Research Article

UZUN SÜRELİ YÜKSEK ENFLASYON KOŞULLARINDA ÇİFT GELİRLİ AİLELERDE İHTİYAÇLARI KARŞILAMA VE BORÇLANMA DAVRANIŞI: FİNANSAL STRES VE FİNANSAL TATMİN AÇISINDAN BİR İNCELEME

Volume: 27 Number: 1 September 25, 2026
TR EN

UZUN SÜRELİ YÜKSEK ENFLASYON KOŞULLARINDA ÇİFT GELİRLİ AİLELERDE İHTİYAÇLARI KARŞILAMA VE BORÇLANMA DAVRANIŞI: FİNANSAL STRES VE FİNANSAL TATMİN AÇISINDAN BİR İNCELEME

Abstract

Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de uzun süreli yüksek enflasyon koşullarında yaşayan çift gelirli ailelerin ihtiyaçlarını karşılama biçimlerini ve borçlanma davranışlarını çok boyutlu olarak incelemektir. Araştırma verileri, Ankara’da kamu sektöründe çalışan evli ve çocuklu bireylerden elde edilmiş olup analizler çift gelirli aileler (n = 365) üzerinden gerçekleştirilmiştir. Çalışmada ailelerin ihtiyaçlarını karşılama biçimleri, borçlanmanın yöneldiği harcama grupları, bu harcamalarda kullanılan borçlanma araçları, borç türleri, borç ödeme güçlüğü ve borç yüküne ilişkin dağılımlar betimsel istatistikler ve çapraz tablolar kullanılarak sunulmuştur. İhtiyaçları karşılama biçimlerine göre finansal stres ve finansal tatmin düzeylerindeki farklılıkları belirlemek amacıyla tek yönlü varyans analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Bulgular, borçlanmanın büyük ölçüde kredi kartı aracılığıyla gerçekleştiğini ve gıda, eğitim ve giyim gibi harcama alanlarında yoğunlaştığını göstermektedir. Kredi kartı borçlarının çoğunlukla taksitlendirme, yalnızca asgari ödeme veya ihtiyaç kredisi kullanımı yoluyla yönetilmeye çalışıldığı görülmüştür. İhtiyaçlarını borçlanarak karşılayan ailelerin daha yüksek finansal stres ve daha düşük finansal tatmin düzeyine sahip olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, ihtiyaçlarını birikimlerini kullanarak karşılayan ailelerin finansal stres düzeylerinin de ihtiyaçlarını rahatlıkla karşılayan ailelere göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Bu bulgular, uzun süreli yüksek enflasyon koşullarında iki gelire sahip olmanın aileleri ihtiyaçlarını karşılayabilmek için borçlanmaya yönelmekten bütünüyle korumayabileceğine ve finansal stresin yalnızca borçlanma davranışı çerçevesinde değil, ailelerin ihtiyaçlarını karşılama biçimleri açısından da değerlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.

Keywords

Ethical Statement

Araştırma, “Finansal Koşulların Evlilik, Aile ve Bireysel İyi Oluş Üzerindeki Etkileri” başlıklı geniş kapsamlı bir araştırma projesinin bir parçasıdır. Araştırma, Hacettepe Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulu tarafından onaylanmıştır (E-90955707-300-00004305771, 24 Haziran 2025).

References

  1. Ari, A., Mulas-Granados, C., Mylonas, V., Ratnovski, L. ve Zhao, W. (2023). One hundred inflation shocks: Seven stylized facts (IMF Working Paper No. 23/190). International Monetary Fund. Erişim adresi https://www.imf.org/-/media/files/publications/wp/2023/english/wpiea2023190-print-pdf.pdf?utm_source=chatgpt.com
  2. Awanis, S. ve Cui, C. C. (2014). Consumer susceptibility to credit card misuse and indebtedness. Asia Pacific Journal of Marketing and Logistics, 26(3), 408–429. http://dx.doi.org/10.1108/APJML-09-2013-0110
  3. BDDK. (2025). Türk bankacılık sektörü temel göstergeleri: Aralık 2025. Erişim adresi https://www.bddk.org.tr/Veri/EkGetir/8?ekId=590
  4. Bobasu, A., Di Nino, V. ve Osbat, C. (2023). The impact of the recent inflation surge across households. ECB Economic Bulletin, 2023(3). European Central Bank. Erişim adresi https://www.ecb.europa.eu/press/economic-bulletin/articles/2023/html/ecb.ebart202303_02~037515ed7d.en.html
  5. Brüggen, E. C., Hogreve, J., Holmlund, M., Kabadayi, S. ve Löfgren, M. (2017). Financial well-being: A conceptualization and research agenda. Journal of Business Research, 79, 228–237. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2017.03.013
  6. Ceritoğlu, E. (2013). Household expectations and household consumption expenditures: The case of Turkey (Working Paper No. 13/10). Central Bank of the Republic of Turkey. Erişim adresi https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/e6438539-025d-4ade-8f84-6a25f27068e9/WP1310.pdf?MOD=AJPERES&CACHEID=ROOTWORKSPACE-e6438539-025d-4ade-8f84-6a25f27068e9-m3fw60H
  7. Chau, V., Conesa Martinez, M., Kim, T. ve Spray, J. (2024). Global value chains and inflation dynamics. IMF Working Papers, 2024/62.
  8. Cheung, F. ve Lucas, R.E. (2014). Assessing the validity of single-item life satisfaction measures: results from three large samples. Quality of Life Research, 23, 2809–2818. https://doi.org/10.1007/s11136-014-0726-4

