Research Article

TURİZM ENDÜSTRİSİNDE ÇALIŞANLARIN ÖRGÜTSEL DIŞLANMA ALGILARININ SESSİZ İSTİFA EĞİLİMLERİ VE PSİKOLOJİK SIKIŞMIŞLIK HİSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: KONAKLAMA İŞLETMELERİ ÖRNEĞİ

Volume: 27 Number: 1 September 25, 2026
EN TR

TURİZM ENDÜSTRİSİNDE ÇALIŞANLARIN ÖRGÜTSEL DIŞLANMA ALGILARININ SESSİZ İSTİFA EĞİLİMLERİ VE PSİKOLOJİK SIKIŞMIŞLIK HİSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: KONAKLAMA İŞLETMELERİ ÖRNEĞİ

Abstract

Bu çalışma, konaklama işletmelerinde çalışanların örgütsel dışlanma algılarının sessiz istifa eğilimleri ve psikolojik sıkışmışlık hisleri üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Turizm endüstrisinin emek yoğun, etkileşim temelli ve duygusal talepleri yüksek yapısı dikkate alındığında, örgütsel dışlanma çalışan psikolojisi ve örgütsel işleyiş açısından kritik bir değişken olarak değerlendirilmektedir. Araştırma nicel yöntemle tasarlanmış, veriler çevrim içi anket aracılığıyla toplanmıştır. Türkiye genelindeki konaklama işletmelerinde görev yapan 416 çalışana kolayda örnekleme yöntemiyle ulaşılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 25.0 programında analiz edilmiş; normallik testleri, Cronbach Alfa güvenirlik analizi, açıklayıcı faktör analizi, basit doğrusal regresyon, bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü ANOVA uygulanmıştır. Bulgular, algılanan örgütsel dışlanmanın hem sessiz istifa eğilimi hem de psikolojik sıkışmışlık üzerinde anlamlı ve pozitif etkiler meydana getirdiğini göstermektedir. Ayrıca dışlanma algısının cinsiyete göre anlamlı farklılık gösterdiği, buna karşın kuşak grupları, eğitim düzeyi ve gelir seviyesi bakımından anlamlı biçimde değişmediği belirlenmiştir. Sonuç olarak örgütsel dışlanma, çalışanların davranışsal geri çekilmesine ve psikolojik zorlanmasına yol açan, dolayısıyla hizmet kalitesi, çalışan bağlılığı ve rekabet gücü üzerinde olumsuz etkiler doğuran önemli bir yönetsel sorundur. Bu nedenle psikolojik güvenliğin desteklenmesi, şeffaf iletişim ve adil yönetim uygulamaları kritik görülmektedir.

Keywords

Supporting Institution

Araştırmanın yürütülmesi için herhangi bir kurum ya da kişiden mali destek alınmamıştır. Çalışma tamamen dış fon kaynağı olmaksızın gerçekleştirilmiştir.

Ethical Statement

Bu çalışma için etik onay Doğuş Üniversitesi Etik Kurulu’ndan alınmıştır (Protokol No: E-42435178-050.04-88149, Onay Tarihi: 18.09.2025). Araştırma, kurumun etik standartlarına ve katılımcı gizliliğine ilişkin tüm gerekliliklere uygun biçimde gerçekleştirilmiştir.

Thanks

Bu çalışmanın etik kurul sürecinde sağlanan yöntemsel yönlendirmeler ve içerik geliştirme sürecine sundukları katkılar dolayısıyla Doğuş Üniversitesi Etik Kurulu’na teşekkür ederim. Ayrıca, değerlendirme sürecinde gösterecekleri emek ve katkılar için Doğuş Üniversitesi Dergisi’nin editöryel ekibine ve hakemlerine şimdiden teşekkür ederim.

References

  1. Adams, J. S. (1965). Inequity in social exchange. Advances in Experimental Social Psychology, 2, 267–299
  2. Aquino, K. & Bradfield, M. (2000). Perceived victimization in the workplace: The role of situational factors and victim characteristics. Organization Science, 11(5), 525–537.
  3. Araslar, A. (2021). İş yükü ile iş-yaşam dengesinin işten ayrılma niyeti üzerine etkisi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Bursa Uludağ Üniversitesi, Bursa.
  4. Avcı, N. (2023). Örgütsel sinizm, örgütsel sessizlik, işte sözde var olma ve sessiz istifa arasındaki ilişkiler: İstanbul Maltepe Belediyesi örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 14(39), 968–989.
  5. Bakker, A. B., Demerouti, E. & Verbeke, W. (2004). Using the job demands–resources model to predict burnout and performance. Human Resource Management, 43(1), 83–104.
  6. Balkeran, A. (2020). Hustle culture and the implications for our workforce (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). The City University of New York, New York.
  7. Berdahl, J. L. & Moore, C. (2006). Workplace harassment: Double jeopardy for minority women. Journal of Applied Psychology, 91(2), 426–436.
  8. Blau, P. M. (1964). Exchange and power in social life. New York: Wiley.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Business Administration, Business Systems in Context (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 25, 2026

