing green identity and sustainable advantage in tourism and hotel businesses. Sustainability, 16(12), 5267.
  7. Ardıç, M. (2024). Sağlık yönetiminde çevresel belirsizlik: İçerik analizine dayalı bir literatür taraması. Stratejik Yönetim Araştırmaları Dergisi, 7(2), 142-158.
  8. Attar, M. ve B. Çetinkaya. (2020). Otantik liderlik davranışının ve çevresel dinamizmin işletmelerin iç girişimcilik eğilimi üzerine etkisi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 23(1), 287-304.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Business Systems in Context (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 25, 2026

Submission Date

February 19, 2026

Acceptance Date

June 23, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 27 Number: 1

APA
Yorulmaz, M., & Demirhan, N. (2026). SAĞLIK TURİZMİ ARACI KURULUŞLARINDA ÇEVRESEL DİNAMİZMİN SÜRDÜRÜLEBİLİR PERFORMANSA ETKİSİ: ÖRGÜTSEL ÇEVİKLİK VE İÇSEL PAZARLAMANIN ARACI ROLÜ. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 27(1), 1682-1701. https://doi.org/10.31671/doujournal.1893453
AMA
1.Yorulmaz M, Demirhan N. SAĞLIK TURİZMİ ARACI KURULUŞLARINDA ÇEVRESEL DİNAMİZMİN SÜRDÜRÜLEBİLİR PERFORMANSA ETKİSİ: ÖRGÜTSEL ÇEVİKLİK VE İÇSEL PAZARLAMANIN ARACI ROLÜ. Doğuş Üniversitesi Dergisi. 2026;27(1):1682-1701. doi:10.31671/doujournal.1893453
Chicago
Yorulmaz, Mehmet, and Nidanur Demirhan. 2026. “SAĞLIK TURİZMİ ARACI KURULUŞLARINDA ÇEVRESEL DİNAMİZMİN SÜRDÜRÜLEBİLİR PERFORMANSA ETKİSİ: ÖRGÜTSEL ÇEVİKLİK VE İÇSEL PAZARLAMANIN ARACI ROLÜ”. Doğuş Üniversitesi Dergisi 27 (1): 1682-1701. https://doi.org/10.31671/doujournal.1893453.
EndNote
Yorulmaz M, Demirhan N (September 1, 2026) SAĞLIK TURİZMİ ARACI KURULUŞLARINDA ÇEVRESEL DİNAMİZMİN SÜRDÜRÜLEBİLİR PERFORMANSA ETKİSİ: ÖRGÜTSEL ÇEVİKLİK VE İÇSEL PAZARLAMANIN ARACI ROLÜ. Doğuş Üniversitesi Dergisi 27 1 1682–1701.
IEEE
[1]M. Yorulmaz and N. Demirhan, “SAĞLIK TURİZMİ ARACI KURULUŞLARINDA ÇEVRESEL DİNAMİZMİN SÜRDÜRÜLEBİLİR PERFORMANSA ETKİSİ: ÖRGÜTSEL ÇEVİKLİK VE İÇSEL PAZARLAMANIN ARACI ROLÜ”, Doğuş Üniversitesi Dergisi, vol. 27, no. 1, pp. 1682–1701, Sept. 2026, doi: 10.31671/doujournal.1893453.
ISNAD
Yorulmaz, Mehmet - Demirhan, Nidanur. “SAĞLIK TURİZMİ ARACI KURULUŞLARINDA ÇEVRESEL DİNAMİZMİN SÜRDÜRÜLEBİLİR PERFORMANSA ETKİSİ: ÖRGÜTSEL ÇEVİKLİK VE İÇSEL PAZARLAMANIN ARACI ROLÜ”. Doğuş Üniversitesi Dergisi 27/1 (September 1, 2026): 1682-1701. https://doi.org/10.31671/doujournal.1893453.
JAMA
1.Yorulmaz M, Demirhan N. SAĞLIK TURİZMİ ARACI KURULUŞLARINDA ÇEVRESEL DİNAMİZMİN SÜRDÜRÜLEBİLİR PERFORMANSA ETKİSİ: ÖRGÜTSEL ÇEVİKLİK VE İÇSEL PAZARLAMANIN ARACI ROLÜ. Doğuş Üniversitesi Dergisi. 2026;27:1682–1701.
MLA
Yorulmaz, Mehmet, and Nidanur Demirhan. “SAĞLIK TURİZMİ ARACI KURULUŞLARINDA ÇEVRESEL DİNAMİZMİN SÜRDÜRÜLEBİLİR PERFORMANSA ETKİSİ: ÖRGÜTSEL ÇEVİKLİK VE İÇSEL PAZARLAMANIN ARACI ROLÜ”. Doğuş Üniversitesi Dergisi, vol. 27, no. 1, Sept. 2026, pp. 1682-01, doi:10.31671/doujournal.1893453.
Vancouver
1.Mehmet Yorulmaz, Nidanur Demirhan. SAĞLIK TURİZMİ ARACI KURULUŞLARINDA ÇEVRESEL DİNAMİZMİN SÜRDÜRÜLEBİLİR PERFORMANSA ETKİSİ: ÖRGÜTSEL ÇEVİKLİK VE İÇSEL PAZARLAMANIN ARACI ROLÜ. Doğuş Üniversitesi Dergisi. 2026 Sep. 1;27(1):1682-701. doi:10.31671/doujournal.1893453