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Finance and Investment (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 25, 2026

Submission Date

June 1, 2026

Acceptance Date

July 20, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 27 Number: 1

APA
Coşkuner Aktaş, S. (2026). UZUN SÜRELİ YÜKSEK ENFLASYON KOŞULLARINDA ÇİFT GELİRLİ AİLELERDE İHTİYAÇLARI KARŞILAMA VE BORÇLANMA DAVRANIŞI: FİNANSAL STRES VE FİNANSAL TATMİN AÇISINDAN BİR İNCELEME. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 27(1), 1637-1655. https://doi.org/10.31671/doujournal.1961566
AMA
1.Coşkuner Aktaş S. UZUN SÜRELİ YÜKSEK ENFLASYON KOŞULLARINDA ÇİFT GELİRLİ AİLELERDE İHTİYAÇLARI KARŞILAMA VE BORÇLANMA DAVRANIŞI: FİNANSAL STRES VE FİNANSAL TATMİN AÇISINDAN BİR İNCELEME. Doğuş Üniversitesi Dergisi. 2026;27(1):1637-1655. doi:10.31671/doujournal.1961566
Chicago
Coşkuner Aktaş, Selda. 2026. “UZUN SÜRELİ YÜKSEK ENFLASYON KOŞULLARINDA ÇİFT GELİRLİ AİLELERDE İHTİYAÇLARI KARŞILAMA VE BORÇLANMA DAVRANIŞI: FİNANSAL STRES VE FİNANSAL TATMİN AÇISINDAN BİR İNCELEME”. Doğuş Üniversitesi Dergisi 27 (1): 1637-55. https://doi.org/10.31671/doujournal.1961566.
EndNote
Coşkuner Aktaş S (September 1, 2026) UZUN SÜRELİ YÜKSEK ENFLASYON KOŞULLARINDA ÇİFT GELİRLİ AİLELERDE İHTİYAÇLARI KARŞILAMA VE BORÇLANMA DAVRANIŞI: FİNANSAL STRES VE FİNANSAL TATMİN AÇISINDAN BİR İNCELEME. Doğuş Üniversitesi Dergisi 27 1 1637–1655.
IEEE
[1]S. Coşkuner Aktaş, “UZUN SÜRELİ YÜKSEK ENFLASYON KOŞULLARINDA ÇİFT GELİRLİ AİLELERDE İHTİYAÇLARI KARŞILAMA VE BORÇLANMA DAVRANIŞI: FİNANSAL STRES VE FİNANSAL TATMİN AÇISINDAN BİR İNCELEME”, Doğuş Üniversitesi Dergisi, vol. 27, no. 1, pp. 1637–1655, Sept. 2026, doi: 10.31671/doujournal.1961566.
ISNAD
Coşkuner Aktaş, Selda. “UZUN SÜRELİ YÜKSEK ENFLASYON KOŞULLARINDA ÇİFT GELİRLİ AİLELERDE İHTİYAÇLARI KARŞILAMA VE BORÇLANMA DAVRANIŞI: FİNANSAL STRES VE FİNANSAL TATMİN AÇISINDAN BİR İNCELEME”. Doğuş Üniversitesi Dergisi 27/1 (September 1, 2026): 1637-1655. https://doi.org/10.31671/doujournal.1961566.
JAMA
1.Coşkuner Aktaş S. UZUN SÜRELİ YÜKSEK ENFLASYON KOŞULLARINDA ÇİFT GELİRLİ AİLELERDE İHTİYAÇLARI KARŞILAMA VE BORÇLANMA DAVRANIŞI: FİNANSAL STRES VE FİNANSAL TATMİN AÇISINDAN BİR İNCELEME. Doğuş Üniversitesi Dergisi. 2026;27:1637–1655.
MLA
Coşkuner Aktaş, Selda. “UZUN SÜRELİ YÜKSEK ENFLASYON KOŞULLARINDA ÇİFT GELİRLİ AİLELERDE İHTİYAÇLARI KARŞILAMA VE BORÇLANMA DAVRANIŞI: FİNANSAL STRES VE FİNANSAL TATMİN AÇISINDAN BİR İNCELEME”. Doğuş Üniversitesi Dergisi, vol. 27, no. 1, Sept. 2026, pp. 1637-55, doi:10.31671/doujournal.1961566.
Vancouver
1.Selda Coşkuner Aktaş. UZUN SÜRELİ YÜKSEK ENFLASYON KOŞULLARINDA ÇİFT GELİRLİ AİLELERDE İHTİYAÇLARI KARŞILAMA VE BORÇLANMA DAVRANIŞI: FİNANSAL STRES VE FİNANSAL TATMİN AÇISINDAN BİR İNCELEME. Doğuş Üniversitesi Dergisi. 2026 Sep. 1;27(1):1637-55. doi:10.31671/doujournal.1961566