Submission Date

March 24, 2026

Acceptance Date

July 22, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 27 Number: 1

APA
Yılmaz, C. (2026). TURİZM ENDÜSTRİSİNDE ÇALIŞANLARIN ÖRGÜTSEL DIŞLANMA ALGILARININ SESSİZ İSTİFA EĞİLİMLERİ VE PSİKOLOJİK SIKIŞMIŞLIK HİSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: KONAKLAMA İŞLETMELERİ ÖRNEĞİ. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 27(1), 1588-1621. https://doi.org/10.31671/doujournal.1915414
AMA
1.Yılmaz C. TURİZM ENDÜSTRİSİNDE ÇALIŞANLARIN ÖRGÜTSEL DIŞLANMA ALGILARININ SESSİZ İSTİFA EĞİLİMLERİ VE PSİKOLOJİK SIKIŞMIŞLIK HİSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: KONAKLAMA İŞLETMELERİ ÖRNEĞİ. Doğuş Üniversitesi Dergisi. 2026;27(1):1588-1621. doi:10.31671/doujournal.1915414
Chicago
Yılmaz, Cihan. 2026. “TURİZM ENDÜSTRİSİNDE ÇALIŞANLARIN ÖRGÜTSEL DIŞLANMA ALGILARININ SESSİZ İSTİFA EĞİLİMLERİ VE PSİKOLOJİK SIKIŞMIŞLIK HİSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: KONAKLAMA İŞLETMELERİ ÖRNEĞİ”. Doğuş Üniversitesi Dergisi 27 (1): 1588-1621. https://doi.org/10.31671/doujournal.1915414.
EndNote
Yılmaz C (September 1, 2026) TURİZM ENDÜSTRİSİNDE ÇALIŞANLARIN ÖRGÜTSEL DIŞLANMA ALGILARININ SESSİZ İSTİFA EĞİLİMLERİ VE PSİKOLOJİK SIKIŞMIŞLIK HİSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: KONAKLAMA İŞLETMELERİ ÖRNEĞİ. Doğuş Üniversitesi Dergisi 27 1 1588–1621.
IEEE
[1]C. Yılmaz, “TURİZM ENDÜSTRİSİNDE ÇALIŞANLARIN ÖRGÜTSEL DIŞLANMA ALGILARININ SESSİZ İSTİFA EĞİLİMLERİ VE PSİKOLOJİK SIKIŞMIŞLIK HİSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: KONAKLAMA İŞLETMELERİ ÖRNEĞİ”, Doğuş Üniversitesi Dergisi, vol. 27, no. 1, pp. 1588–1621, Sept. 2026, doi: 10.31671/doujournal.1915414.
ISNAD
Yılmaz, Cihan. “TURİZM ENDÜSTRİSİNDE ÇALIŞANLARIN ÖRGÜTSEL DIŞLANMA ALGILARININ SESSİZ İSTİFA EĞİLİMLERİ VE PSİKOLOJİK SIKIŞMIŞLIK HİSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: KONAKLAMA İŞLETMELERİ ÖRNEĞİ”. Doğuş Üniversitesi Dergisi 27/1 (September 1, 2026): 1588-1621. https://doi.org/10.31671/doujournal.1915414.
JAMA
1.Yılmaz C. TURİZM ENDÜSTRİSİNDE ÇALIŞANLARIN ÖRGÜTSEL DIŞLANMA ALGILARININ SESSİZ İSTİFA EĞİLİMLERİ VE PSİKOLOJİK SIKIŞMIŞLIK HİSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: KONAKLAMA İŞLETMELERİ ÖRNEĞİ. Doğuş Üniversitesi Dergisi. 2026;27:1588–1621.
MLA
Yılmaz, Cihan. “TURİZM ENDÜSTRİSİNDE ÇALIŞANLARIN ÖRGÜTSEL DIŞLANMA ALGILARININ SESSİZ İSTİFA EĞİLİMLERİ VE PSİKOLOJİK SIKIŞMIŞLIK HİSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: KONAKLAMA İŞLETMELERİ ÖRNEĞİ”. Doğuş Üniversitesi Dergisi, vol. 27, no. 1, Sept. 2026, pp. 1588-21, doi:10.31671/doujournal.1915414.
Vancouver
1.Cihan Yılmaz. TURİZM ENDÜSTRİSİNDE ÇALIŞANLARIN ÖRGÜTSEL DIŞLANMA ALGILARININ SESSİZ İSTİFA EĞİLİMLERİ VE PSİKOLOJİK SIKIŞMIŞLIK HİSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: KONAKLAMA İŞLETMELERİ ÖRNEĞİ. Doğuş Üniversitesi Dergisi. 2026 Sep. 1;27(1):1588-621. doi:10.31671/doujournal.1915414